Toen president Trump kondigde de gevangenneming aan van de voormalige Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw zaterdag rechtvaardigde hij de militaire operatie gedeeltelijk door deze op te vatten als een poging om activa terug te vorderen waarvan hij beweert dat ze van Amerikaanse bedrijven waren gestolen.
“Venezuela heeft eenzijdig Amerikaanse olie, Amerikaanse activa en Amerikaanse platforms in beslag genomen en verkocht, wat ons miljarden en miljarden dollars heeft gekost”, zei Trump. “Dit was een van de grootste diefstallen van Amerikaans eigendom in de geschiedenis van ons land.”
Wie is eigenaar van de Venezolaanse olie?
De focus van de president op de Venezolaanse olie roept vragen op over de activiteiten van Amerikaanse energiebedrijven in het land, en ook of Amerikaanse oliegiganten zou nu kunnen werken om te herleven zijn spartelende petroleumindustrie. Van Venezuela grondwet stelt dat het land alle minerale en koolwaterstofvoorraden – de olie- en aardgasreserves – op zijn eigen grondgebied bezit, inclusief de voorraden die onder de zeebodem van het land liggen.
De heer Trump “spreekt erover dat ze onze olie afnemen – de olie zelf was nooit ‘onze olie’”, vertelde Samantha Gross, directeur van het energiezekerheids- en klimaatinitiatief bij het onpartijdige Brookings Institution, aan CBS News, eraan toevoegend dat de natie enorme reserves aan ruwe olie “behoren tot de regering van Venezuela.”
Wat echter ook waar is, is dat Amerikaanse oliemaatschappijen contractuele overeenkomsten met Venezuela hadden om zijn olie te winnen, te verwerken en te transporteren, en om te delen in de inkomsten uit de olieverkoop.
De beweringen van Trump over diefstal weerspiegelen de acties van de toenmalige Venezolaanse leider Hugo Chávez om de energiesector van het land in 2007 te nationaliseren en de productiemiddelen van Exxon Mobil en ConocoPhillips in beslag te nemen nadat ze het land hadden verlaten, zei Gross.
Deze inbeslagnames hebben geleid tot jarenlange rechtszaken en pogingen van de bedrijven om hun verliezen terug te verdienen. Hoewel de Wereldbank in het voordeel van de oliemaatschappijen heeft beslist, moet het geld nog worden teruggevorderd.
“Het staat buiten kijf dat er een aantal Amerikaanse bedrijven en anderen zijn die claims hebben tegen Venezuela en die al vele jaren proberen deze claims voldaan te krijgen”, vertelde Ted Posner, partner bij advocatenkantoor Baker Botts en voormalig assistent-algemeen adviseur voor internationale zaken bij het Amerikaanse ministerie van Financiën, aan CBS News.
Het Witte Huis reageerde niet op een verzoek om commentaar.
Leidinggevenden uit de olie-industrie vrijdagmiddag bijeen in het Witte Huis met de heer Trump, minister van Financiën Scott Bessent, minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum en minister van Energie Chris Wright om Venezuela te bespreken. Vertegenwoordigers van Exxon, Chevron en ConocoPhillips waren aanwezig, waaronder Ryan Lance, CEO van ConocoPhillips.
“ConocoPhillips blijft de ontwikkelingen in Venezuela en hun potentiële implicaties voor de mondiale energievoorziening en stabiliteit volgen”, zei het bedrijf voorafgaand aan de bijeenkomst in een verklaring.
Chevron zei na de bijeenkomst op vrijdag: “Al meer dan een eeuw maakt Chevron deel uit van het verleden van Venezuela. We blijven ons inzetten voor het heden. En we staan klaar om het land te helpen een betere toekomst op te bouwen en tegelijkertijd de Amerikaanse energie en regionale veiligheid te versterken.”
Exxon reageerde niet op verzoeken om commentaar.
Het machtsspel van Chávez – en de corruptie
De Venezolaanse regering heeft een lange geschiedenis van nationalisering van de oliesector, waarbij staatsoliemaatschappij Petróleos de Venezuela SA, oftewel PDVSA, overnemen de sector in de jaren zeventig. ExxonMobil en andere buitenlandse oliemaatschappijen bleven actief in het land door contracten te ondertekenen om technische bijstand en andere expertise te verlenen aan PDVSA.
In de jaren negentig werden Exxon en andere grote oliemaatschappijen door de toenmalige Venezolaanse president Carlos Andrés Pérez uitgenodigd om terug te keren in een poging de oliereserves in het stroomgebied van de Orinoco te ontwikkelen. volgens bij ‘Energy in the Americas’, een boek uitgegeven door de University of Calgary Press.
