Na aanvankelijke vreugde vrezen sommige Iraanse Amerikanen voor een moeras

Software-ingenieur Arin Saghatelian liet geen tranen vallen toen hij hoorde dat de opperste leider van zijn geboorteland was gedood door Amerikaanse bommen.

“Ik denk niet dat je veel mensen zult vinden die die dictatuur of de mullahs die nu aan de macht zijn, steunen”, zegt Saghatelian, die in La Crescenta woont en op tienjarige leeftijd met zijn gezin uit Iran vluchtte. “Ik denk dat de wereld vandaag de dag een betere plek is.”

Maar de vluchtige opluchting die Saghatelian, 45, vorige week voelde als balling uit Iran, veranderde al snel in de angst die hij voelt als Amerikaans staatsburger en belastingbetaler: wat als zijn geadopteerde land opnieuw in een lang, dodelijk en duur conflict wordt gezogen, zoals de oorlog in Irak?

Na het aanvankelijke gejubel in “Tehrangeles” en andere lokale Iraans-Amerikaanse gemeenschappen, met duizenden de straat op gaan Om de dood van ayatollah Ali Khamenei te vieren, werd de toon van sommige gesprekken deze week soberder.

Terwijl Iraanse Amerikanen zoals Saghatelian naar de film kijken snelle escalatie van de oorlog die begon toen Amerikaanse en Israëlische bommen op Iran vielen, vrezen sommigen dat hun geboorteland, en misschien wel het hele Midden-Oostenzou in chaos kunnen vervallen.

In Irak stapten sektarische leiders, nadat dictator Saddam Hoessein in 2003 door een Amerikaanse invasie ten val werd gebracht, in het vacuüm. De al lang sluimerende rivaliteit tussen soennitische en sjiitische moslims mondde uit in een burgeroorlog waarbij tienduizenden burgers omkwamen.

Roozbeh Farahanipour, een voormalige Iraanse dissident die nu in Los Angeles woont, maakt zich zorgen dat een gedestabiliseerd Iran, met zijn complexe culturele erfgoed en lappendeken van etnische en religieuze groepen, zou kunnen uitgroeien tot een veel ergere puinhoop dan het Irak van na de invasie.

“Het is etnisch, civiel en historisch gezien ingewikkelder,” dus een langdurige oorlog daar “zal niet zoals Irak zijn – het zal tien keer erger zijn,” zei hij.

Van de ongeveer 600.000 Iraniërs die in de VS wonen, woont ongeveer de helft in Californië, volgens de Iraans diasporadashboard geproduceerd door UCLA’s Centre of Near Eastern Studies. Verreweg de grootste immigratiegolf volgde op de Islamitische Revolutie van 1979, die de door de VS gesteunde sjah in ballingschap stuurde en religieuze hardliners aan de macht bracht.

Religieuze minderheden, waaronder christenen en joden, vormen een groter deel van de expatgemeenschap in de VS dan in Iran – ze hebben meer reden om te vertrekken – maar de islam is hier nog steeds de dominante religie onder de Iraniërs, zegt Kevan Harris, universitair hoofddocent sociologie die cursussen geeft over de politiek van Iran en het Midden-Oosten aan het UCLA International Institute.

Degenen die de revolutie en het harde islamitische bewind dat daarop volgde, ontvluchtten, beschouwen zichzelf vaak als ballingen uit hun thuisland. Maar de stroom migranten is zo stabiel gebleven dat de helft van de in Iran geboren mensen in de VS na 1994 arriveerde, zei Harris.

De politiek van jongere Iraanse immigranten, die om allerlei redenen naar de VS komen en het volledige scala aan online beschikbare inhoud consumeren, is diverser dan die van hun oudere landgenoten.

Pro-Palestijnse demonstranten houden op 11 maart 2025 een bijeenkomst voor de campuspolitie aan de UCLA.

