Tijdens de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen IranTeheran heeft gezegd dat de Straat van Hormuz openstaat voor iedereen behalve de VS en zijn bondgenoten. Een vijfde van de olietransporten in de wereld gaat door de zeestraat.
Op 2 maart kondigde Ebrahim Jabari, een senior adviseur van de opperbevelhebber van de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC), aan dat de zeestraat “gesloten” was en dat als schepen zouden proberen deze over te steken, de IRGC en de marine “die schepen in brand zouden steken”.
De zet is verzonden olieprijzen stijgen boven de $100 per vat, terwijl de vooroorlogse prijs ongeveer $65 bedroeg.
Een vat ruwe Brent-olie, de internationale benchmark, steeg maandag met 2,5 procent naar $105,70. Dat is ruim 40 procent hoger dan vóór het begin van de oorlog op 28 februari.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi vertelde zondag aan het Amerikaanse televisienetwerk CBS dat Teheran “benaderd was door een aantal landen” op zoek naar een veilige doorgang voor hun schepen “en dit is aan ons leger om te beslissen.” Hij voegde eraan toe dat een groep schepen uit “verschillende landen” had mogen passeren, zonder details te verstrekken.
Dit is wat we weten over de schepen van welke landen de zeestraat mogen passeren en welke landen naar verluidt onderhandelen over een veilige doorgang.
Pakistan
Een onder Pakistaanse vlag varende Aframax-tanker genaamd Karachi zeilde zondag de Golf uit via de Straat van Hormuz, meldde Bloomberg News.
Indië
Zaterdag zei de Iraanse ambassadeur in India, Mohammad Fathali, dat Teheran enkele Indiase schepen door de Straat van Hormuz had laten varen, als zeldzame uitzondering op de blokkade die de mondiale energievoorziening heeft ontwricht.
Fathali heeft het aantal schepen niet bevestigd. Op dezelfde dag zei New Delhi echter dat twee onder Indiase vlag varende tankers met vloeibaar petroleumgas op weg naar havens in West-India de zeestraat waren gepasseerd.
“Ze zijn in de vroege ochtend veilig de Straat van Hormuz overgestoken en zijn op weg naar India”, zei Rajesh Kumar Sinha, speciaal secretaris van het ministerie van Havens, Scheepvaart en Waterwegen, tijdens een nieuwsbriefing in New Delhi.
Kalkoen
Een schip van Turkse eigendom dat in de buurt van Iran had gewacht, mocht door de zeestraat varen nadat de autoriteiten toestemming hadden gekregen van Teheran, zei de Turkse minister van Transport en Infrastructuur Abdulkadir Uraloglu vrijdag in een commentaar aan de Turkse media.
“Vijftien schepen (met Turkse eigenaren) waren daar. We kregen toestemming van de Iraanse autoriteiten voor een van hen die een Iraanse haven had gebruikt, en die passeerde”, zei Uraloglu.
China
China is in gesprek met Iran om ruwe olie en Qatarese vloeibare aardgasschepen een veilige doorgang door de Straat van Hormuz te geven, zo meldde persbureau Reuters op 5 maart, onder vermelding van drie niet nader genoemde diplomatieke bronnen.
China, dat vriendschappelijke betrekkingen onderhoudt met Iran en sterk afhankelijk is van aardolievoorraden uit het Midden-Oosten, is ontevreden over het besluit van Iran om de scheepvaart door de zeestraat te lamleggen en zet Teheran onder druk om een veilige doorgang voor zijn schepen mogelijk te maken, aldus de bronnen.
China ontvangt 45 procent van zijn olie via de Straat van Hormuz.
Frankrijk en Italië
De twee Europese landen zouden hebben verzocht om gesprekken met Iran over het toestaan dat hun schepen door de zeestraat varen, zo meldt de Britse Financial Times, onder verwijzing naar niet bij naam genoemde functionarissen.
Wat is de marinecoalitie die Trump voor de zeestraat heeft voorgesteld?
De Amerikaanse president Donald Trump riep op tot een marine coalitie om zich bij de Amerikaanse marine aan te sluiten bij het inzetten van oorlogsschepen om de zeestraat te beveiligen.
“Hopelijk zullen China, Frankrijk, Japan, Zuid-Korea, Groot-Brittannië en anderen, die door deze kunstmatige beperking worden getroffen, schepen naar het gebied sturen, zodat de Straat van Hormuz niet langer een bedreiging zal vormen voor een natie die volledig is onthoofd”, schreef Trump zondag in een Truth Social-post.
De door Trump genoemde landen zijn echter wel gemaakt geen beloftes om aan een dergelijke operatie deel te nemen.
Maandag sloten Duitsland en Griekenland militaire betrokkenheid uit.
Een woordvoerder van de Duitse regering zei: “Zolang deze oorlog voortduurt, zal er geen deelname zijn, zelfs niet in enige poging om de Straat van Hormuz met militaire middelen open te houden.”
Griekenland zal ook niet deelnemen aan enige militaire operaties in de Straat van Hormuz, zei regeringswoordvoerder Pavlos Marinakis.
Ondanks de druk van de regering-Trump om steun te verlenen aan de VS in hun oorlog tegen Iran, zei de Britse premier Keir Starmer maandag tegen de media: “We zullen niet betrokken raken bij de bredere oorlog.”
Rodger Shanahan, een veiligheidsanalist uit het Midden-Oosten, zei tegen Al Jazeera dat het ‘onwaarschijnlijk’ is dat Amerikaanse bondgenoten betrokken zullen raken bij het beveiligen van de Straat van Hormuz, zoals de regering-Trump suggereerde.
Shanahan zei dat omdat de meeste Amerikaanse bondgenoten ‘in het begin tegen deze oorlog waren’, ze ‘zich relatief minder geneigd voelen om er steun aan te verlenen’.
“Bovendien is er een praktisch probleem. Als je marinesteun wilt voor een soort coalitiebeschermingsoperatie, duurt het lang voordat schepen naar dat gebied varen. Je kunt dit soort dingen niet zomaar doen.”
