De Amerikaanse president Donald Trump kondigde een blokkade van de Straat van Hormuz aan nadat de vredesbesprekingen tussen de Verenigde Staten en Iran in Pakistan waren mislukt.
Amerikaanse functionarissen gaven de schuld aan de weigering van Iran om de weg naar een kernwapen op te geven, terwijl Iraanse functionarissen de VS de schuld gaven van het mislukken van de gesprekken zonder de knelpunten te specificeren.
“De bijeenkomst verliep goed, over de meeste punten werd overeenstemming bereikt, maar het enige punt dat er echt toe deed, NUCLEAR, was dat niet”, zei Trump in een post op Truth Social.
“Met onmiddellijke ingang zal de Amerikaanse marine, de beste ter wereld, beginnen met het blokkeren van alle schepen die de Straat van Hormuz proberen binnen te komen of te verlaten,” voegde hij eraan toe.
Trump noemde de Iraanse tolheffing op schepen die door de territoriale wateren in de Straat van Hormuz varen, illegaal en ‘wereldafpersing’.
“We zullen ook beginnen met het vernietigen van de mijnen die de Iraniërs in de Straat hebben gelegd. Elke Iraniër die op ons of op vreedzame schepen schiet, zal naar de HEL worden geblazen”, zei hij.
Ondertussen gaf geen van beide partijen in Islamabad aan wat er zal gebeuren nadat het veertien dagen durende staakt-het-vuren op 22 april afloopt. Pakistaanse bemiddelaars drongen er bij alle partijen op aan dit te handhaven. Beiden zeiden dat hun standpunten duidelijk waren en legden de verantwoordelijkheid bij de andere kant, wat onderstreepte hoe weinig de kloof tijdens de gesprekken was verkleind.
“We moeten een bevestigende toezegging zien dat ze geen kernwapen zullen zoeken, en dat ze niet zullen zoeken naar de instrumenten die hen in staat zouden stellen snel een kernwapen te ontwikkelen”, zei vicepresident JD Vance na de 21 uur durende gesprekken.
De Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Qalibaf, die Iran leidde bij de onderhandelingen, zei dat het tijd is voor de Verenigde Staten “om te beslissen of zij ons vertrouwen kunnen winnen of niet.”
Hij vermeldde de kerngeschillen niet in een reeks posts op sociale media, hoewel Iraanse functionarissen eerder zeiden dat de gesprekken mislukten vanwege twee of drie belangrijke kwesties, waarbij ze de schuld gaven aan wat zij de Amerikaanse overmacht noemden.
Iran heeft lange tijd ontkend kernwapens te willen, maar heeft wel aangedrongen op zijn recht op een civiel nucleair programma. Experts zeggen dat de voorraad verrijkt uranium, hoewel niet van wapenkwaliteit, slechts een korte technische stap verwijderd is.
Sinds de VS en Israël de oorlog op 28 februari begonnen, zijn er minstens 3.000 mensen om het leven gekomen in Iran, 2.020 in Libanon, 23 in Israël en meer dan een dozijn in de Arabische Golfstaten, en heeft het blijvende schade aangericht aan de infrastructuur in een zestal landen in het Midden-Oosten. De greep van Iran op de Straat van Hormuz heeft de Perzische Golf en zijn olie- en gasexporten van de wereldeconomie grotendeels afgesneden, waardoor de energieprijzen de pan uit rijzen.
Gerelateerde video’s
De Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar zei dat zijn land de komende dagen zal proberen een nieuwe dialoog tussen Iran en de VS te faciliteren.
Ontvang het laatste nationale nieuws
Ontvang het laatste nieuws over Canada in uw inbox zodra het zich voordoet, zodat u geen trending verhaal mist.
“Het is absoluut noodzakelijk dat de partijen zich blijven houden aan hun belofte om een staakt-het-vuren te bewerkstelligen”, zei Dar.
De impasse – en het take-it-or-leave-it-voorstel van Vance dat Iran zijn nucleaire programma zou beëindigen – weerspiegelde de nucleaire gesprekken van februari in Zwitserland. Hoewel Trump heeft gezegd dat de daaropvolgende oorlog bedoeld was om de Iraanse leiders te dwingen hun nucleaire ambities op te geven, leken de standpunten van beide partijen onveranderd tijdens de onderhandelingen na zes weken van strijd.
