Recensie ‘Project Hail Mary’: een charmante Ryan Gosling, verdwaald in de ruimte

“Project Weesgegroet” is gezonde sciencefiction die bevredigend is als een grote portie appeltaart en melk. Een wetenschapsleraar op de middelbare school, Ryland Grace (Ryan Gosling), ontwaakt uit een coma aan geheugenverlies op een ruimteschip en ontdekt dat alleen hij de aarde moet redden. ‘Ik kan niet eens maanlopen,’ protesteert hij.

Grace weet niet wie hij is en de eerste paar minuten werken zijn lippen nauwelijks. Verzwakt en schor van jaren in opgeschorte cryoslaap, wanneer hij kreunt: “Waar ben ik?” het komt eruit “Mrregghh errgh mreeh?” Vanaf daar, humoristische regisseurs Phil Lord en Chris Miller (“Spider-Man: In het Spider-Vers”) liet Gosling een primaire fysieke acteeroefening uitvoeren. Grace rolt van bed af in een siliconen slaapcocon en evolueert geleidelijk van een kronkelend larvenstadium naar een volledig rechtopstaande, lopende en pratende wijsneus. Halverwege doorloopt hij een fase die het best kan worden omschreven als de kater van Kurt Cobain.

Vaag herinnert Grace zich wat er thuis mis is gegaan. Microscopisch kleine zwarte deeltjes, astrofagen genaamd, slokken de energie van elke ster, inclusief de zon, op. De aarde zal over ongeveer dertig jaar een nieuwe ijstijd ingaan, net genoeg tijd voor de grimmige Duitse commandant Eva (Sandra Hueller), om een ​​driekoppige internationale bemanning naar het Tau Ceti-zonnestelsel te sturen, de enige plek in de Melkweg die zichzelf met succes verdedigt tegen de pest, en een rapport terug te sturen over zijn overlevingsstrategie. Het is een eenrichtingsmissie en Yáo (Ken Leung) en Olesya (Milana Vayntrub), de enige ervaren astronauten aan boord, stierven per ongeluk eerder dan gepland.

Intelligent, grappig, nieuwsgierig en bescheiden: Gosling’s Grace is in wezen een kloon van het personage Matt Damon gespeeld in 2015 “De Marsman,” een nerd met wie je een intergalactisch biertje wilt drinken. Beide avonturen zijn een welkome afwisseling van zelfverzekerde alfahelden of cynische stoere jongens en ze delen DNA: ze zijn aangepast door Drew Goddard uit bestverkochte romans van auteur Andy Weir, een tagteam dat bewijst dat het publiek graag verslaafd raakt aan verhalen over het onderzoeken van amoeben en het kweken van ruimteaardappelen als ze worden gepresenteerd door filmsterversies uit de A-lijst van Bill Nye, de wetenschapsman.

Net als ‘The Martian’ heeft ‘Project Hail Mary’ een opwindend gebrek aan lasergeweren of kunstmatig opgewekte hartkloppingen en is het gestructureerd om ons een slim gevoel te geven, ook al kijken we alleen maar over Grace’s schouder mee terwijl hij het ene probleem na het andere oplost. Je hoeft de gegevens niet eens te begrijpen. Houd gewoon in de gaten of hij in een goed humeur is.

Slim, Mary (ingesproken door Priya Kansara), wordt de AI aan boord van het schip beschreven als behoorlijk dom, waarbij hij vooral Grace onder druk zet om zijn baard te scheren en videodagboeken op te nemen. (“HAL 9000, dit is het niet”, schreef Weir in zijn gelijknamige boek uit 2021.) Grace geeft een paar opdrachten op de computer en vindt dat Mary niet nuttiger is dan Siri en neemt al snel zijn eigen berekeningen met een droog uitwisbare stift.

Grace is ook niet het meest briljante genie van de aarde. Hij is slechts een van de 347 biologen die Eva heeft aangesteld om de zaak op te lossen, dus hij is verbaasd dat hij in deze eenzame situatie verkeert. De twee mysteries van het script: waarom is Tau Ceti veilig en waarom is Grace niet – verweven in flashbacks die een tijdje interessant genoeg zijn. Maar het belangrijkste punt waar deze bogen elkaar kruisen is nogal zwak en draait om het overtuigen van ons dat Grace, de grootste man in het universum, een persoonlijkheidsfout heeft die we niet geloven.

Charismatisch en charmant als altijd, neemt Gosling gemakkelijk de taak op zich om gedurende een bepaalde periode de enige mens op het scherm te zijn. Grace zal uiteindelijk een buitenaardse vriend maken, een spinvormige, bewuste rots met vijf ledematen die hij Rocky noemt. Biologisch en taalkundig kunnen onze twee soorten niet méér van elkaar verschillen: dit ogenschijnlijk anorganische wandelende beeldhouwwerk van de planeet Erid communiceert in een mix van walviszang en stampen. Maar zodra hij en Grace hun problemen hebben opgelost en elkaar hebben leren kennen, onthult de Eridian zijn eigen gekke persoonlijkheid – stel je een hybride van borium en Borat voor. (Rocky wordt gespeeld en ingesproken door poppenspeler James Ortiz.)