(Juliana Yamada / Los Angeles Times)

Zo hebben de UCLA-studenten die vorig jaar protesteerden tegen de Israëlische oorlog in Gaza hun kamp opgezet niet ver van Harris’ kantoorraam. Hij herkende enkele Iraans-Amerikaanse studenten binnen het geïmproviseerde complex, terwijl anderen buiten in de rij stonden met tegendemonstranten.

“Er zijn nu genoeg Iraniërs in de VS, vooral in LA, dat je ze aan alle kanten van de meeste conflicten zult tegenkomen”, zei Harris.

Saghatelian, de software-ingenieur, vluchtte na een jarenlange oorlog die begon met de invasie van Iran door Irak in 1980 en die aan bijna een miljoen mensen het leven kostte. Zijn ouders wilden ervoor zorgen dat hij en zijn oudere broer nooit in een dergelijke slachting zouden worden meegezogen.

Als kind werd Saghatelian gedwongen zijn wijk in Teheran te ontvluchten tijdens Iraakse bombardementen.

‘Dus ik had er echt persoonlijk belang bij om Saddam te zien vallen,’ zei hij.

Maar hij herinnert zich ook de nachtmerrie die volgde. Alle militaire en burgerdoden, alle kosten voor de Amerikaanse belastingbetalers.

“Als Amerikaans staatsburger ben ik bang dat dit weer zal gebeuren”, zei hij.

En hij maakt zich zorgen dat zijn in Amerika geboren vrienden, die een relatief vredig leven hebben geleid, niet beseffen hoe snel dingen in een catastrofe kunnen afglijden.

Als christelijke Armeniërs had zijn familie het redelijk goed onder de sjah van Iran, zei Saghatelian, en had ze niet zoveel te lijden in de onmiddellijke nasleep van de Islamitische Revolutie van 1979.

“Toen de religieuze mullahs aan de macht kwamen, respecteerden ze nog steeds de Armeense gemeenschap. We moeten onze kerken behouden”, zei Saghatelian. “Maar elk jaar werd de druk steeds groter. Je bent bijna een tweederangsburger.”

Andere etnische minderheden hadden het nog erger, zei Saghatelian: “Als je Joods was, hoe harder het land werd, hoe groter het gevaar dat je liep.”

Nadat ze Iran waren ontvlucht, bracht de familie van Saghatelian twee jaar door in vluchtelingenkampen in Duitsland en Oostenrijk. Op een gegeven moment werden ze uit het Oostenrijkse vluchtelingenprogramma gezet en werden ze dakloos totdat een katholieke priester hen opnam en hen tot verzorgers van een middeleeuwse kerk maakte.

Maar net als zoveel anderen die Iran ontvluchtten, was het plan van zijn familie om een ​​weg naar de Verenigde Staten te vinden, wat ze uiteindelijk deden en zich in Glendale vestigden toen hij twaalf was.

Sindsdien heeft hij zich geconcentreerd op het opbouwen van zijn leven hier, zonder echt verlangen om terug te keren. Maar hij houdt door de jaren heen de omstandigheden in zijn geboorteland in de gaten en zijn moeder onderhoudt contact met een oom die daar nog steeds is.

“Het is een prachtig land. Ik zou het geweldig vinden om er als Amerikaans staatsburger vrij rond te kunnen reizen”, zei hij.

‘Regime Change in Iran’-borden en foto’s van Reza Pahlavi, de verbannen zoon van de laatste sjah van Iran, zijn te zien in veel etalages op Westwood Boulevard terwijl leden van de gemeenschap en ondernemers reageren op de bombardementen door de VS en Israël op Iran.

(Jason Armond/Los Angeles Times)

Maar hij denkt niet dat de Iraanse regering het zonder een lang gevecht zal opgeven, en hij gelooft ook niet dat de regering-Trump een langetermijnplan heeft.