Er was geen woord over de vraag of ze zouden hervatten, hoewel Iran zei dat het open stond voor voortzetting van de dialoog, meldde het Iraanse staatspersbureau IRNA.
“We hebben nooit oorlog gezocht. Maar als ze door middel van gesprekken proberen te winnen wat ze op het slagveld niet hebben kunnen winnen, is dat absoluut onaanvaardbaar”, zei de 60-jarige Mohammad Bagher Karami in het centrum van Teheran.
De VS willen de status quo in de Straat van Hormuz veranderen
De Verenigde Staten en Iran begonnen gesprekken met sterk verschillende voorstellen en tegengestelde veronderstellingen over hun invloed om de oorlog te beëindigen. Voordat de onderhandelingen begonnen, werd het staakt-het-vuren al bedreigd door diepe meningsverschillen en de voortdurende aanvallen van Israël op de door Iran gesteunde Hezbollah in Libanon.
Het tienpuntenvoorstel van Iran voorafgaand aan de gesprekken riep op tot een gegarandeerd einde van de oorlog en zocht controle over de Straat van Hormuz. Het omvatte onder meer het beëindigen van de strijd tegen de “regionale bondgenoten” van Iran, waarbij expliciet werd opgeroepen tot stopzetting van de Israëlische aanvallen op Hezbollah.
Pakistaanse functionarissen vertelden The Associated Press in maart dat het Amerikaanse 15-puntenvoorstel monitoringmechanismen en een terugdraaiing van het Iraanse nucleaire programma omvatte. Sprekend op voorwaarde van anonimiteit omdat ze niet bevoegd waren om details te bespreken, zeiden ze dat het ook de heropening van de Straat van Hormuz omvatte.
De sluiting van de zeestraat door Iran heeft zijn grootste strategische voordeel in de oorlog bewezen. Ongeveer een vijfde van de in de wereld verhandelde olie werd doorgaans met meer dan 100 schepen per dag gepasseerd.
Tijdens de gesprekken zei het Amerikaanse leger dat twee torpedobootjagers de kritieke waterweg doorkruisten voorafgaand aan de mijnopruimingswerkzaamheden, een primeur sinds het begin van de oorlog. De Iraanse staatsmedia meldden echter dat het gezamenlijke militaire commando van het land dit ontkende.
“We doorkruisen de situatie. Of we nu een deal sluiten of niet, maakt voor mij geen verschil”, zei Trump terwijl de gesprekken zich uitstrekten tot zondagochtend vroeg.
Israël zet door in Libanon
De impasse roept nieuwe vragen op over de gevechten in Libanon. Israël heeft sinds de aankondiging van het staakt-het-vuren doorgegaan met stakingen en zei dat de overeenkomst daar niet van toepassing was. Iran en Pakistan beweerden iets anders.
Het Libanese staatsnieuwsagentschap meldde dat zondagochtend zes mensen zijn omgekomen bij een Israëlische aanval in Maaroub, een dorp in de buurt van de zuidelijke kuststad Tyrus. Hoewel de aanvallen van Israël op Beiroet de afgelopen dagen zijn gekalmeerd, zijn de aanvallen op Zuid-Libanon geïntensiveerd, naast een grondinvasie die werd hernieuwd nadat Hezbollah in de eerste dagen van de oorlog met Iran raketten op Israël had gelanceerd.
De onderhandelingen tussen Israël en Libanon zullen naar verwachting dinsdag in Washington beginnen, zei het kantoor van de Libanese president Joseph Aoun, na de verrassende aankondiging van Israël dat gesprekken werden toegestaan, ondanks het gebrek aan officiële betrekkingen tussen de landen. Zaterdag braken in Beiroet protesten uit over de geplande onderhandelingen.
Israël wil dat de Libanese regering de verantwoordelijkheid op zich neemt voor de ontwapening van Hezbollah, net zoals was voorzien in het staakt-het-vuren van november 2024. Maar de militante groepering heeft tientallen jaren lang pogingen overleefd om haar macht te beteugelen.
Op de dag dat het staakt-het-vuren met Iran werd aangekondigd, bestookte Israël Beiroet met luchtaanvallen, waarbij ruim 300 mensen om het leven kwamen op de dodelijkste dag in Libanon sinds het begin van de oorlog, aldus het ministerie van Volksgezondheid van het land.
– Met bestanden van AP.
