De begindagen van AIDS – en het homofobe vitriool dat daarmee gepaard ging – bestonden uit een soort wijdverbreide verwoesting die bijna onvoorstelbaar is voor degenen die het niet hebben meegemaakt. Het is dan ook logisch dat filmmaker Diego Céspedes dat tijdperk door een surrealistische lens afbeeldt in zijn speelfilmdebuut: De mysterieuze blik van de flamingo. De film, die in de pers wordt beschreven als een moderne western, speelt zich af in 1982 in een afgelegen Chileens mijnstadje waar twee ogenschijnlijk tegengestelde gemeenschappen wonen: een groep alleenstaande mannen die in de arbeidersstad wonen, en een huis van transvrouwelijke dragartiesten, onder leiding van Mama Boa, die een 11-jarig meisje met de naam Lidia in huis hebben genomen. Wanneer een mysterieuze ‘plaag’ de mannen van de stad begint te infecteren, verspreidt zich een mythe dat de ziekte wordt verspreid door één enkele blik wanneer de ene man verliefd wordt op de andere; Natuurlijk wordt Lidia’s familie tot zondebok gemaakt en leidt het meisje een zoektocht naar wraak.
“Deze queer-gemeenschap bouwt haar eigen wereld, vol geweld en tederheid”, zei Céspedes in de persaantekeningen bij de film. “Ze negeren de regels van de buitenwereld. Ze vechten wanneer dat nodig is en hebben zoveel lief als ze kunnen. De mijnwerkers die hen confronteren en bestrijden, dansen uiteindelijk met hen. Het dorp gaat dood, mensen gaan dood. Ze hebben bijna niets – materieel of emotioneel – dus ze kunnen net zo goed genieten van het weinige dat ze nog hebben. Dat is wat ze gaan beseffen.”
In dit exclusieve fragment uit de film krijgen we een glimp van precies die dynamiek die Céspedes beschrijft, met een kijkje in de jaarlijkse Miss Alaska Pageant, die veel glamoureuzer klinkt dan het in werkelijkheid is. Je hebt meteen het gevoel dat dit plaatsvindt in wat bijna een spookstad is, met slechts een paar mensen in het publiek. En toch dringen de vrouwen aan op glamour en waardigheid: één artiest trekt een prachtige, uitgebreide bikini aan en danst alsof de zaal vol is met aanbiddende fans. De tweede voorstelling lijkt de draak te steken met het idee dat de vrouwen verantwoordelijk zijn voor de mysterieuze ziekte, waarbij twee artiesten een geest ‘oproepen’ die een van hen bezit, om vervolgens te zeggen: ‘Verdomde flikkers! Ik heb medelijden met jullie!’ Parallel aan de nadruk van de vrouwen op schoonheid in tijden van verwoesting, is de clip ook visueel prachtig, waarbij elke opname schitterend is ingekaderd en gekleurd.