Farahanipour, 54, beschouwt zichzelf ook als een balling. In de zomer van 1999 was hij een 27-jarige journalist in Teheran die een herkenbaar figuur werd in een studentenprotestbeweging die opriep tot vrije pers, het einde van de overheidscensuur en gelijke rechten voor vrouwen. Sommigen, waaronder hij, riepen Khamenei publiekelijk op om af te treden – wat destijds ondenkbaar was, zei Farahanipour.

Als reactie daarop sloot het regime een bekende hervormingsgezinde krant, stuurde veiligheidstroepen naar een slaapzaal op de universiteit en sloeg en zette studenten gevangen die deelnamen aan openbare demonstraties.

Op 12 juli 1999 ging Khamenei naar de nationale ether en noemde de studenten “relschoppers” en pionnen van buitenlandse vijanden. Farahanipour zei dat hij niet ontmoedigd was, maar dat hij ontzag had. Khamenei dwingen te reageren was ‘het meest trotse moment van mijn leven’, zei hij, glimlachend bij de herinnering.

Maar hij had niet veel tijd om van de glorie te genieten.

‘Ik heb een doodvonnis gekregen van het regime’, zei hij, zo kalm als anderen zouden zeggen dat ze een parkeerboete hadden gekregen. Toen kwamen er drie fatwa’s – religieuze decreten – waarin zijn dood wordt geëist, zei hij.

Dat was nadat we jarenlang hadden gezien hoe familieleden en kennissen ‘gearresteerd, gemarteld en geëxecuteerd’ werden door de overheid.

“Zij haatten mij en ik haatte hen. Het was tweerichtingsverkeer”, zei hij, waardoor hij maar één keus had: asiel zoeken in de Verenigde Staten.

Roozbeh Farahanipour, eigenaar van het Griekse restaurant Delphi in Westwood, staat voor een portret terwijl leden van de gemeenschap en ondernemers in de gemeenschap reageren op de bombardementen op Iran.

(Jason Armond/Los Angeles Times)

Hij woont sinds 2000 in Los Angeles en heeft een aantal restaurants geopend. In 2017 werd hij Amerikaans staatsburger en kwam tot die gedenkwaardige beslissing terwijl hij op een begraafplaats in Westwood liep.

‘Dit wordt mijn laatste adres,’ dacht hij.

Toch kon hij niet wegkijken van het nieuws eerder dit jaar, toen een ineenstorting van de Iraanse munt mensen de straat op dreef, wat leidde tot een brutaal optreden van de regering waarbij duizenden demonstranten omkwamen.

Toen Farahanipour hoorde over de dood van Khamenei, trok hij de kurk uit een champagnefles en vierde hij ‘het gelukkigste moment van mijn leven’.

Maar net als Saghatelian begon hij al snel aan Irak te denken.

Kort na de ineenstorting van de regerende partij van Hoessein plunderden menigten overheidsgebouwen en culturele bezienswaardigheden. De zware schade aan de infrastructuur als gevolg van de Amerikaanse bombardementen leidde tot chronische en voortdurende uitval van de elektriciteits- en watersystemen in de grote steden, waardoor ze bijna onleefbaar werden, vooral in de zinderende zomers.

Op het hoogtepunt van de sektarische oorlog waren delen van Bagdad zo bezaaid met geïmproviseerde militiecontroleposten dat veel Irakezen twee officieel uitziende identiteitsbewijzen bij zich begonnen te dragen – de ene echt en de andere een vervalsing met een achternaam en geboorteplaats die verband hielden met de andere sekte.

Kiezen welke je zou presenteren, vooral in zwaar omstreden buurten, was als het opgooien van een munt terwijl je leven op het spel stond.

“We hebben geen goed trackrecord”, zei Faranhipour. “Hoeveel Amerikaanse levens hebben we verspild in Afghanistan? Hoeveel geld hebben we daar verspild alleen maar om de Taliban te vervangen door de Taliban?”

Hij bidt dat de Verenigde Staten niet opnieuw in de problemen zullen komen.

“Hopelijk weten de president en zijn team wat ze doen”, zei hij. “Ze moeten de overwinning uitroepen en zich terugtrekken.”