In de lente van 1913 waaide er op Avenue Montaigne nummer 25 in Parijs iets nieuws door de flora-gearomatiseerde wind. Op een steenworp afstand van de Champs-Élysées, een nieuwe plek om te zien, gezien te worden en te verblijven, mooi gelegen aan de rand van Franse luxe, het Hotel Plaza Athenee had zijn deuren geopend en daarmee begon een nieuw ritme voor het sociale leven van de stad vorm te krijgen. ‘Er was eens het paleis van morgen’, luidde het. Het motto duidde op een zorgvuldige balans tussen erfgoed en voorwaartse beweging – een belofte om te eren wat eerder was gebeurd en tegelijkertijd voortdurend te verfijnen hoe luxe er daarna uit zou kunnen zien. Dit was waar Paris bijeenkwam nadat het doek viel. In de begindagen leefde het van componisten en artiesten en trok het een steeds groter wordende groep gasten, waaronder uiteindelijk ook Marleen Dietrich, Grace Kelly, Jackie Kennedy En Elizabeth Taylor onder zijn stamgasten. De beroemdheden uit die tijd arriveerden in groten getale, waardoor het een duidelijk culturele instelling werd, en op een plek die je, als je de middelen had, niet kon missen.
Het hotel, destijds ontworpen door de beroemde architect Charles Lefebvre, met zijn architectuur in Haussmann-stijl en elegante gevel, beschikte over 16 kamers per verdieping, evenals appartementen op de bovenste verdieping. Architect Jules Lefebvre gaf later vorm aan de evolutie ervan en creëerde de grote appartementen, de Cour Jardin en de salons Régence en Marie-Antoinette – ruimtes die het interne leven van het hotel zouden gaan bepalen. Ook het restaurant Relais Plaza, geopend in 1936, was een chique Parijse brasserie onder leiding van chef-kok Jacques-Léon Colombier en toevertrouwd aan de binnenhuisarchitect Constant Lefranc, die er een “Art Deco-tempel” van maakte – een ruimte die vandaag de dag nog steeds de eetidentiteit van het hotel verankert.
Toen, in 1947, werd een van de meest duurzame relaties op het gebied van mode en horeca in gang gezet. Aan de overkant van de laan, opzettelijk in het zicht van het hotel geplaatst, Monsieur Christian Dior richtte zijn eerste modehuis op. De nabijheid was opzettelijk, de afstemming onmiddellijk. In de loop van de decennia werd Plaza Athénée niet alleen een buur, maar ook een verlengstuk van de Dior-wereld: een plek waar klanten verbleven, collecties werden besproken en de cadans van het coutureleven zich afspeelde op slechts een steenworp afstand van de ateliers. Die relatie is sindsdien binnen het hotel zelf geformaliseerd en evolueert van invloed naar integratie, met als hoogtepunt de opening van het Dior Institut in 2008, nu de Dior Spa – een ruimte van 400 vierkante meter gewijd aan behandelingen op maat, die de precisie en personalisatie van haute couture weerspiegelt.
Tussen toen en nu heeft het hotel perioden van heruitvinding doorgemaakt zonder ooit zijn positie te verliezen. De naoorlogse jaren brachten verfraaiing en uitbreiding; Aan het eind van de 20e eeuw was er evenzeer sprake van weerstand tegen verandering als van aanpassing daaraan – van door het personeel geleide protesten tegen de verkoop ervan in 1969 tot een reeks leiderschapswisselingen die de richting ervan veranderden. In 1999 onder algemeen directeur François Delahayebegon een beslissend nieuw hoofdstuk. Alain Ducasse werd ingeschakeld om het culinaire aanbod opnieuw te definiëren, terwijl de opeenvolgende renovaties zowel de concurrentie als de verwachtingen aanpakten. Begin jaren 2000 introduceerden nieuwe ontwerpstemmen: Patrick Jouin’s Bar in 2001; de renovatie van slaapkamers en suites in 2003; en de onthulling van de Royal Suite van 450 vierkante meter in 2005, nog steeds een van de grootste in Parijs.
