Tweeëntachtig dagen nadat Amerikaanse strijdkrachten hem en zijn vrouw uit Caracas hebben gegrepen, loopt Nicolás Maduro, de afgezette president van Venezuela, voor de tweede keer zijn rechtszaal op de 26e verdieping in Manhattan binnen.
Hij heeft een lange weg naar zijn proces.
De aanklachten tegen narcoterrorisme en wapens van het Amerikaanse ministerie van Justitie tegen Maduro en zijn vrouw Cilia Flores hebben nog steeds geen datum voor de rechtszaak. Zijn advocaat heeft gezegd dat hij “omvangrijke” moties verwacht die zijn inbeslagname en detentie aanvechten.
De strafzaak heeft deze kwesties nog niet behandeld.
De hoorzitting van donderdag concentreert zich op de vraag hoe die advocaten betaald zullen worden.
De Venezolaanse regering heeft gezegd dat zij de juridische kosten van Maduro en Flores zal betalen. Maar de betalingen worden opgehouden door het Amerikaanse ministerie van Financiën, dat geen ontheffing heeft verleend van de sancties tegen Venezuela. Kyle Wirshba, de hoofdaanklager in de zaak, zei dat de betalingen werden ingehouden vanwege ‘nationale veiligheid en buitenlands beleid’-redenen.
De kwestie lijkt de Amerikaanse districtsrechter Alvin Hellerstein, de 92-jarige rechter die toezicht houdt op de strafzaak, te irriteren.
Terwijl hij door zijn grote, ronde bril tuurt die zijn wangen vergroot, vraagt hij Wirshba hoe – toen de regering-Trump zaken deed met Venezuela – Maduro en zijn vrouw mogelijk een bedreiging voor de “nationale veiligheid” konden vormen.
‘De beklaagde is hier. Flores is hier’, zegt Hellerstein. “Ze vormen geen bedreiging voor de nationale veiligheid.”
Sinds hun arrestatie worden Maduro en Flores vastgehouden in het Metropolitan Detention Center, de beruchte gevangenis in Brooklyn die ook de tijdelijke thuisbasis was van Sean ‘Diddy’ Combs, Luigi Mangione, Sam Bankman-Fried en Jeffrey Epsteins medewerker Ghislaine Maxwell.
De rechtszitting van donderdag, aan de overkant van de East River, in Manhattan, begint 40 minuten te laat. Aan de overkant van het gerechtsgebouw schreeuwen groepen pro-Maduro- en anti-Maduro-demonstranten tegen elkaar voor een speeltuin.
Als Maduro de rechtszaal binnenloopt, heeft hij een stralende glimlach op zijn gezicht.
“Goedemorgen!” roept hij, terwijl hij een gevangenisoutfit draagt: een kleurloos kaki kieltje over een feloranje overhemd.
Hij schudt de hand van zijn hoofdadvocaat, Barry Pollack, vooral bekend als vertegenwoordiger van Julian Assange. Vervolgens wendt hij zich tot de journalisten die op donkerhouten banken in het publiek zitten en wenst hen nogmaals “goedemorgen”.
Flores, die dezelfde outfit draagt, plus een bruine scrunchie die haar blonde haar naar achteren houdt, zegt niets.
Als ze aan de verdedigingstafel zitten, dragen ze een grote, zwarte koptelefoon waarmee ze de voor hen in het Spaans vertaalde gerechtelijke procedure kunnen horen.
Tijdens de hoorzitting zei Flores’ advocaat Mark Donnelly dat ‘First Lady Maduro’ een echocardiogram nodig had om een probleem met haar hart te evalueren.
“Er mogen in deze rechtbank geen titels worden gebruikt”, zegt de rechter, voordat hij de advocaat opdraagt hem op de hoogte te houden als Flores in de gevangenis niet de behandeling krijgt die ze nodig heeft.
Het inmiddels voormalige eerste koppel van Venezuela belandde in New York City waar een aanklacht werd ingediend door het ministerie van Justitie.
Aanklagers beschuldigen hen van deelname aan een decennialange samenzwering van drugshandel waarbij Colombiaanse terroristische organisaties betrokken zijn, die zichzelf en hun familie hebben verrijkt ten koste van Venezolaanse burgers. De aanklachten omvatten onder meer narcoterrorisme, de invoer van cocaïne en bezit van machinegeweren.