In de kern wordt “Project Hail Mary” net zo geïnvesteerd in de chemie van Grace en Rocky als in de verschillende laboratoriumexperimenten die ze verzinnen om hun respectievelijke planeten te redden. De twee vinden het heerlijk om elkaars culturele verschillen te ontdekken, zelfs als de alien af ​​en toe bazig en irritant is, zeg wanneer Rocky “Dirty! Dirty!” bij het betreden van Grace’s astrale mannengrot. Om de score gelijk te trekken, beschrijft Weirs roman de ammoniak-ademende Rocky als ruikend naar kattenpis, afgezien daarvan laat het script beleefd achterwege.

De meedogenloze sympathie van de film berust op een paar tikken. Elk personage heeft een of twee schattige eigenaardigheden, of bezit op zijn minst een sukkelig T-shirt met een grap uit het periodiek systeem of een cartoonkat. (Grace heeft er één van elk.) Zelfs de stugge Eva is koffieverslaafd en een verdomd goede karaoke-zangeres. Zij en Grace wisselen een paar blikken uit die zo betekenisvol zijn dat je je bijna afvraagt ​​of er een romantisch subplot is geschrapt.

Gelukkig blijft de sfeer parmantig-platonisch. Ik haat het als films een wereldwijde reddingsmissie beperken tot de behoefte van de hoofdpersoon om zijn eigen geliefde of kind te redden. Dat is geen humanisme – het is nepotisme. In ‘Project Weesgegroet’ word je daarentegen al vroeg wakker wanneer Grace een lofrede uitspreekt voor zijn gevallen collega’s, die hij zich geen van beiden herinnert. Toch heeft hij de tijd genomen om de bezittingen van deze vreemdelingen te bestuderen, zodat hij persoonlijk over elk van hen kan spreken, en aan het einde van zijn bescheiden toespraak laat hij een paar tranen vallen. Dat is het moment waarop het je raakt Stanley Kubricks onsentimenteel “2001: Een ruimte-odyssee” inspireerde de iPad, Lord en Miller willen een betere versie van ons inspireren.

Het duurt deels lang omdat het script te veel eindes heeft. Maar wat ik bewonder aan de regisseurs is dat ze altijd ruimte maken voor momenten die eren waar gewone levens van gemaakt zijn; ze beschouwen het leven zelf nooit als vanzelfsprekend. Ze laten grote toespraken over de planeet in het algemeen achterwege en winnen onze harten met kleine, herkenbare beats, zoals wanneer een nog steeds aan de aarde gebonden Grace met zijn militaire begeleider voorraden gaat ophalen bij een ijzerhandel (Lionel Boyce) en ze sluipen een paar pakjes snoep binnen op kosten van de overheid.

Passend, Die van Daniel Pemberton partituur heeft datzelfde gevoel van vrije nieuwsgierigheid, die naar believen tussen genres fladdert. In één scène draait een plechtig gregoriaans gezang om naar een tango terwijl de schepen van Grace en Rocky luchtsluis met luchtsluis verbinden in een draaiende baan. Het is afleidend eclectisch, maar verdient enorm de voorkeur boven sci-fi-partituren die er alleen maar op gericht zijn om, nou ja, groots te klinken. Ondertussen zijn de vergezichten van Tau Ceti buiten het raam intimiderend en prachtig, waarbij cameraman Greig Fraser zich overgeeft aan paarse glitters.

Dom maar niet vrolijk, ‘Project Hail Mary’ wekt niet veel spanning op over de vraag of er iets ergs zal gebeuren. Deze publiekstrekker zou dat gewoon niet durven. Een groot deel van de sciencefiction gaat over de mensheid die onze problemen – klasse, kapitalisme, vervuiling – met ons meeneemt naar de ruimte. De truc van Weir is dat hij weet dat twee astronauten een menigte zijn. Een solo-ontdekkingsreiziger kan alleen vechten tegen zijn omstandigheden, niet tegen zijn co-piloot.

Ook al beseft Grace dat hij op zelfmoordreis is, als je helemaal tot in het midden van hem boort, zul je geen enkele wanhoop vinden. Uiteindelijk is dat de reden waarom deze film je met hoop vervult. Een ambitieuze blockbuster van deze grootheid moet hebben berekend dat mensen, ondanks de morele en emotionele uitputting van onze eigen tijdlijn, ernaar verlangen om dit soort held te steunen: een flexibele, genereuze, empathische en gevoelige man in plaats van een sterke.

Ik wil geloven dat dat waar is. Anders is Grace een betere ambassadeur voor onze soort dan we verdienen.