Aan het begin van ‘All That’s Left of You’ spreekt een bejaarde moeder de camera toe, haar ogen melancholisch maar haar gezicht vastberaden. ‘Ik ben hier om je te vertellen wie mijn zoon is’, legt ze uit. ‘Maar zodat je het begrijpt, moet ik je vertellen wat er met zijn grootvader is gebeurd.’
De vrouw, Hanan, wordt gespeeld door de Palestijns-Amerikaanse schrijver-regisseur Cherien Dabiswaarvan de derde speelfilm meer dan zeventig jaar Palestijnse geschiedenis beslaat, verteld door het prisma van één familie en drie generaties van haar mannen. Af en toe ongedaan gemaakt door melodramatische neigingen, catalogiseert ‘All That’s Left of You’ de emotionele tol die de bezetting eist van de onderdrukten. Haar oprechte film kan overdreven plichtsgetrouw zijn, maar daaronder schuilt de gecompliceerde gevoelens van de filmmaker over de voortdurende Israëlische behandeling van Palestina, die balanceert tussen opstandigheid en empathie, wanhoop en veerkracht.
Jordan’s officiële inzending voor de internationale speelfilm Oscar, ‘All That’s Left of You’, neemt het publiek mee door vier cruciale periodes in de levens van de familie Hammad – 1948, 1978, 1988 en 2022 – en reist van het ene tijdperk van politieke onrust naar het volgende. In 1948 bombarderen zionistische troepen Jaffa, waar Sharif (Adam Bakri) woont met zijn vrouw en kinderen, waaronder de gevoelige jongeling Salim (Salah Aldeen Mai). Iedereen rond Sharif vlucht, maar hij weigert zijn huis te verlaten, hoewel hij uiteindelijk de rest van de familie stuurt om te schuilen in het nabijgelegen Nablus. Sharif blijft achter, zijn zoon Salim huilt terwijl de auto wegrijdt, waardoor vader en zoon worden gescheiden.
Het lot van Sharif in het segment van 1948 mag niet worden onthuld als we de film van Dabis bespreken, die vervolgens dertig jaar vooruitgaat, waarbij de volwassen Salim (Saleh Bakri) op de bezette Westelijke Jordaanoever met Hanan trouwde. Salim, een lieve, idealistische onderwijzeres op een basisschool, deelt de vurige retoriek van zijn bejaarde vader over Israël niet. Maar een geladen moment met zijn eigen jonge zoon Noor (Sanad Alkabarete) tijdens een ontmoeting met Israëlische bewakers zal hun relatie voor altijd veranderen – en Noor sympathiek maken voor het wereldbeeld van zijn grootvader.
Die ontmoeting plant een zaadje dat bittere vruchten afwerpt in het hoofdstuk uit 1988, zodra de tiener Noor (nu gespeeld door Muhammad Abed Elrahman) midden in een uit de hand gelopen protest terechtkomt. Zoals de openingsmonoloog van Hanan suggereert, heeft de daaruit voortvloeiende ramp wortels die ver teruggaan, niet alleen tot Israëls aanvankelijke overname van Palestijns land, maar ook tot de manier waarop de Hammads hun angst en vernedering hebben geïnternaliseerd.
Dabis, geboren in Omaha en opgegroeid in Ohio en Jordanië, regisseerde eerder films uit 2009 “Amerika” en 2013 “Mei in de zomer,” die betrekking hadden op personages die de kloof tussen hun erfgoed uit het Midden-Oosten en hun Amerikaanse leven navigeerden. Maar met ‘All That’s Left of You’ put ze uit familieverhalen en haar eigen jeugdherinneringen aan een bezoek aan Palestina om een film te maken die doordrenkt is van verdriet en spanning. En hoewel Hanan een van de centrale figuren in de film is, houdt Dabis de Hammad-mannen nauwlettend in de gaten, wier mannelijkheid is gevormd (en soms gewond) door het onvermogen van hun volk om vrij te zijn.
Het is meer dan tien jaar geleden sinds Dabis’ laatste speelfilm, maar in de tussentijd is ze een veelgevraagd televisieregisseur geworden in programma’s als ‘Ramy’, ‘Ozark’ en ‘Only Murders in the Building’. Helaas kan het gepolijste, smaakvolle ‘All That’s Left of You’ lijden aan een buitensporige ernst, waarbij de schrijver-regisseur de waardigheid van haar doel een potentieel beladen, fascinerende verkenning laat smoren van hoe volgende generaties de grieven van hun ouders oppakken (of afwijzen).
Maar wanneer de vertelling te statig wordt, zorgt haar cast voor de nodige schaduwwerking. De kinderrollen bezitten een charmante onschuld die te snel zal worden verbrijzeld – vooral de transformatie van Alkabarete van engelachtig naar nors is verpletterend – terwijl de volwassenen gracieus uitgeputte individuen spelen die omgaan met verschillende graden van emotionele dwang. Elk nieuw segment van ‘All That’s Left of You’ is zijn eigen op zichzelf staande drama, maar ze bouwen op elkaar voort, waarbij het onzichtbare gewicht van het verleden drukt op kinderen die het verdriet dat eraan voorafging niet volledig kunnen begrijpen, maar zijn opgegroeid en niets anders weten.
De verschrikkingen van het hoofdstuk uit 1988 openen de deur voor een plotontwikkeling die het risico loopt manipulatief over te komen. Hanan’s grimmige gezicht aan het begin van ‘All That’s Left of You’ bereidt het publiek voor op tranen bij de laatste rol, maar de verhalende wending van Dabis duwt de film in een filmachtige onwerkelijkheid die op handige wijze een strik legt op de overweging van het script over de waarde van het kiezen van liefde boven haat. Maar zelfs hier overwint haar oprechtheid haar zwak voor sentimentele uitspattingen, waaronder de stroperige partituur van Amine Bouhafa.
Andere recente films over Palestina barsten van terechte verontwaardiging, maar ‘All That’s Left of You’ leidt met bitterzoete berusting en zelfs een bescheiden hoop op een betere toekomst. De film eindigt waar hij begint: in Jaffa. De personages herkennen hun thuis niet meer, maar ondanks alles wat ze verloren hebben, kunnen ze misschien een paar dingen vinden die de moeite waard zijn om vast te houden.
‘Alles wat er nog van je over is’
In het Arabisch en Engels, met ondertitels
Niet beoordeeld
Looptijd: 2 uur, 25 minuten
Spelen: Bij Laemmle Royal