In januari, nadat Amerikaanse troepen het echtpaar hadden gevangengenomen uit een militair fort in Caracas waar ze logeerden, noemde president Donald Trump Maduro een ‘onwettige dictator’ die verantwoordelijk was voor het doorsluizen van ‘enorme hoeveelheden dodelijke illegale drugs’ naar de Verenigde Staten.
De president zei dat hij en zijn vrouw “nu voor de Amerikaanse rechter staan” vanwege hun “campagne van dodelijk narco-terrorisme”.
Donderdag noemde Trump Maduro vanuit het Witte Huis een “zeer gevaarlijke man die veel mensen heeft vermoord” en zei dat de aanklachten tegen hem slechts “een fractie” van zijn gedrag betroffen – en dat er nog meer zouden volgen.
‘Er zullen nog andere zaken worden aangespannen, zoals u waarschijnlijk weet’, zei hij.
Maar het gaat vandaag nog niet om de kern van de zaak.
Wirshba, de aanklager, stelt dat het ongepast zou zijn als OFAC, het onderdeel van het ministerie van Financiën dat vergunningen verleent voor het opheffen van sancties, Maduro en Flores toegang zou geven tot de rijkdom van de natie die ze ‘geplunderd’ hebben.
Volgens Wirshba had Maduro moeten anticiperen dat hij het geld van Venezuela niet naar de VS had kunnen krijgen vanwege de sancties, wat ertoe leidde dat Hellerstein opmerkte dat de Venezolaanse president uit zijn land werd gevangengenomen en naar New York City werd gebracht.
‘Dacht hij niet dat hij in deze rechtbank zou verschijnen?’ ‘ vraagt de rechter op sarcastische toon.
Hellerstein – die in zijn 28 jaar op de bank toezicht heeft gehouden op zaken waarbij financiële oplichters als Charlie Javice, voormalig Trump-advocaat Michael Cohen en de terreuraanslagen van 11 september betrokken waren – noemt de zaak van Maduro ‘uniek’.
Hoewel er andere zaken zijn geweest waarin werd onderzocht of criminele beklaagden potentieel ‘besmet’ geld konden gebruiken om hun advocaten te betalen, hadden al deze zaken betrekking op geld dat al in een Amerikaanse bank stond. Hoe dan ook, zegt Hellerstein, had Venezuela al ingestemd met het betalen van de juridische verdediging.
Wanneer een strafrechtelijke verdachte zijn eigen advocaat niet kan betalen, kan een rechter er een voor hem benoemen. Maar Hellerstein zegt dat de ‘onderzoeksverantwoordelijkheden’ die nodig zouden zijn om de complexe narco-terrorismezaak te verdedigen de middelen van een door de overheid gefinancierde advocaat te boven zouden gaan.
Maar het blijft onduidelijk wat Hellerstein eraan zou kunnen doen. Om OFAC te dwingen een ontheffing uit te vaardigen zou een aparte rechtszaak nodig zijn die bij een andere rechtbank moet worden aangespannen, in Washington, DC, zegt Wirshba.
De enige remedie, zegt Pollack, was om “de zaak te seponeren” en Maduro vrijuit te laten lopen.
Hellerstein giet aanvankelijk koud water over het idee.
‘Ik ga de zaak niet seponeren’, zegt hij.
Maar als OFAC zijn standpunt niet snel zou veranderen, zou hij het overwegen.
“Ik denk dat het zo’n serieuze stap is – ik ga hem nu niet zetten”, zei Hellerstein.
Na anderhalf uur besluit Hellerstein dat hij op een onbepaalde latere datum nog een hoorzitting zal houden om te bepalen welke stappen hij moet nemen.
Als Maduro de rechtszaal verlaat, kijkt hij alleen nog even naar het publiek achter hem. Hij schudt de hand van zijn advocaten en loopt stijfjes naar de deur. Flores kust haar advocaat, Donnelly, op de wang.
Buiten vertrekken de demonstranten. Als een man langs het gerechtsgebouw loopt, roept hij: “Viva Maduro!”
