Het is een eeuwenoud gezegde dat het publiek graag wordt geëxtrapoleerd. Kijkers houden ervan om bang te zijn zolang kunst bestaat, en met cinema zijn de grenzen van de menselijke terreur tot het uiterste verlegd. Maar hoe ver is te ver? Is er een grens aan wat kijkers zullen accepteren, of betekent onze onverzadigbare honger om getuige te zijn van steeds grotere verschrikkingen dat er altijd een publiek zal zijn voor het ergste wat je maar kunt bedenken? Dat is zeker de filosofie van ene Eli Roth, en de film die twintig jaar geleden werd gemaakt en die een nieuw tijdperk van Hollywood-horror inluidde.
Geïnspireerd door een gesprek met Harry Knowles (jawel) over het zoeken naar ‘het ziekste wat je op internet kunt vinden’ en een zogenaamde ‘moordvakantie’-website op het dark web, besloot Roth een gruwelijk bloedfeest te creëren dat de gruwelijkheid die hij in zijn vleesrottende debuut naar voren bracht naar een hoger niveau bracht, Cabinekoorts. Het resultaat was Herbergen het voldeed zeker aan zijn met bloed besmeurde agenda.
De film volgt twee Amerikaanse studenten tijdens hun backpacktocht door Europa. Een duidelijk slonzige man moedigt hen aan om een hostel in de buurt van Bratislava, Slowakije, te bezoeken, met de belofte van grenzeloze hete meiden en vrijblijvende seks. Het blijkt dat ze een sinistere onderwereld zijn binnengelopen waar verveelde rijke mensen betalen om anderen te martelen en te verminken. Cue het snijden, in blokjes snijden, kettingzagen en steekvlammen.
Herberg is niet voor mensen met een zwakke maag. Het is gedetailleerd tot op het pijnpunt, chirurgisch in de vivisecties van deze schreeuwende gevangenen wier enige misdaad is dat ze op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn. Hoewel de Amerikaanse sukkel die overal onder lijdt gewoon onaangenaam genoeg is om tegen te protesteren, is hun marteling voor het publiek geen daad van wraak of catharsis. Het kan iedereen zijn die aan flarden wordt gescheurd, en Roth zou het nog steeds geweldig vinden om het te doen. Er zijn diepere thema’s waar je hier in kunt lezen. Sommige critici lezen Herberg als een kritiek op de Amerikaanse onwetendheid uit het Bush-tijdperk en een satire op het moderne consumentisme – maar je zou het ook gemakkelijk kunnen zien als zo oppervlakkig als een plas bloed. Het gaat om het geweld, en Roth wil dat je geniet van de voyeuristische sensatie van het zien van iets wat niet de bedoeling is.
Gore-nografie, of martelporno, is duidelijk niet ontstaan Herberg. Buiten Hollywood verwierven Aziatische filmmakers als Park Chan-wook, Takashi Miike (die een cameo in de film speelde) en Kinji Fukasaku zowel bekendheid als bekendheid vanwege hun grensverleggende benaderingen van filmisch geweld. De vingerafdrukken van Auditie En Oud jongen zijn allemaal voorbij Herbergnet als de werken van David Cronenberg en George Romero. Herberg werd ook het jaar erna vrijgelaten Zaagdat critici verdeelde met zijn extreme geweld, maar een legioen horrorfans voor zich wist te winnen. Toch is het ook waar dat Roths film anders werd bekeken, dat zijn expliciete en duizelingwekkende blik op menselijk lijden door velen werd gezien als ‘een stap te ver’.
Het is inderdaad met Herberg dat de term ‘martelporno’ in de volkstaal van de popcultuur terechtkwam. Criticus David Edelstein vergeleek het met andere hyperbloederige verschrikkingen uit die tijd, zoals De afwijzingen van de duivel, SawEn Wolf Kreekwaarbij hij zich afvraagt waarom “Amerika tegenwoordig zo gek lijkt op marteling.” Hij vergeleek expliciet het ‘forensische fetisjisme’ van het subgenre met de volwassencinema in de uitvoering ervan. Cruciaal voor het genre is dat het bloed angstaanjagend realistisch is, een scherp contrast met het tijdperk van Video Nasties uit de jaren ’80 waar de charmant zelfgemaakte speciale effecten emotionele afstand tot het slasher-bloedbad boden. Kijken Herbergzelfs als je op technisch niveau weet hoe de moordscènes worden uitgevoerd, kun je niet anders dan terugdeinzen voor het realisme van Roths spektakel.
Herberg inspireerde een korte stijging van het aantal ‘martelporno’-films, voordat ze zich weer in de marge terugtrokken.
Hostel LLC/Leeuwenpoort/Kobal/Shutterstock
Begrijpelijkerwijs, Herberg bleek controversieel. Veel critici bespotten het als wreed en kleingeestig. Leden van het Slowaakse parlement veroordeelden de film vanwege de aanstootgevende weergave van hun land. Maar het verdiende ook $ 82 miljoen met een budget van $ 4,8 miljoen en ontving twee vervolgfilms. Het was duidelijk dat het publiek dit wilde. Er was een oprechte vraag naar dit niveau van extreme horror, waarin geweld eerlijk gezegd cool is. Gedurende deze tijd waren gore-nografie en martelporno commerciële veilige weddenschappen, maar dat duurde niet lang. Zelfs villen kan na een tijdje saai worden voor kijkers.
Gore-nografie is een niche van horror die dankzij films als Gore-nography een onverwachte hit werd voor het algemene publiek Herbergmaar het is geen verrassing dat het na een paar jaar weer in de marge terechtkwam, gewaardeerd werd door hardcore fans en grotendeels genegeerd werd door gewone kijkers die op zoek waren naar veilige angsten. Er zijn uitzonderingen, zoals de groeiende populariteit van de Beangstigender franchise, de finale van Wapensen de terugkeer van Zaag. De stof speelde met hardcore lichaamshorror in een sleazy satirische context om onmogelijke schoonheidsnormen door te snijden, terwijl Julia Ducournau kijkers liet kotsen van haar kannibaalrazernij Rauw. De mainstream Hollywood-horror heeft de PG-13 de afgelopen jaren echter grotendeels vertekend, deels omdat dergelijke films voor een groter publiek spelen en meer geld kunnen opleveren (stel je de hard-R voor Vijf nachten bij Freddy’s.) De kans is echter groot dat Roth-achtig ultra-geweld prominenter op onze schermen zal terugkeren. Als er één ding is waarop we kunnen vertrouwen, dan is het de collectieve ziekelijke nieuwsgierigheid van de mensheid.
