Hieronder deelt J. Eric Oliver vijf belangrijke inzichten uit zijn nieuwe boek: Hoe u uzelf kunt kennen: de kunst en wetenschap van het ontdekken wie u werkelijk bent.
Eric geeft al twintig jaar les aan de Universiteit van Chicago als hoogleraar politieke wetenschappen. Hij heeft zes boeken en talloze wetenschappelijke artikelen gepubliceerd over onderwerpen variërend van de ‘obesitas-epidemie’ tot de bronnen van samenzweerderig denken in de Amerikaanse politiek. Hij is ook de gastheer van de Weten podcast.
Wat is het grote idee?
We lijden omdat we het vloeiende proces van het zijn verwarren met een vaste identiteit. Het bloeien begint wanneer we leren de krachten die ons zelf vormen op één lijn te brengen en in evenwicht te brengen.
1. Je bent geen zelfstandig naamwoord. Je bent een werkwoord.
Het grootste deel van mijn leven heb ik mezelf als een vaste entiteit beschouwd: Dit ben ik. Dit zijn mijn eigenschappen. Dit is wie ik ben. Ik ging ervan uit dat ik in wezen dezelfde persoon was die op 8-jarige leeftijd van zoete ontbijtgranen hield, van gebakken kip op 12-jarige leeftijd en van tequila op 21-jarige leeftijd, en die nu nog steeds van die dingen houdt, ook al is mijn maag het daar niet mee eens. Maar dit is een illusie. Neurowetenschappennatuurkunde en boeddhisme zijn het er allemaal over eens: er is niets vast aan ons, zelfs niet in de buurt.
In plaats daarvan zijn wij processen. We zijn een steeds veranderende werveling van moleculen, emoties, voorbijgaande gedachten en de aanhoudende echo van elke persoon van wie we ooit hebben gehouden, een hekel hebben gehad of indruk wilden maken. Het zelf is een proces. Meer specifiek: jouw zelf bestaat uit alle manieren waarop de energieën die jou als levend wezen bezielen, onderhandelen met de werkelijkheid.
Helaas accepteerde ik, zoals bij de meeste onderhandelingen in mijn leven, het contract zonder de kleine lettertjes te lezen. En dus zit een groot deel van mezelf gevangen in pijnlijke en onproductieve gevoelstoestanden. Maar het goede nieuws is dat als je jezelf eenmaal als een werkwoord ziet en niet als een zelfstandig naamwoord, alles verandert. Je beseft dat je niet vastzit, zelfs als je geest volhoudt dat dit wel het geval is. In plaats daarvan ontvouw je je voortdurend en kun je op positievere manieren worden omgeleid. Wij zijn geen kapotte dingen, maar slecht op elkaar afgestemde processen.
2. Ons doel in het leven is evenwicht.
Als mensen naar mijn ‘doel’ vragen, mompel ik meestal iets over een betere zijn oudereen goed boek schrijven, of proberen de wereld een betere plek te maken. Maar de realiteit is dat geen van deze activiteiten echt mijn leven definieert. Het zijn vermommingen van wat het ware doel van mijn leven is: dit zelf optimaliseren.
Dit idee is niet zo oppervlakkig of narcistisch zoals het eerst klinkt. Het begint met een belangrijk feit: in onze kern zijn we levende energiesystemen. Alles wat we als onszelf kennen – onze identiteiten, gedachten, emoties, enzovoort – zijn manieren waarop dit levende energiesysteem in ons in stand blijft. Het zelf is wat de vlam van het leven brandend houdt, bij voorkeur zonder daarbij het huis in brand te steken.
Dit betekent dat we twee fundamentele imperatieven van het zelf in evenwicht moeten brengen:
- Volgorde: alle structuren die ons leven organiseren, van onze cellen tot gewoonten en kalenders.
- Vitaliteit: de energie die ons bezielt – wat ons dwingt om te zingen en dansen of dat tweede stuk taart te eten.
Dit is waar evenwicht van levensbelang wordt. Een zelf met te veel orde wordt onderdrukt en verminderd, maar een zelf met te veel vitaliteit is verkwistend en onsamenhangend.
Het geheim van goed leven is het vinden van de juiste balans tussen Orde en Vitaliteit in alle lagen van je wezen. Je stemmingen, gedachten en ‘goede’ of ‘slechte’ dagen komen allemaal voort uit deze evenwichtsoefening. Om je leven te optimaliseren, moet je de dingen zien en oplossen die je uit balans brengen.
3. Gedachten definiëren jou niet.
Ik geloofde altijd dat mijn gedachten alles waren. Elke angstige herkauwer. Elk klein oordeel. Elke catastrofale voorspelling over de toekomst – allemaal harde waarheden.
Maar dit was een waanidee. Gedachten lijken meer op mentaal weer dat binnenkomt en weer uitrolt. Jouw gedachten zijn niet jij. Het zijn mentale emissies: snelle gissingen die je hersenen maken om ervoor te zorgen dat je beter eet of om te voorkomen dat je het verkeer in loopt.
“Als je een stap terug doet en naar je gedachten kijkt zonder ze altijd te geloven, krijg je een beetje vrijheid.”
