De Russische Su-35 straaljagers vliegen steeds vaker met lucht-luchtraketten met een groter bereik, waardoor ze een potentieel grotere bedreiging vormen voor Luchtoperaties van de NAVObeoordeelde een vooraanstaande luchtmachtdeskundige in een recent rapport.
Justin Bronk, een onderzoeker bij het Britse Royal United Services Institute, zei in zijn beoordeling van Russische luchtmacht dat het regelmatig bewapenen van Su-35- en Su-30SM2-straaljagers met R-37M-raketten “aanzienlijk heeft bijgedragen aan het vergroten van de dreiging die ze theoretisch kunnen vormen voor NAVO-luchtoperaties.”
De R-37M raketdie de NAVO de RS-AA-13 noemt, is “veel capabeler op lange afstand” dan de R-77-1 raketten waarop de Su-35 voorheen vertrouwde, vertelde Bronk aan Business Insider in een bespreking van zijn recente rapport.
R-77-1 raketten hebben een bereik van ongeveer 100 kilometer, terwijl R-37M raketten een bereik hebben van ongeveer 320 kilometer. Moorden in de echte wereld op afstand zijn afhankelijk van een combinatie van factoren, maar bereik is nog steeds van belang.
Bronk vertelde Business Insider dat de R-37M-raketten met een groter bereik “een zeer specialistisch wapen” waren voor een beperkte selectie Russische straaljagers. Maar “nu zie je absoluut routinematige toepassing” van het wapen op de Russische Su-35S.
De Su-35 gevechtsvliegtuig is “het belangrijkste luchtoverwichtsvliegtuig voor de Russen”, voegde hij eraan toe. Het straalvliegtuig is van cruciaal belang voor de Russische luchtmacht, waarbij het Britse Ministerie van Defensie het in 2023 omschreef als Ruslands “meest geavanceerde gevechtsvliegtuig dat op grote schaal in dienst is”.
Bronk vertelde Business Insider dat voor de NAVO-alliantie de reguliere bewapening van Su-35’s en Su-30SM2’s met de R-37M “een probleem” is, omdat het “geloofwaardigere langeafstandslucht-luchtraketten van Russische zijde in het spel brengt.”
Vroeger bevonden deze raketten zich voornamelijk in een kleiner deel van de strijdmacht Russische MiG-31’s. Nu, zegt Bronk, is het hebben van meer straaljagers “duidelijk een aanzienlijke toename van de potentiële dreiging die ze kunnen vormen voor NAVO-vliegtuigen in een direct conflict.”
De R-37M was voorheen geconcentreerd op de Russische MiG-31-jets. Michail Svetlov/Getty Images
Bovendien zei hij: Russische Su-35-bemanningen zijn “over het algemeen hoger geselecteerd, beter opgeleid en capabeler dan de bemanningen van de MiG-31’s.” De betere piloten van Rusland hebben de neiging om met hun topjets te vliegen, en dat zullen de piloten zijn die deze raketten besturen.
Dat ze routinematig lucht-luchtraketten voor de lange afstand vervoeren, in plaats van de “werkelijk vrij beperkte” R77-1 die ze vroeger droegen, zei Bronk, “is een belangrijke verschuiving.”
Een raket met een groter bereik
De gevechtseffectiviteit van de R-37M staat in de schijnwerpers door de grootschalige Russische invasie van Oekraïne, die in februari 2022 begon.
Eind dat jaar meldde een RUSI-rapport dat de R-37M, gecombineerd met het Russische MiG-31BM-onderscheppingsvliegtuig, ‘zeer effectief en moeilijk te ontwijken bleek te zijn voor Oekraïense piloten vanwege zijn snelheid, zeer lange bereik en gespecialiseerde zoeker naar doelen op lage hoogte.’
Destijds zei het dat Rusland ze net begon te plaatsen op Su-35S-jets.
Een nieuwer rapport van RUSI in november benadrukte hoeveel meer de R-37M-raket werd gebruikt, en zei dat deze raket “in het bijzonder is gebruikt om verschillende Oekraïense vliegtuigen op lange afstand te vernietigen”, waaronder één moord op meer dan 170 kilometer afstand.
“Dit ligt aanzienlijk buiten het bereik van de meeste lucht-luchtmunitie van de NAVO”, aldus het rapport. Maar er werd ook gezegd dat het succes van de raketten “sterk bepaald werd door het gebrek aan effectieve radarwaarschuwingsontvangers in Oekraïne”, iets wat de NAVO veel robuuster heeft ingezet binnen haar luchtmachten.
De Su-35-dreiging
Het krachtiger maken van de Su-35 is een grote stap voor Rusland. In 2022 beschreven analisten van de RAND Corporation de Su-35 als de “kenmerkende zware jager” van Rusland.
Oekraïne heeft meerdere Su-35’s neergeschoten in zijn strijd tegen de Russische invasie, maar Bronk zei dat ondanks gerapporteerde verliezen de vloot “marginaal is toegenomen sinds het begin van de grootschalige oorlog”.
Hij schatte dat Rusland eind 2020 ongeveer 90 Su-35’s had. Tussen de acht en tien zijn verloren gegaan bij gevechten of bij ongelukken, zei hij, maar sindsdien zijn er 55 tot 60 nieuwe vliegtuigen afgeleverd, waardoor Rusland in totaal ongeveer 135 tot 140 Su-35’s overhoudt, een netto stijging ondanks het verloop.
De analyse van Bronk was gebaseerd op interviews met westerse luchtmachten en ministeries, gegevens van de Oekraïense strijdkrachten en open source-informatie.
Hij zei dat de Russische luchtmacht zoveel waardevolle gevechtservaring tegen Oekraïne heeft opgedaan dat haar luchtmacht nu “een aanzienlijk capabelere potentiële bedreiging voor de westerse luchtmacht is dan in 2022.”
Hij zei dat in lucht-luchtgevechten, waarbij Russische vliegtuigen het opnemen tegen westerse vliegtuigen, het Westen nog steeds een sterke voorsprong heeft, maar dat lucht-luchtraketten met een groter bereik het beeld compliceren.
En elk gevecht zou niet alleen in de lucht plaatsvinden. Het Westen zou niet alleen te maken krijgen met de Russische luchtmacht, maar ook met zijn enorme luchtverdedigingsnetwerk op de grond, dat door de oorlog ook formidabeler is geworden.
Bronk vertelde Business Insider dat de bemanningen van de Su-35 doorgaans “veel beter zijn in het werken met de luchtverdediging op de grond”, wat betekent dat de jets effectiever kunnen opereren onder de paraplu van Russische grond-lucht raketsystemen en daarom “geloofwaardiger zijn als lucht-luchtdreiging.”
Hij zei dat de verbetering van deze grondverdediging gedurende de hele oorlog – gecombineerd met het inzetten van krachtigere raketten op Su-35’s die er steeds meer mee geïntegreerd zijn – een van de redenen is waarom de Russische luchtmacht ‘een grotere bedreiging vormt voor de westerse luchtmachtcapaciteiten in Europa’ dan vóór de grootschalige invasie.
