De Sundance van dit jaar voelde zich gekenmerkt door grote onzekerheid. Persoonlijk wist ik nooit helemaal zeker hoe ik me moest voelen, omdat de vele onbekenden rond de verhuizing van volgend jaar naar Boulder ervoor zorgden dat het onduidelijk was in hoeverre dit jaar moest aanvoelen als het einde van iets of het begin van een nieuw begin. Ik wist niet hoe treurig ik moest zijn, maar naarmate het festival vorderde, werd het duidelijk dat er ruimte was voor nostalgische reflecties.
De eerste film die ik ooit op Sundance zag, was de komedie ‘Hamlet 2’ van Andrew Fleming in het Library Centre Theatre. Dat betekent dat het 2008 was en dat ik toen een onverschrokken freelancer was die zich met moeite op een luie stoel in een door The Times gehuurd appartement liet slapen totdat er personeel naar buiten druppelde en ik uiteindelijk de plek voor mezelf had vanwege de grillen van een verlengde huurovereenkomst. Zo bevond ik mij, geheel onverwacht, in een kamer waar ik alle Crosby, Stills, Nash en Young interviewde, die in de stad waren voor hun tourdocumentaire ‘CSNY/Déjà Vu’.
Dat gevoel van verrassing en ontdekking – en persoonlijke interacties die waarschijnlijk nergens anders zouden plaatsvinden – hebben mij sindsdien elk jaar naar het festival teruggebracht. Precies daarom ben ik een grote fan van de NEXT-sectie van het festival, die bestaat uit films die elders in het programma niet helemaal passen. Een hoogtepunt dit jaar was het speelfilmdebuut van Georgia Bernstein, “Nachtverpleegster,” een zelfverzekerde film over een jonge vrouw (een meeslepende Cemre Paskoy) die een baan aanneemt in een bejaardentehuis en vervolgens verwikkeld raakt in een reeks telefoonfraude, erotisch rollenspel en psychoseksuele overdracht met een van de cliënten. Het aanbevelen van de film aan collega’s voelt een beetje als een HR-overtreding, maar de kinky onderstromen en verontrustende emoties zijn de moeite waard.
Cemre Paksoy en Bruce McKenzie in de film ‘Night Nurse’.
(Lidia Nikonova / Sundance Instituut)
Veel gesprekken rond het festival leken zich vooral te concentreren op ‘The Invitation’ en ‘Josephine’, maar een andere film die mensen consequent ter sprake brachten was “Rieten.” De film, geschreven en geregisseerd door Eleanor Wilson en Alex Huston Fischer, naar een kort verhaal van Ursula Wills-Jones, speelt zich af in een onbepaalde tijd en plaats: een soort middeleeuws Midden-Europees geestesdorp, waarin een ongehuwde vrouw (Olivia Colman) een plaatselijke mandenvlechter (Peter Dinklage) vraagt om van haar een echtgenoot te maken. Dat hij eruit ziet als Alexander Skarsgård, brengt de hele stad in rep en roer. Wendbaar en inventief, met overtuigend special effects-werk, is de film een charmante parabel die voortdurend manieren vindt om zichzelf te resetten.
Het is onduidelijk hoe gepland het was, maar er had geen betere film kunnen zijn dan “De enige levende zakkenroller in New York” het zal de laatste fictiefilm zijn die debuteert in het Eccles Theatre, een van de meest legendarische locaties van het festival. De film, het regiedebuut van karakteracteur Noah Segan, is een warm elegisch portret van de stad en de pijn van het herkennen wanneer je tijd verstreken is. Onder leiding van een rustig indrukwekkende hoofdrol van John Turturro, bevat de film ook Steve Buscemi en Giancarlo Esposito in bijrollen.
Toen het trio na de film met Segan en andere castleden het podium betrad, werd al snel duidelijk hoe bijzonder het was om die drie acteurs daar op dat moment te hebben. Buscemi ratelde een verbazingwekkend aantal films af waarin hij heeft gespeeld met ‘New York’ in de titel – ‘New York Stories’, ‘Slaves of New York’, ‘King of New York’ – terwijl Turturro ontroerend sprak over zijn relatie met Robert Redford, wiens afwezigheid het hele festival zwaar belastte.
John Turturro in de film ‘The Only Living Pickpocket in New York.’
(MRC II Distribution Co. LP / Sundance Institute)
Toen Esposito begon te praten over wat Sundance door de jaren heen voor hem heeft betekend, kregen zijn woorden een heftige impuls. Hij herinnerde zich dat hij, toen hij in de jaren negentig voor het eerst naar het festival kwam, “extatisch was omdat het een stem gaf aan degenen die geen stem hadden. … We kwamen niet om een film aan een grote studio te verkopen. We kwamen om onze kleine film te delen met mensen die zichzelf echt in een spiegel op het scherm konden zien.”
Over Redford voegde hij eraan toe: “Zijn visie is van onschatbare waarde. Het is het juweel waar we allemaal op hopen. Het is het sap van waarom we leven. Het is de verbinding van waarom deze film werkt. Het is de liefde voor wat we doen. Dit zal mij de rest van mijn leven bijblijven. Mijn interacties met deze man die dit festival begon, zullen altijd een baken van licht zijn in mijn creatieve proces. “
Het was een mooie en inspirerende manier om dat theater voor de laatste keer te verlaten en op zijn beurt Park City achter je te laten voor een toekomst die, hoewel vol onbekenden, voorlopig ook de belofte inhoudt van nieuwe ontdekkingen.
