Waarom dreigt Trump Irak te straffen als een voormalige premier wordt herkozen?

Erbil, Irak – President Trump heeft gedreigd alle Amerikaanse steun aan Irak stop te zetten als het land voormalig premier Nouri al-Maliki voor een derde termijn herkozen.

Al-Maliki, lid van de Iraakse sjiitische moslimmeerderheid, was dat wel 2014 gedwongen af ​​te treden na twee opeenvolgende ambtstermijnen onder druk van zowel binnen als buiten het land, terwijl het land worstelde met de opkomst van de soennitische terreurgroep ISIS.

Dit is wat u moet weten over al-Maliki, waarom de heer Trump weigert met hem samen te werken en wat de impasse voor Irak zou kunnen betekenen:

Wat heeft president Trump gezegd?

In een na op Truth Social noemde president Trump al-Maliki op 27 januari een “zeer slechte keuze” voor Irak, met het argument dat zijn vorige leiderschap, tussen 2006 en 2014, werd gedefinieerd door “armoede en totale chaos”.

“Vanwege zijn krankzinnige beleid en ideologieën zullen de Verenigde Staten van Amerika, als ze worden gekozen, Irak niet langer helpen en als wij er niet zijn om te helpen, heeft Irak GEEN enkele kans op succes, welvaart of vrijheid”, zei de heer Trump.

In een stelling al-Maliki zei woensdag op sociale media: “Wij verwerpen categorisch de flagrante Amerikaanse inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Irak, die wij beschouwen als een schending van zijn soevereiniteit en in tegenspraak met het democratische systeem dat na 2003 in Irak is gevestigd.”

Waarom is Trump zo tegen Nouri al-Maliki?

Eén analist en opmerkingen van Amerika’s topdiplomaat suggereren dat er één enkel woord is dat verklaart waarom de heer Trump zich op al-Maliki richt, hoewel de president het woord feitelijk uit zijn Truth Social-post heeft weggelaten: Iran.

Zijn luidruchtige oppositie tegen al-Maliki lijkt deel uit te maken van een hernieuwde poging van Washington om de invloed van buurland Iran, de grootste sjiitische macht in de regio, te beteugelen op Irak met een sjiitische meerderheid. Het is een erfenis van de nasleep van de Amerikaanse invasie van 2003, die de soennitische dictator Saddam Hoessein ten val bracht, maar vervolgens de weg opende voor Iran om zijn invloed te laten gelden.

Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio benadrukte tijdens een telefoongesprek op 25 januari met de aftredende Iraakse premier Mohammed Shia al-Sudani dat elke Iraakse “regering die door Iran wordt gecontroleerd, niet met succes de eigen belangen van Irak op de eerste plaats kan zetten, Irak buiten de regionale conflicten kan houden, of het wederzijds voordelige partnerschap tussen de Verenigde Staten en Irak kan bevorderen.”

De leidende sjiitische politieke partijen van Irak, waaronder die van al-Maliki, worden door de VS gezien als verbonden met, zo niet afhankelijk van, Iran. Tijdens zijn machtsperiode werd al-Maliki beschouwd als een bijzonder nauwe band met Iran, en dat was hij ook ervan beschuldigd overdreven sektarisch te zijnwaarbij hij zich met zijn beleid richtte op leden van de Iraakse soennitische minderheid.

Ayad Al-Anber, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Bagdad, vertelde donderdag aan CBS News dat de harde retoriek van de heer Trump hem verraste, maar de motivatie daarvoor was duidelijk: de VS zijn vastbesloten te voorkomen dat Irak onder de controle komt van een regering die wordt gezien als onderworpen aan Iraanse invloed.

Hij zei dat het echter nog steeds niet duidelijk is hoeveel druk de regering-Trump bereid zou zijn uit te oefenen, of het nu diplomatiek, economisch of militair is, om dat doel te bereiken.

Kan Nouri al-Maliki in Irak worden herkozen?

Het sjiitische coördinatiekader, het grootste blok in het Iraakse parlement, heeft onlangs een meerderheidsakkoord bereikt om al-Maliki voor een derde termijn te benoemen.

De voormalige premier is ondanks zijn roemloze vertrek uit het ambt in 2014 een zeer invloedrijke figuur in de Iraakse politiek gebleven, grotendeels dankzij zijn vaardigheden als politicus en crisismanager.

Dat gezegd hebbende, zijn er in Irak geen politieke peilingen die zijn populariteit op nationaal niveau, of zelfs onder sjiitische kiezers, kunnen meten.

Wat staat er op het spel voor Irak?

De heer Trump heeft Bagdad met een ernstig dilemma verlaten. Ter wille van de binnenlandse rust moet elke regering een ongelooflijk delicaat evenwicht bewaren en de sjiitische meerderheid van het land, en de grote soennitische en Koerdische minderheden, tevreden houden.

Volgens de Amerikaanse regering is Irak ontving zo’n 31 miljoen dollar aan directe buitenlandse hulp vanuit Washington in 2025. Dat cijfer omvat niet de kosten van de aanzienlijke Amerikaanse militaire inzet in het land, bedoeld om de aanhoudende dreiging van ISIS onder controle te houden.

Van die Amerikaanse financiering werd ongeveer 20 miljoen dollar besteed aan veiligheidsgerelateerde kosten, en bijna 9 miljoen dollar ging naar de exploitatiekosten van de overheid en het maatschappelijk middenveld.

Een ander essentieel onderdeel van de Amerikaanse steun is minder direct, maar geeft Washington ook een aanzienlijke invloed: alle olie-inkomsten van de Iraakse regering worden verwerkt via de Federal Reserve Bank van New York, en als de regering-Trump van mening is dat Bagdad de wensen van Iran opvolgt, bestaat er in Irak bezorgdheid dat de fondsen kunnen worden afgeschermd.