Ik kan het aantal keren dat mijn mond openviel tijdens het kijken niet tellen Mexodus.
Een groot deel van dat wonder komt neer op de live looping van de show, waarbij makers en artiesten Brian Quijada en Nygel D. Robinson de score van de show vanaf het begin op het podium creëren. Maar daar komt meer goedheid vandaan, terwijl Quijada en Robinson de onderwezen geschiedenis ondervragen door middel van krachtige persoonlijke verhalen en hiphop. Afzonderlijk zouden deze elementen fascinerend genoeg zijn. Combineer ze en de resultaten zijn opwindend.
Mexodus vertelt een minder bekend verhaal over de Underground Railroad.
Brian Quijada en Nygel D. Robinson in ‘Mexodus.’
Krediet: Thomas Mundell
Als je de uitdrukking ‘de ondergrondse spoorweg’ hoort, is de kans groot dat je denkt aan het netwerk van routes die slaven in het Amerikaanse Zuiden naar het noorden namen om aan de slavernij te ontsnappen. Maar zoals Quijada en Robinson ons vertellen, was er ook een netwerk in zuidelijke richting dat duizenden slaven in Mexico naar de vrijheid bracht. Hoeveel duizenden? We weten het niet zeker, zeggen Quijada en Robinson, op een van de vele momenten waarop ze zelf het publiek toespreken. Het verhaal van de Underground Railroad in zuidelijke richting is niet een verhaal dat je in veel geschiedenisboeken aantreft, maar het is wel een verhaal dat het duo hoopt door te geven via mond-tot-mondreclame. Mexodus‘ verhaal dat dient als een samenstelling van hun eigen onderzoek.
Robinson speelt Henry, een ontsnapte slaaf die gevangenneming in Texas ontwijkt en ternauwernood een gevaarlijke oversteek van de Rio Grande overleeft. Hij wordt gered door Quijada’s Carlos, een dokter die boer is geworden en die vecht tegen zijn eigen demonen uit de Mexicaans-Amerikaanse oorlog. Aanvankelijk waren de twee op hun hoede voor elkaar, maar al snel zien ze hun meningsverschillen over het hoofd, werken ze samen op de boerderij van Carlos en worden ze zelfs goede vrienden.
Mashbare topverhalen
Mexodus‘live-loopen zal je verslaafd maken.
Brian Quijada en Nygel D. Robinson in ‘Mexodus.’
Krediet: Thomas Mundell
Quijada en Robinson bouwen de soundtrack voor de vriendschap tussen Carlos en Henry in realtime, waarbij ze hun eigen zang en instrumenten herhalen en in lagen aanbrengen. Veel instrumenten zijn herkenbaar: piano’s, cello’s, trompetten, gitaren, drums, vinyl scratching. Dat Quijada en Robinson ze allemaal spelen En rappen met bovenmenselijke snelheid En het harmoniseren met zichzelf is al indrukwekkend genoeg. Maar wat kickt Mexodus in een nog hogere versnelling gaan Quijada en Robinson interactie aan met het podium zelf, ontworpen door Riw Rakkulchon. Golfplaten worden bronnen van percussie en zelfs onweer. Een houten wiel moduleert het tempo van de nummers. Pedalen rond het podium laten de geluiden in een lus lopen, en het kijken naar Quijada en Robinson die erop stampen om de volgende lus te besturen is een goocheltruc die nooit oud wordt.
Nog een goocheltruc? De live looping eindigt niet met Mexodus‘ liedjes. Quijada en Robinson maken ook soundscapes, van stormen tot knetterende branden. Mijn persoonlijke favoriete moment was toen Quijada op een kam tokkelde om het geluid te creëren van tjilpende insecten die ’s nachts naar buiten komen. Ja, we zien volledig wat het geluidseffect veroorzaakt – sterker nog, we zien wat de oorzaak is elk geluid in de show – maar naarmate het geluidsontwerp van Mikhail Fiksel dit door het hele theater versterkt, wordt het iets nieuws. De theatrale ervaring stelt ons in staat om van de alledaagsheid van de kam naar de fantasie van de insecten die hij imiteert te springen.
Er zit ook een gemeenschappelijk aspect aan de live looping. Quijada en Robinson voeden onze vreugde bij elke auditieve verrassing. (Quijada maakte een glimlachende buiging nadat mijn publiek enthousiast was over de manier waarop hij het geluid van vuur creëerde.) Ze grijpen tijdens de show ook verschillende gelegenheden aan om buiten het verhaal te stappen en persoonlijke verhalen te vertellen: Robinson over zijn voorouders, Quijada over een tijd waarin hij getuige was van hetzelfde soort vooroordelen en verdeeldheid die Carlos en Henry eeuwen geleden van elkaar zouden hebben vervreemd. Elk moment bouwt voort op de herinneringen van Quijada en Robinson dat het aan ons is om de onbekende verhalen door te geven over de Underground Railroad die naar het zuiden leidde, met als hoogtepunt een kippenvelmoment van deelname van het publiek.
Door het publiek uit te nodigen in hun verhalen en ons te laten zien hoe elk nummer tot stand komt, hebben Quijada en Robinson een meeslepende, vreugdevolle kijk op een onbezongen hoofdstuk uit de Amerikaanse geschiedenis gecreëerd. Het is er een die je gegarandeerd niet zult vergeten.
