Voertuigen rijden langs de Saint Sarkis-kerk en een schilderij van de overleden Iraanse revolutionaire oprichter Ayatollah Khomeini in het centrum van Teheran, Iran, woensdag 25 februari 2026.
Vahid Salemi/AP
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Vahid Salemi/AP
GENÈVE – Iran en de Verenigde Staten hebben zich voorbereid om elkaar donderdag in Genève te ontmoeten voor nucleaire onderhandelingen. De gesprekken worden gezien als een laatste kans voor diplomatie, nu Amerika een vloot van vliegtuigen en oorlogsschepen naar het Midden-Oosten heeft verzameld om Teheran onder druk te zetten tot een akkoord.
De Amerikaanse president Donald Trump wil een overeenkomst om het nucleaire programma van Iran aan banden te leggen, en hij ziet een kans terwijl het land thuis worstelt met groeiende ontevredenheid na de landelijke protesten van afgelopen maand. Iran heeft ondertussen volgehouden dat het uranium wil blijven verrijken, ook al ligt zijn programma in puin nadat Trump in juni opdracht gaf tot een aanval op drie van de nucleaire locaties van de Islamitische Republiek.
Als er een Amerikaanse aanval plaatsvindt, heeft Iran gezegd dat alle Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten als legitieme doelen zouden worden beschouwd, waardoor tienduizenden Amerikaanse militairen in gevaar zouden komen. Iran heeft ook gedreigd Israël aan te vallen na een verwoestende twaalfdaagse oorlog vorig jaar, wat betekent dat er opnieuw een regionale oorlog in het Midden-Oosten zou kunnen uitbreken.
“Er zou voor niemand een overwinning zijn – het zou een verwoestende oorlog zijn”, vertelde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi aan India Today in een interview dat woensdag werd gefilmd vlak voordat hij naar Genève vloog.
“Aangezien de Amerikaanse bases over verschillende plaatsen in de regio verspreid zijn, zou helaas misschien de hele regio erbij betrokken zijn, dus het is een heel verschrikkelijk scenario.”
De gesprekken in Genève zullen de derde bijeenkomst zijn sinds de oorlog in juni
Araghchi zal opnieuw tegenover Steve Witkoff zitten, een miljardair-vastgoedontwikkelaar en vriend van Trump, die als speciale Midden-Oostengezant voor de president fungeert. De twee mannen voerden vorig jaar meerdere gespreksrondes, die mislukten nadat Israël in juni zijn oorlog tegen Iran begon. Deze laatste gesprekken worden opnieuw bemiddeld door Oman, een sultanaat aan de oostelijke rand van het Arabische schiereiland dat lange tijd heeft gediend als gesprekspartner tussen Iran en het Westen.
Araghchi ontmoette de minister van Buitenlandse Zaken van Oman, Badr al-Busaidi, nadat hij woensdagavond in Genève was aangekomen. De mannen “bekeken de standpunten en voorstellen die de Iraanse kant zal presenteren om tot overeenstemming te komen over het Iraanse nucleaire programma, gebaseerd op de leidende principes die in de vorige onderhandelingsronde zijn overeengekomen”, aldus een rapport van het door de staat gerunde Oman News Agency. Al-Busaidi zal het aanbod van Iran donderdag doorgeven aan Amerikaanse functionarissen, voegde het eraan toe.
In deze onderhandelingsronde na de oorlog van juni heeft Trump erop aangedrongen om de Iraanse verrijking van uranium volledig stop te zetten, en om het ballistische rakettenprogramma van Teheran en zijn steun aan regionale militante krachten aan te pakken. Iran heeft volgehouden dat de gesprekken zich alleen op nucleaire kwesties moeten blijven richten.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei woensdag tegen verslaggevers dat Iran “altijd probeert elementen van zijn nucleaire programma weer op te bouwen”. Hij zei dat Teheran op dit moment geen uranium aan het verrijken is, “maar ze proberen het punt te bereiken waarop ze dat uiteindelijk wel kunnen.”
Iran heeft gezegd dat het sinds juni niet meer verrijkt is, maar het heeft inspecteurs van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie ervan weerhouden de locaties te bezoeken die Amerika heeft gebombardeerd. Satellietfoto’s die door The Associated Press zijn geanalyseerd, hebben ook activiteit op twee van deze locaties aangetoond, wat erop wijst dat Iran daar materiaal probeert te beoordelen en mogelijk terug te halen.
Het Westen en het IAEA zeggen dat Iran tot 2003 een kernwapenprogramma had. Vóór de aanval van juni had het uranium verrijkt tot een zuiverheid van 60% – een korte, technische stap verwijderd van een niveau van 90% voor wapens.
Amerikaanse inlichtingendiensten zijn van mening dat Iran zijn wapenprogramma nog niet opnieuw heeft opgestart, maar ‘activiteiten heeft ondernomen die het land beter positioneren om een nucleair apparaat te produceren, als het daarvoor kiest’. Hoewel ze volhouden dat het programma vreedzaam is, hebben Iraanse functionarissen de afgelopen jaren gedreigd de bom te zullen achtervolgen.
“Het principe is heel eenvoudig: Iran kan geen kernwapen hebben”, zei de Amerikaanse vicepresident JD Vance woensdag tegen verslaggevers in het Witte Huis.
Vance zei dat Trump ‘die onderhandelaars stuurt om te proberen dat probleem aan te pakken’ en ‘dat probleem diplomatiek wil aanpakken’.
‘Maar de president heeft natuurlijk ook andere opties’, voegde Vance eraan toe.
De dreiging van militaire actie wakkert de angst voor oorlog aan
Als de gesprekken mislukken, hangt de onzekerheid rond de timing van een mogelijke aanval.
Als het doel van potentiële militaire actie is om Iran onder druk te zetten om concessies te doen in nucleaire onderhandelingen, is het niet duidelijk of beperkte aanvallen zouden werken. Als het doel is om de Iraanse leiders te verwijderen, zal dat de VS waarschijnlijk verplichten tot een grotere, langere militaire campagne. Er is geen publiek teken van planning voor wat er daarna zou komen, inclusief de mogelijkheid van chaos in Iran.
Er bestaat ook onzekerheid over wat een militaire actie zou kunnen betekenen voor de bredere regio. Teheran zou wraak kunnen nemen op de met Amerika geallieerde landen aan de Perzische Golf of Israël. De olieprijzen zijn de afgelopen dagen gedeeltelijk als gevolg van deze zorgen gestegen, waarbij de Brent-olieprijs nu rond de $70 per vat ligt. Iran zei in de laatste gespreksronde dat het het verkeer in de Straat van Hormuz, de smalle monding van de Perzische Golf, waar een vijfde van alle verhandelde olie doorheen gaat, kortstondig heeft stopgezet.
Satellietfoto’s die dinsdag en woensdag zijn gemaakt door Planet Labs PBC en geanalyseerd door de AP lijken aan te tonen dat Amerikaanse schepen die doorgaans aangemeerd liggen in Bahrein, de thuisbasis van de 5e vloot van de Amerikaanse marine, allemaal op zee waren. De 5e Vloot verwees vragen door naar het Centrale Commando van het Amerikaanse leger, dat weigerde commentaar te geven. Vóór de aanval van Iran op Qatar in juni verspreidde de 5e Vloot op dezelfde manier haar schepen op zee om zich te beschermen tegen een mogelijke aanval.
