Terugkijkend op 2026 is het bijna onmogelijk te geloven dat videogames ooit werden behandeld als een luchthartige, doodlopende hobby, gereserveerd voor burn-outs en sociale outcasts. In een wereld waar gamestreamers potentieel miljoenen kunnen verdienen en de videogame-industrie zelf sinds 2022 jaarlijks een opmerkelijke omzet van 180 miljard dollar heeft gegenereerd (rekening houdend met de alomtegenwoordigheid van mobiele games), is het belachelijk om te bedenken dat er een tijd was waarin games zelf om verschillende redenen een fel omstreden cultureel onderwerp waren – van de angst om een sedentaire, lethargische levensstijl te inspireren tot de bezorgdheid dat ze mensen zouden dwingen schade aan te richten in het echte leven in een discussie die de weerspiegeling was van de Kerkers en draken controverse op het hoogtepunt van de satanische paniek.
Het is waar dat videogames en het virtuele escapistische potentieel dat ze vertegenwoordigen volledig genormaliseerd zijn in de reguliere samenleving, wat het zo grappig (en soms interessant) maakt om terug te gaan en bepaalde overblijfselen opnieuw te bekijken uit de tijd dat gamen als “niche” en onbegrijpelijk werd beschouwd. Er zijn suggestieve, tot nadenken stemmende hoogtepunten zoals het origineel Tron of die van David Cronenberg bestaandie ons op briljante wijze gerealiseerde virtuele werelden laten zien of het idee van een gesimuleerde realiteit ondervragen… en dan zijn er nog de 2006’s Blijf leveneen film die in de loop van zijn geestdodende en toch stomvermakelijke 86 minuten gewoon botst met een aantal vooruitziende en doordachte ideeën.
“Er zijn 100 miljoen gamers in Amerika”, luidt de tekst bij de trailer van de film, “en een op de vier van hen is verslaafd.” Het is duidelijk dat het doel van Blijf leven’s horrorverwaandheid is om videogames een verleidelijke, gevaarlijke uitstraling te geven. In de film speelt een groep vrienden (waaronder Westwereld‘ (Jimmi Simpson als de beschreven videogameverslaafde, Frankie Muniz als de computer whizz-nerd-in-de-stoel-expert, en een agressieve gothic Sophia Bush) beginnen de titulaire videogame te spelen, maar roepen ongewild de geest van de beruchte seriemoordenaar Elizabeth Bathory op via een seance in het titelscherm. Elk van hen begint één voor één te sterven op de manier waarop ze in het spel stierven, wat klinkt alsof dit tot sommigen zou moeten leiden Eindbestemming stijl Rube Goldberg decorstukken. Maar in plaats daarvan kiest de film voor een bovennatuurlijk bloedbad dat aanvoelt als een overblijfsel van Hollywoods obsessie met de Zaag stijlvol.
Alles over Blijf leven voelt als een film die stevig geworteld is in het jaar waarin hij werd gemaakt, van zijn vooroordeel tegen gamers als een concept dat synoniem is met ‘nerd’ of ‘verliezer’, tot de tienermode uit het millennium-tijdperk. Met zijn leeftijd komt er voor een buitenstaander een beetje onbekendheid met de gamecultuur, maar er zijn enkele aspecten die achteraf gezien verrassend authentiek aanvoelen. De eerste keer dat onze hoofdpersonages het spel spelen, hangt er een zwangere verwachting in de lucht die duidelijk doet denken aan het kopen van een spel als Stille Heuvel 2 bij het opstarten en voor de eerste keer opstarten, omringd door vrienden die allemaal net zo opgewonden en gespannen zijn als jij. Dat soort gemeenschappelijke, tactiele game-ervaring bestaat niet meer zo vaak in het echt als gevolg van het tijdperk van online multiplayer en cloud-gaming.
De gemiddelde gamer in 2006, blijkbaar.
Buena Vista-foto’s
Voor een film uit het tijdperk waartoe hij behoort, is dat ook behoorlijk wat Blijf leven heeft gelijk over het uiterlijk en de onderdompeling van een horrorspel. De esthetiek van het spookachtige Bathory-landhuis waar de game spelers in laat vallen, met zijn vervallen buitenkant en het door mist verstikte mausoleum op het land, ziet eruit alsof het regelrecht uit een vroeg stadium is gescheurd. Residentieel kwaad spel, en de schietmechanismen voor vier spelers zien eruit als een soort third-person arcade rail shooter Het huis van de doden.
Maar al die jaren later is het opmerkelijk dat de game Blijf leven het meest op lijkt, is het immens populaire Dood bij daglichteen 4v1 asymmetrisch multiplayer-horrorspel. Omdat het centrale uitgangspunt van de film is dat de dood in de virtuele wereld zich vertaalt naar de dood in het echte leven, samen met de aanwezigheid van de wraakzuchtige geest van Elizabeth Bathory als de enige antagonist, betekent dit dat het spel een nogal extreme variant is op de ‘outlast the killer’-opstelling die Dood bij daglicht gepopulariseerd. Voeg die vertrouwd uitziende kettingen en haken toe en het voelt alsof Bathory naast The Trapper en The Wraith zou kunnen passen als personages uit het basisspel.
Het Bathory-landhuis van de game zou een locatie kunnen zijn Resident Evil 4.
Buena Vista-foto’s
Hoewel de film niet echt eng is, geeft hij in abstracte zin de aantrekkingskracht van horrorspellen zo goed weer – ook al sterft niemand daadwerkelijk van schrik tijdens het spelen ervan, de adrenalinekick, de gespannen zenuwen en angstgevoelens die voortkomen uit het spelen ervan zijn zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid, en er is een ziekelijke sensatie die voortkomt uit het bedriegen van de dood in virtuele zin. Voor een fractie van een seconde, wanneer een zombie je doodt Residentieel kwaad of een moordenaar pakt je op Dood bij daglichtdie onmiddellijke schok in het systeem jaagt op een echt overlevingsinstinct, een echte angst voor een permanente Game Over. Zelfs Blijf leven kan niet ontsnappen aan zijn slordige tiener-horror-attributen, maar het begrijpt wel precies wat ervoor zorgt dat zoveel mensen het slachtoffer worden van het sirenenlied van horror-gaming.
