Soms duurt het een hele film om tot een prachtige laatste regel te komen. Maar om die laatste regel echt geweldig te laten zijn, moet de hele film daarvoor een klus klaren. Het is dus een genoegen om verslag te doen van deze acteur die filmmaker is geworden Matteüs Schaarmet zijn speelfilmdebuut ‘Fantasy Life’, laat zien hoe je een maaltijd kunt bereiden die de laatste hap oplevert. Een bescheiden maar amusant stekelige rondreis van Manhattan naar Martha’s Vineyard, met de kenmerken van een rom-com, maar een lastiger gevoel over de onwaarschijnlijke connectie.
Shear, met een rustend gezicht dat lijkt op een paniekaanval, speelt Sam, wiens vrij zwevende angst genoeg is om hem in het openbaar flauw te doen vallen nadat hij is ontslagen. Hij wordt ook preuts als hij zijn donkerste zelfhaatgedachten opbiecht aan zijn vaderlijke, alles gehoorde psychoanalyticus (een perfecte Judd Hirsch). Wanneer een aanbod van de vrouw van zijn psychiater (Andrea Martin) om op hun drie kleindochters te passen een impulsief ja uitlokt – ‘We kennen je ouders’, zegt ze opgewekt tegen Sam, waarbij ze alle zeurende ethische dilemma’s terzijde schuift – komt Sam terecht in de chique brownstone van de succesvolle muzikant David (Alessandra Nivola) en de teruggetrokken, werkloze acteur Dianne (Amanda Peet).
Het duurt niet lang voordat een ongeschikt rebound-optreden voor snel geld verandert in een fulltime manschap, maar ook in een groeiende genegenheid tussen Sam en Dianne als mede-depressieven die in elkaar een verwante, halfgebroken geest van vroegere beloften en huidig ongemak herkennen. Sam is een voortijdig schoolverlater van in de dertig, teruggebracht tot een functie waarvan hij weet dat hij er inherent niet geschikt voor is. Dianne, een voormalige ster met een mislukte carrière en aan de verkeerde kant van de vijftig, wisselt tussen de zorgen dat ze nooit meer iets zal doen en de ambivalentie over het zelfs maar proberen. Het is een medicinale maar functionerende limbo die Peet, in een van haar beste rollen, overbrengt zonder het minste spoor van medelijden, maar met een razende, wrange emotionele intelligentie die altijd het verdriet onthult dat het voedt.
Bij het opzetten van dit willen-ze-zullen-niet-zijn, dat tijdens een Vineyard-zomer tot een hoogtepunt komt, is Shear’s tempo een beetje te laconiek en aarzelend, alsof hij bang is dat hij in komische clichés van neurose en depressie zal vervallen die zo vaak in de Joodse humorcanon worden gedolven. (Clichés die in feite op hilarische wijze werden omgedraaid in een film waarin Shear verscheen: Nathan Silver’s geweldige ‘Tussen de tempels.’)
Maar zodra alle spelers zich in dezelfde ruimte bevinden – echtgenoot terug van een tournee, aanstaande schoonfamilie, inclusief de rijke mensen van Dianne (Jessica Harper en een hilarisch veroordelende Bob Balaban) – rolt Shear een intergenerationeel familiediner uit met beschuldigingen, alcohol, onthullingen en geweldige komische timing die zijn tikkende tijdbom-methoden en goddelijke ondersteunende cast rechtvaardigt. Nivola toont in een bijzonder stoere rol een onstuimige mix van alfa-machismo, tederheid en minachting die net zo grappig is als nodig is zonder een cruciale dimensionaliteit te verliezen.
Dat Shear het seizoensgebonden tijdsbestek van de verhaallijn met humor, warmte en hoop tot een cyclisch einde weet te brengen, is de siernoot die ‘Fantasy Life’ doet aanvoelen als het begin van een veelbelovende carrière als schrijver en regisseur. Het wonderbaarlijk gekalibreerde werk van Shear en Peet herinnert ons eraan dat we vaak films (zouden moeten) kijken om anderen te ontmoeten, om dingen aan te nemen en ontkracht te worden, om tussen het lachen door te wensen en ons zorgen te maken en soms om er met een bevredigende onvolledigheid uit te komen. In feite is die laatste regel (technisch gezien de voorlaatste, die ik niet zal bederven) niet eens een witgranaat. Het is een gevoelsverklaring, geboren uit gekke ervaringen, die in deze grimmige tijden voor eerlijke komedies over het leven een verhalend manifest zou kunnen worden.
‘Fantasieleven’
Beoordeeld: R voor taalgebruik, enkele seksuele verwijzingen en kortstondig drugsgebruik.
Looptijd: 1 uur, 31 minuten
Spelen: Opent vrijdag 3 april in beperkte oplage



