WASHINGTON — President Trump dreigde maandag de vitale Iraanse energie- en waterinfrastructuur te vernietigen als vredesovereenkomst wordt niet bereikt, omdat Teheran bleef ontkennen dat er onderhandelingen plaatsvonden en zei dat het zich voorbereidde op een grondinvasie na de aankomst van duizenden Amerikaanse troepen in de regio.
Als er niet snel een staakt-het-vuren-akkoord wordt bereikt, zei de president in een post op sociale media: “We zullen ons mooie ‘verblijf’ in Iran afsluiten met het opblazen en volledig uitwissen al hun elektriciteitscentrales, oliebronnen en Kharg Island (en mogelijk alle ontziltingsinstallaties!).”
De dreigementen kwamen binnen enkele uren nadat de president er zondagavond op had aangedrongen dat diplomatieke inspanningen ‘waarschijnlijk’ snel tot een deal zouden leiden, en dat Iran twintig extra olievrachtschepen door de Straat van Hormuz had laten varen als ‘teken van respect’.
Trump zei dat de Verenigde Staten ‘serieuze gesprekken voeren met een nieuw en redelijker regime in Iran’, maar gaf geen details.
Iran bleef maandag echter koud water gooien op de onderhandelingen toen Esmail Baghaei, de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, de voorwaarden van de Trump-regering afdeed als ‘onrealistisch, onredelijk en buitensporig’.
“Ik weet niet hoeveel mensen in de Verenigde Staten de claims van de Amerikaanse diplomatie serieus nemen. Onze missie is duidelijk, in tegenstelling tot de andere kant, die voortdurend van standpunt verandert”, zei hij in een commentaar van het semi-officiële Iraanse agentschap Tasnim News.
Baghaei zei dat er geen directe onderhandelingen zijn geweest, maar alleen berichten via tussenpersonen waarin staat dat de VS willen overleggen.
Perssecretaris van het Witte Huis, Karoline Leavitt, zei maandag tijdens een nieuwsbriefing dat het “Amerikaanse volk slim genoeg is” om Iraanse functionarissen niet “op hun woord” te geloven als ze zeggen dat er geen onderhandelingen plaatsvinden met de Verenigde Staten.
Leavitt zei dat de regering-Trump onderhandelt met Iraanse leiders die “achter de schermen redelijker lijken” dan de vorige leiders van het regime, die werden gedood door aanvallen van de Verenigde Staten en Israël.
“Dit is opnieuw een historische kans voor Iran om het juiste te doen om zich te ontdoen van zijn nucleaire ambities en tot een akkoord te komen met deze president”, zei ze. ‘Of, nogmaals, ze zullen de ernstige gevolgen van de strijdkrachten van de Verenigde Staten zien.’
Leavitt voegde eraan toe dat Trump “niet bang” is om de volledige kracht van het Amerikaanse leger te gebruiken om de overwinning in het Midden-Oosten veilig te stellen. Ze zei dit nadat haar was gevraagd waarom de president dreigde opzettelijk de civiele infrastructuur aan te vallen die van invloed zou kunnen zijn op de water- en energievoorziening, een stap die volgens het internationaal recht zou kunnen neerkomen op een oorlogsmisdaad.
“Natuurlijk zullen deze regering en de strijdkrachten van de Verenigde Staten altijd binnen de grenzen van de wet handelen, maar met betrekking tot het bereiken van de volledige doelstelling van Operatie Epic Fury zal president Trump onverminderd vooruitgang boeken”, zei ze.
Terwijl de oorlog voortduurt en de Arabische landen bij het conflict betrokken raken, zei Leavitt tegen verslaggevers, staat de president ervoor open om die landen te laten helpen betalen voor de kosten die verband houden met de oorlog in Iran.
‘Daar loop ik niet op vooruit’, zei ze. “Maar het is zeker een idee waarvan ik weet dat hij het heeft en iets waarvan ik denk dat je het nog van hem zult horen.”
Zaterdag arriveerde de USS Tripoli, een oorlogsschip, in het Midden-Oosten met ongeveer 3.500 matrozen en mariniers en een transport gevechtsvliegtuigen. Eerder deze maand vertrokken de in San Diego gevestigde USS Boxer en twee oorlogsschepen van de 11th Marine Expeditionary Unit vanuit Camp Pendleton om zich bij de opbouw van troepen in de regio aan te sluiten.
De inzet heeft de Iraanse diplomatieke gezanten nog twijfelachtiger gemaakt over de oprechtheid van de Amerikaanse vredesinspanningen.
“De vijand stuurt publiekelijk berichten van onderhandeling en dialoog terwijl hij in het geheim een grondoffensief plant. (Ze) zijn niets meer dan een dekmantel om de voorbereidingen voor een landinvasie te verbergen”, zei de hoogste Iraanse parlementariër, Mohammad Bagher Qalibaf, zondag in een verklaring.
Hij voegde eraan toe dat Iraanse troepen wachtten op de komst van Amerikaanse troepen ter plaatse om hen “in brand te steken” en “hun regionale partners voor altijd te straffen”, aldus de staatsmedia.
Terwijl functionarissen in zowel Washington als Teheran steeds hardere lijnen hanteren, zijn de buurlanden wanhopig op zoek naar een wapenstilstand.