Toen ik dit eenmaal besefte, werd het leven een stuk lichter. Ik leerde mezelf de vraag te stellen: “Helpt deze gedachte iets?” En vaak was het antwoord nee. Natuurlijk word ik misschien nog steeds om 3 uur ’s nachts wakker, maar ik ben er niet langer van overtuigd dat de wereld vergaat omdat ik niet op een e-mail heb gereageerd.
Als je een stap terug doet en naar je gedachten kijkt zonder ze altijd te geloven, krijg je een beetje vrijheid. Een beetje ruimtelijkheid. Een moment van: “Oh, kijk. Daar praat mijn angst weer. Hoe schattig.” Het is verrassend levensveranderend.
4. We zijn sociale wezens – tot in onze cellen.
In elk van je cellen leven veel kleine wezens die mitochondriën worden genoemd. Technisch gezien zijn ze niet dezelfde soort als jij. Ze kwamen een miljard jaar geleden onze cellen binnen en zijn nooit meer weggegaan. Ze onthullen ook een diepgaande waarheid: we zijn geen enkelvoudig persoon, maar een verzameling levende wezens.
Onze essentie is een sociaal fenomeen. Wij leven vanwege samenwerking. Wij floreren dankzij verbinding. Ons zelf is niet op zichzelf gebouwd. Ze groeien in taal, cultuur, in relaties, en vooral in de rommelige relaties die gepaard gaan met stressvolle vakanties, onvervulde verwachtingen of af en toe een handgeschreven verontschuldiging.
Ik dacht altijd dat ik mezelf privé kon oplossen, door eenzame contemplatie en discipline. Nu weet ik beter. De manier waarop ik echt groei als persoon is door mijn relaties met anderen. Het is waar ik mijn knelpunten vind, dat wil zeggen de plaatsen waar mijn zelfprocessen niet goed op elkaar zijn afgestemd.
“Als sociaal wezen is liefde niet optioneel.”
Als je wilt gedijen, moet je dat in de gemeenschap doen, wat dat ook voor jou betekent. Als sociaal wezen is liefde niet optioneel. Vriendschap is niet optioneel. Intimiteit is niet optioneel. Zelfs conflicten kunnen, als ze vriendelijk worden aangepakt, een instrument voor groei zijn.
Dit is vernederend, maar vreemd genoeg ook geruststellend. Wij hoeven niet alles alleen uit te zoeken. Eigenlijk zouden we dat niet eens moeten proberen. Balans is iets waar we samen achter komen.
5. Goed leven betekent dat je je onevenwichtigheden herkent en deze loslaat.
De meesten van ons geloven heimelijk in een moment van transcendentie:
- Als ik de perfecte baan krijg…
- Als de keukenrenovatie ooit klaar is…
- Als mijn partner de vaatwasser maar correct zou inruimen…
… dan zal ik kalm, wijs en voldaan zijn. Maar zo werkt transcendentie niet. Goed leven is zowel eenvoudiger als moeilijker dan we gewoonlijk denken.
Ten eerste moet je je onevenwichtigheden onder ogen zien – de plekken waar je stijf, bang, eenzaam of uitgeput bent. Het herkennen ervan kan moeilijk zijn, omdat je geest blijft volhouden dat deze reacties essentieel zijn voor je overleving. Maar meestal zijn ze dat niet. Het zijn slechts gewoonten die we volhouden, zelfs als ze ons niet goed van pas komen. Zodra we onze gedachten en gevoelens op deze manier kunnen zien, domineren ze ons niet langer.
Maar dan komt het moeilijkere deel: ze loslaten. Niet door geweld, maar door nieuwsgierigheid, moed en zorgzaamheid.
Drie dingen helpen:
- Zorg voor je basisprincipes.
SlaapRelaties, eten en zinvol werk zijn allemaal essentieel. Je kunt geen bloeiend zelf bouwen op een instortend fundament. Om uw optimale balans te vinden, moet u eerst de juiste basis vinden. Dit betekent dat u zorg draagt voor de basisbehoeften van uw lichaam.
- Richt uw aandacht.
Waar je aandacht ook naartoe gaat, je ervaring volgt. We moeten manieren vinden om onze geest beter te beheersen. Meditatie, dagboekschrijven en yoga zijn handige hulpmiddelen om dit te doen. Ze onthullen allemaal onze mentale machinerie en helpen mindfulness te cultiveren.
- Betrek uw emoties met zachtheid.
Onze emoties zijn geen oordelen. Het zijn signalen. Als we ze als leraren behandelen in plaats van als noodsituaties, verliezen ze hun macht om ons te domineren. Wanneer je bij je gevoelens kunt blijven zitten en een kalme onthechting kunt opbrengen, vindt er een radicale verandering plaats. Wat naar voren komt is niet een feilloos, transcendent zelf, maar een zachtere, wijzere relatie met de persoon die je al bent.
Geniet van onze volledige bibliotheek met Book Bites – gelezen door de auteurs! – in de Volgende Big Idea-app.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk in Volgende grote ideeënclub tijdschrift en is met toestemming herdrukt.