Erkenning volgde. In 2011 ontving het hotel de Vivan Erfgoedbedrijft-label (een overheidsprijs die uitzonderlijke knowhow erkent), en in 2012 kreeg het officieel de Palace-onderscheiding (de meest prestigieuze onderscheiding in de Franse horeca, toegekend aan uitzonderlijke hotels die strikt boven de vijfsterrenwaardering zitten). Het honderdjarig bestaan in 2013 werd niet gevierd met spektakel, maar met behoud: een tijdcapsule die voorwerpen uit heden en verleden verzegelde voor de volgende generatie. Een grote renovatie in 2014, onder leiding van architect Jean-Jacques Ory samen met ontwerpers Bruno Moinard En Claire Bétaillebreidde en verfijnde het hotel uit, waarbij drie aangrenzende gebouwen werden geïntegreerd met behoud van de architectonische continuïteit. Latere updates – van het herontwerp van de Dior Spa in 2016 tot het opnieuw vormgeven van de zevende verdieping in 2021 in een scherpere, assertievere art-decostijl – hebben deze stapsgewijze evolutie voortgezet.
Snel vooruit naar 2026 en Hôtel Plaza Athénée is zowel intact als volledig actueel. Het beschikt nu over 154 slaapkamers en 54 suites verdeeld over acht verdiepingen, elke kamer is opgevat als een Parijse appartement – sommige geworteld in klassieke Haussmann-details met lijstwerk, parketvloeren en met zijde beklede muren, andere neigen naar een meer grafische Art Deco-gevoeligheid. Technologie is discreet geïntegreerd en onderbreekt nooit de beeldtaal van de ruimtes. Suites zoals het Eiffel-aanbod omlijsten het monument direct, terwijl de Royal Suite op een geheel andere schaal functioneert, compleet met meerdere slaapkamers, privé-wellnessfaciliteiten en uitzichten die zich uitstrekken over de Avenue Montaigne.
Een ander hoofdstuk in de langdurige relatie met Dior gaat binnen de muren verder. De Dior Spa is verder uitgebreid met nieuwe behandelruimtes, een fitnessstudio en lichttherapie – een primeur voor een Parijse paleis – ontworpen om het biologische ritme te reguleren en de energie, slaap en gezondheid van de huid opnieuw te kalibreren. Elders werken de woonruimtes van het hotel met dezelfde aandacht voor detail: La Galerie blijft een centrum voor ontbijt en afternoon tea, Le Relais Plaza blijft klassieke Franse gerechten serveren binnen het bewaarde Art Deco-interieur en het Gastronomisch Restaurant, heropend in 2022, kreeg slechts negen weken na de lancering een Michelin-ster. De Cour Jardin verandert met de seizoenen – van een zomerrestaurant gevormd door Bretonse smaken tot een winterijsbaan – terwijl de Terrasse Montaigne een directe verbinding biedt met een van de meest zichtbare lanen van de stad.
Hosten 10 Tijdschrift voor onze Dior-hoofdartikel in nummer 76dat eerder deze maand werd uitgebracht, bewees het hotel opnieuw dat het zowel als decor als als deelnemer kan fungeren. Niet zomaar een setting, maar een plek met een eigen continuïteit – waar verleden en heden niet in tegenstelling tot elkaar worden geënsceneerd, maar naast elkaar lopen op een manier die eerder overwogen dan nostalgisch aanvoelt. Meer dan een eeuw later is Plaza Athénée nog steeds precies wat het wilde zijn: niet zomaar een plek om te verblijven, maar een plek die voortdurend zijn definitie van morgen aanpast met het hoogste begrip van luxe dat in zijn DNA is verweven.
Fotografie met dank aan Hôtel Plaza Athénée.