De Egyptische president Abdel Fattah Sisi smeekte Trump maandag om de oorlog te stoppen tijdens een toespraak op een Egyptische energieconferentie.
“Ik zeg tegen president Trump: niemand kan de oorlog in onze regio in de Golf stoppen behalve jij”, zei Sisi.
“Alsjeblieft, meneer de president, alsjeblieft. Help ons alstublieft de oorlog te stoppen. U bent daartoe in staat.”
Hoewel Egypte niet direct betrokken is bij de oorlog, heeft het te kampen gehad met de gevolgen ervan voor de energie-, kunstmest- en voedselprijzen, om nog maar te zwijgen van de verstoringen in de scheepvaartinkomsten die Caïro via het Suezkanaal ontvangt.
“Rijke landen zouden dit misschien kunnen opvangen, maar voor middeninkomens- en kwetsbare economieën zou het een zeer, zeer ernstige impact kunnen hebben op hun stabiliteit”, zei Sisi, waarbij hij opmerkte dat voorspellingen dat de olieprijs de 200 dollar per vat zou bereiken “niet overdreven” waren.
Egypte en Israël ondertekenden in 1979 een vredesverdrag, waarin Israël het grondgebied teruggaf dat het tijdens de oorlog van 1967 in beslag had genomen. Hoewel het akkoord zeer impopulair is bij de meeste Egyptenaren, heeft het standgehouden ondanks de escalerende spanningen tijdens de Israëlische campagne tegen Hamas.
In december kondigden de twee landen formeel een overeenkomst ter waarde van 35 miljard dollar aan om de Israëlische gasexport naar Egypte uit te breiden. Maar de oorlog met Iran heeft de bevoorrading verstoord, waardoor de importkosten zijn verdrievoudigd, aldus Egyptische functionarissen.
Vorige week heeft de regering energiebesparende maatregelen bevolen voor een periode van een maand, waaronder vervroegde sluitingstijden voor de meeste commerciële vestigingen, evenals verminderingen van straatverlichting en toewijzingen voor overheidsvoertuigen.
Jordanië, een andere regionale bondgenoot van de VS die ook een tekort aan energie heeft, heeft soortgelijke stappen ondernomen door een verbod in te stellen op airconditioning in overheidsgebouwen en op het privégebruik van overheidsvoertuigen.
Ondanks gesprekken over onderhandelingen vertoonden de gevechten weinig tekenen van afname.
Trumps oproep tot vrede volgde op een nieuwe ronde van Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran maandag. Teheran nam wraak door een grote water- en elektriciteitscentrale in Koeweit te raken, en Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zeiden dat ze inkomende Iraanse raketten hadden onderschept.
Twee VN-vredeshandhavers werden maandag gedood toen een “explosie van onbekende oorsprong” hun voertuig trof nabij het dorp Bani Hayyan, in Zuid-Libanon.
De sterfgevallen markeren het tweede dodelijke incident in twee dagen waarbij de Interim Force van de Verenigde Naties in Libanon betrokken was, bekend als UNIFIL, een vredesmacht opgericht in 1978 en die later toezicht hield op het beëindigen van de vijandelijkheden tussen de twee naties.
UNIFIL meldde ook dat zondagavond een vredeshandhaver werd gedood toen een projectiel explodeerde in een UNIFIL-positie.
“We kennen de oorsprong van het projectiel niet. We zijn een onderzoek gestart om alle omstandigheden vast te stellen”, aldus een verklaring van UNIFIL maandag.
Ondertussen zette Israël zijn bombardementen op Libanon voort, waarbij gebieden nabij de hoofdstad en in het zuiden van het land werden getroffen. Eén aanval was gericht tegen een controlepost van het Libanese leger, waarbij een soldaat om het leven kwam, aldus het Libanese leger. De Libanese autoriteiten zeiden maandag dat het dodental sinds het uitbreken van de vijandelijkheden tussen Hezbollah en Israël eerder deze maand blijft stijgen.
Het Israëlische leger zei dat een van zijn soldaten werd gedood bij een antitankraketaanval van Hezbollah in Zuid-Libanon, waarbij ook vier andere soldaten gewond raakten. Zes soldaten zijn gedood sinds Israël zijn campagne in Libanon hervatte.
Volgens de Israëlische gezondheidsautoriteiten hebben Hezbollah-raketten ook twee burgers gedood.
Volgens een rapport van de Israëlische krant The Times of Israel zijn volgens de Israëlische brandweer- en reddingsdienst een brandstoftanker en een gebouw bij de olieraffinaderij in de noordelijke stad Haifa getroffen door puin van een onderschepte raket.
Het was onduidelijk of de raket werd gelanceerd door Iran, de Libanese sjiitische groepering Hezbollah of De Houthi-rebellen in Jemen.
Het aantal sterfgevallen als gevolg van het conflict blijft stijgen, met 1.900 doden in Iran, ruim 1.200 in Libanon, 19 in Israël en 13 Amerikaanse militairen. Miljoenen mensen zijn uit hun huizen in Iran en Libanon verdreven.
Ceballos en Quinton rapporteerden vanuit Washington, Bulos vanuit Beiroet.