In 2003 ontsloeg Chávez duizenden PDVSA-werknemers nadat ze in staking waren gegaan. Vier jaar later breidde hij de nationalisatie-impuls uit door van buitenlandse bedrijven te eisen dat ze het meerderheidsbelang in hun ondernemingen aan PDVSA overhandigden. Exxon en ConocoPhillips slaagden er niet in een deal te sluiten met Venezuela, terwijl BP, het in Houston gevestigde Chevron, het Noorse Statoil en het Franse Total overeenkomsten ondertekenden waarbij PDVSA een meerderheidsbelang kreeg, waardoor ze konden blijven, Reuters gemeld in 2007.
‘Sommigen waren het daarmee eens, anderen niet, en bezittingen werden onteigend’, zei Gross.
Te midden van de wijdverbreide corruptie onder Chávez werden, zoals journalist Anne Appelbaum in een boek uit 2024 opmerkte, honderden miljarden dollars van PDVSA en andere Venezolaanse bedrijven overgeheveld en verdwenen naar particuliere bankrekeningen over de hele wereld.
Uit een onderzoek uit 2017 door de Amerikaanse en Portugese autoriteiten bleek dat leidinggevenden van PDVSA dat wel hadden gedaan gesluisd miljoenen dollars in de Portugese Banco Espirito Santo.
Wereldbank: Venezuela is miljarden schuldig aan Big Oil
De sterke tactiek van Chávez leidde tot pogingen van Exxon en ConocoPhillips om compensatie te eisen voor hun bezittingen, waarbij Exxon beweerde dat het $ 16,6 miljard had verloren als gevolg van de nationalisatiecampagne. De Wereldbank kende het bedrijf in 2014 een tiende toe van wat het had geëist, maar een arbitragepanel in 2017 nietig verklaard het grootste deel van die onderscheiding.
In een apart geval de Wereldbank regeerde dat Venezuela 8,7 miljard dollar schuldig was aan ConocoPhillips als compensatie voor de inbeslagname van zijn bezittingen in 2007.
Ook van andere industrieën werden hun bezittingen weggenomen onder het veertienjarige bewind van Chávez, en bedrijven hebben sinds de jaren 2000 minstens zestig arbitrageclaims tegen Venezuela ingediend, aldus Luisa Palacios, adjunct senior onderzoeker aan het Center on Global Energy Policy van Columbia University.
“De waarde van deze verplichtingen wordt geschat op 20 tot 30 miljard dollar, of ongeveer 10% tot 15% van de bijna 200 miljard dollar aan internationale schuldverplichtingen die Venezuela verschuldigd is”, zei ze in een rapport. artikel deze week gepubliceerd door Columbia.
“Venezuela zou deze claims kunnen afbetalen door investeerders uit te nodigen terug naar het land te komen”, merkte ze op. “Dat zou kunnen worden gedaan door schulden tegen aandelen te ruilen of door de toekomstige olieproductie te koppelen aan de terugbetaling van lopende schulden. Herstructurering van de buitenlandse verplichtingen van het land zal echter waarschijnlijk nodig zijn voordat Venezuela zijn oliepotentieel volledig kan realiseren.”
VS verspillen geen tijd
De oliereserves van Venezuela worden geschat de grootste ter wereld te zijn, met meer dan 303 miljard vaten. Dat vertegenwoordigt volgens de OPEC ongeveer 17% van het totale olieaanbod in de wereld gegevens.
Maar de Venezolaanse productie van ruwe olie is sterk gedaald. De industrie pompt vandaag de dag 800.000 tot 1 miljoen vaten per dag op, tegen ruim 3 miljoen vaten per dag begin jaren 2000. Die productie is sterk gedaald als gevolg van chronisch onderinvesteringen, wanbeheer door de overheid en de impact van Amerikaanse en internationale sancties.
Woensdag minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aangekondigd de VS zullen tussen de 30 miljoen en 50 miljoen vaten olie uit Venezuela exporteren, die tegen ‘markttarieven’ zullen worden verkocht, waarbij de inkomsten zullen worden gebruikt ‘op een manier die het Venezolaanse volk ten goede komt’.
Perssecretaris van het Witte Huis, Karoline Leavitt, vertelde verslaggevers dat de interim-regering van Venezuela had ingestemd met het vrijgeven van de olie.
Hoewel de heer Trump Amerikaanse oliemaatschappijen ertoe aanzet om in Venezuela te investeren na de verovering van Maduro, hebben ze mogelijk garanties nodig voordat ze nieuwe ondernemingen aangaan, zei Gross.
“De politieke situatie in Venezuela is op dit moment erg onzeker. Voordat een bedrijf realistisch gezien veel geld gaat investeren, zullen ze een stabiele politieke situatie willen”, voegde ze eraan toe.
