Lauren Groff’s nieuwe verhalenbundel “Brawler” is een pittige triomf

De verhalen in de derde bundel van Lauren Groff, “vechter,” gaan grotendeels over mensen die crisispunten in hun leven hebben meegemaakt: de gewelddadige partner, de natuurramp, de terugval, het sterfbed. Dit is zoals het hoort met korte verhalen, die relatief snel hun punt moeten maken. Groff, een eeuwige bestseller, is daar begaafd in: haar vorige collectie, ‘Florida’, was een Finalist van de Nationale Boekenprijssamen met twee van haar andere boeken die de eer verdienden.

Maar er zijn weinig dingen die Groff meer waardeert als schrijfster dan als geschiedenisles: haar boeken gaan terug tot de middeleeuwen, de Nieuwe Wereld, de Burgeroorlog, de Spaanse Griep en nog veel verder, waarbij ze haar helden vaak tientallen jaren lang volgt. Dit zouden tegenstrijdige instincten moeten zijn, maar in “vechter,” Groff combineert met succes de diepte van het lange zicht en het drama van het cruciale moment.

Twee van de verhalen hier, die tot haar beste behoren, illustreren die vaardigheid. “Hoe laat is het, meneer Wolf?” concentreert zich op Chip, een telg uit een rijke bankiersfamilie in New Hampshire, waar ‘alles voor hem was besloten lang voordat hij werd geboren’. Privilege heeft hem zacht gemaakt, en een gemakkelijke maar ontmoedigende baan in het familiebedrijf heeft zijn alcoholisme aangewakkerd. Op aandringen van zijn zus trekt hij zich terug in een familiehuisje, waar hij wil ontgiften en zijn tijd wil besteden aan het repareren van de vele gebreken van het huis.

Tot nu toe zo netjes symbolisch. Maar een verstoring van Chips zelfopgelegde revalidatie – en van verhalende verwachtingen – komt in de vorm van een vrouw genaamd Pearl Spang. Ze roept een jeugdherinnering op bij Chip: decennia eerder was ze een dorpeling uit de lagere klasse die door een familielid naar huis werd gebracht, ondanks hun WASPy-bestaan. Na verloop van tijd werd ‘Pearl Spang’ de familieafkorting voor elke persoon uit de lage klasse. Zijn affaire met Pearl in het heden zou een interculturele ontmoeting kunnen zijn. Maar Chips behoefte aan verbinding en het reflexieve gevoel dat hij er recht op heeft, blijkt desastreus: het verhaal gaat niet zoals hij wilde, en Groff laat het op hem instorten.

Het tweede verhaal, ‘Birdie’, legt een vriendschap vast tussen een groep vrouwen die op de rand van flarden staat. Birdie ligt stervend in het ziekenhuis, bijna verlaten. (“Ze had tegenwoordig alleen haar vrienden en haar ouders omdat ze freelancer was en alleen had gewerkt en een vriendje er bij de eerste diagnose vandoor was gegaan en de kat had gestolen.”) Haar jeugdvriendin Nicole heeft verschillende vrienden bijeengeroepen om afscheid te nemen van Birdie, maar Nicole wordt in de schijnwerpers gezet en wordt gevraagd om uitleg te geven over een tieneraffaire met een getrouwd stel dat haar verbannen heeft.

Voorbij is het tedere afscheidsverhaal. Maar ook het gevoel dat we elkaars verleden begrijpen, is verdwenen, en Nicole’s begrip van Birdie valt uiteen in een puinhoop van toewijding en woede. Ze waren intimi in de kindertijd en nu, maar ‘dat waren slechts twee vergeeflijke Birdies’, schrijft ze. ‘Alle Birdies ertussen… hadden nog iets te verantwoorden.’

Beide verhalen werken omdat ze niet alleen verhalen zijn over hoe onze relaties uit het verleden ons vormen – dat versleten element van traumaplots – maar hoe we ook worden gevormd door de sociale verhalen waarmee we zijn opgegroeid. Rijkdom zou altijd de macht in zijn hoek moeten plaatsen, dacht Chip, zelfs als hij bescheiden is; seksuele onafhankelijkheid mag geen bron van schaamte zijn, nam Nicole aan. Maar ze worden ongedaan gemaakt door mensen die andere ideeën hebben over hun aannames.

De rest van “Brawler” volgt deze thema’s met een vergelijkbare intensiteit, zij het een relatief kleinere reikwijdte. In ‘To Sunland’ is een jonge vrouw uit 1957 op pad om haar verstandelijk gehandicapte broer naar een instelling te brengen en haar eigen reis naar de universiteit te maken, waarbij ze wordt geconfronteerd met het harde oordeel van anderen over beide. Het middelbare scholiere uit het titelverhaal kookt van de langzame achteruitgang van haar moeder, een stille pijn die Groff de toekomst in slingert en “de dichtere, donkerdere en veel eenzamere dingen die de rest van haar leven zouden uitmaken.”

Soms neigt Groff rechtstreeks naar het geweld dat de titel impliceert. De collectie wordt aangevuld met verhalen over mishandelde vrouwen: in ‘The Wind’ sluit een meisje zich aan bij haar grootmoeder terwijl ze een ontsnapping aan haar gewelddadige echtgenoot plant (‘stoof deze keer zijn pistool in mijn mond’) en ‘Annunciation’ laat een vrouw zien die als uitzendkracht werkt en dossiers voor misbruikte kinderen invoert, terwijl ze samenwerkt met een vrouw en hospita die zelf te maken krijgen met misbruik. (“Ze bonden me vast en namen alles wat ik had mee wat goed was.”) Groff zet de emotionele kracht van deze personages op de voorgrond, maar ze zorgt er ook voor dat ze niet verzinkt in makkelijke platitudes over veerkracht. Haar vrouwen zegevieren niet zozeer, maar ontwijken de dood, en worden gedwongen nog jaren met de nawerkingen van hun keuzes te leven.

“Ik kijk om me heen en zie het bij zoveel andere vrouwen, doorgegeven uit een tijd voorbij de geschiedenis, deze wind die donker en onophoudelijk is en van binnen woedt”, schrijft Groff. Dat is de laatste regel van een verhaal, maar het verraadt niets. Het is de emotionele plek waar alle verhalen in dit pittige, gekwelde boek beginnen.

Athitakis is een schrijver in Phoenix en auteur van “Het nieuwe middenwesten.”