Steve Inskeep van NPR praat met voormalig nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan over de onderhandelingen tussen de VS en Iran, voorafgaand aan de gesprekken van vrijdag in Oman.
STEVE INSKEEP, HOST:
Jake Sullivan heeft met ons geluisterd. Hij was de nationale veiligheidsadviseur van president Biden en richtte zich vaak op Iraanse kwesties. En daarvoor hielp Sullivan onder president Obama bij de onderhandelingen over een nucleair akkoord met Iran. Mr Sullivan, welkom terug.
JAKE SULLIVAN: Bedankt dat je me hebt.
INSKEEP: Ik volg het nieuws over deze gesprekken, die in Oman lijken te zijn begonnen. En volgens Reuters zijn Steve Witkoff en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, althans aanvankelijk, in dezelfde stad, maar praten niet. Een van hen vertelt iets aan de minister van Buitenlandse Zaken van Oman, hij gaat naar de volgende kamer en vertelt het aan de andere man. Waarom doen ze dat? En hoe is het om dat te doen?
SULLIVAN: Nou, de hoogste leider van Iran, de ayatollah, is erom bekend zijn onderhandelaars in dezelfde kamer te hebben met Amerikaanse onderhandelaars sinds president Trump zich in zijn eerste termijn terugtrok uit het nucleaire akkoord. Dus de ayatollah denkt: deze Amerikanen kunnen we gewoon niet vertrouwen. Laten we samenwerken via onze broeders in Oman. Het is een dwaze manier van zakendoen, Steve, omdat je de Iraanse delegatie in één kamer hebt. Iets verderop in de gang heb je de Amerikaanse delegatie. En dit gebeurde ook tijdens onze regering, en het is eerder gebeurd met Steve Witkoff en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Het is inefficiënt. Bij de vertaling kunnen dingen verloren gaan. En mijn hoop zou zijn, en ik denk dat de verwachting van de Amerikanen zou zijn dat ze vandaag op een gegeven moment in dezelfde kamer zullen komen.
INSKEEP: Dat klinkt veel meer als de stijl van Steve Witkoff. We weten dat hij contact opneemt. Hij belt Vladimir Poetin rechtstreeks. Dat soort dingen doet hij. Dat lijkt de manier te zijn waarop hij dit zou willen aanpakken.
SULLIVAN: Nou, absoluut. En de enige manier om delicate en gevoelige onderhandelingen tegen de achtergrond van de dreiging van militair geweld af te handelen, is door de twee partijen tegenover elkaar te laten staan. We hebben onderhandeld over de eerste nucleaire deal met Iran, en dat konden we doen omdat we in dezelfde kamer zaten. En om te kunnen testen of het maximale dat Iran hier kan geven, voldoet aan het minimum dat president Trump kan accepteren, vergt dat face-to-face onderhandelen.
INSKEEP: Laten we de details van het maximum en het minimum eens doornemen. In deze omstandigheden merkte Greg Myre voor ons op dat de Iraniërs bereid lijken te zijn om over hun nucleaire programma te praten en misschien nog wat verdere beperkingen aan hun nucleaire programma te stellen. De Verenigde Staten willen over veel meer praten omdat ze nog veel andere zorgen hebben. Hoe zou je dat overbruggen als je in die kamer was?
SULLIVAN: Ik denk dat dit de cruciale moeilijkheid is bij deze onderhandelingen. Ik geloof dat er manoeuvreerruimte is voor Iran om concessies te doen, zoals het verschepen van die voorraad hoogverrijkt uranium naar een derde land, zodat het niet langer enige vorm van bedreiging vormt. Ik denk dat dat mogelijk is. Ik denk dat het voor Iran veel moeilijker is om er bijvoorbeeld mee in te stemmen zijn raketprogramma op te geven of zijn steun aan groepen in de hele regio, terroristische groeperingen als Hezbollah, te beëindigen.
Dus wat de Amerikanen gaan proberen te doen, is formules bedenken voor deze twee kwesties die Iran zou kunnen accepteren en waarop ze kunnen terugkomen en zeggen: we hebben iets meer dan alleen de nucleaire concessies. Ik denk dat het buitengewoon moeilijk zal zijn vanwege hun vermogen om dat te doen. Ik sluit het niet helemaal uit, maar het zal voor de twee partijen moeilijk zijn om tot overeenstemming te komen op basis van hun standpunten tijdens deze gesprekken. En ik denk dat Iran waarschijnlijk tijd probeert te winnen, in de hoop dat ze na deze gespreksronde nog een gespreksronde kunnen houden in plaats van dat president Trump overgaat tot militaire actie.
INSKEEP: De president had het ooit over militair ingrijpen omdat er ook protesten zijn in Iran, Iraniërs een tijdje in opstand komen tegen hun eigen regering vanwege een ineenstorting van de munt en vele andere klachten en zorgen. En ze werden de afgelopen dagen gewelddadig onderdrukt nadat de president van de Verenigde Staten leek te beloven hen te hulp te komen. Als de Verenigde Staten uiteindelijk een overeenkomst zouden sluiten over het nucleaire dossier of meer, zou dat dan verraad zijn jegens de Iraanse demonstranten, omdat de VS de regering op haar plaats zouden laten?
SULLIVAN: Nou, het zou zeker betekenen dat president Trump niet doorging met wat hij zei dat hij zou doen, namelijk dat hij in het openbaar zei dat als het Iraanse regime feitelijk brutaal zou optreden en demonstranten zou doden, de Verenigde Staten Iran zouden aanvallen. En hij zei tegen de demonstranten, citaat: “Hulp is onderweg.” Nu er steeds meer nieuwsberichten uit Iran komen, lijkt het erop dat mogelijk tienduizenden Iraniërs op brute wijze zijn afgeslacht tijdens dit repressieve optreden van de regering. En dus is de rode lijn van president Trump absoluut overschreden. Als hij geen militaire actie onderneemt, denk ik dat hij vragen zal krijgen over de vraag waarom hij ervoor heeft gekozen de dreigementen die hij heeft geuit niet uit te voeren.
INSKEEP: Zou hij die klap moeten opvangen als hij zag dat er voor de Verenigde Staten meer interesse was om een deal te sluiten?
SULLIVAN: Nou, dit is een president die met name bereid is om over veel verschillende kwesties van koers te veranderen. Hij denkt dus waarschijnlijk dat hij ruimte heeft voor flexibiliteit en het vermogen om een deal te sluiten over het nucleaire programma zonder de demonstranten te steunen. Maar het zou zowel vandaag als in de geschiedenis vragen oproepen.
INSKEEP: Voormalig nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan, goed om weer met je te praten. Heel erg bedankt.
SULLIVAN: Bedankt dat je mij hebt.
Copyright © 2026 NPR. Alle rechten voorbehouden. Bezoek onze website gebruiksvoorwaarden En machtigingen pagina’s bij www.npr.org voor meer informatie.
De nauwkeurigheid en beschikbaarheid van NPR-transcripties kunnen variëren. Transcripttekst kan worden herzien om fouten te corrigeren of updates voor audio aan te passen. Audio op npr.org kan na de oorspronkelijke uitzending of publicatie worden bewerkt. Het gezaghebbende record van de programmering van NPR is de audio-opname.
