Het is mogelijk dat wij een commissie ontvangen over aankopen via links.
Er zijn maar weinig films die kunnen beweren zo invloedrijk te zijn als de onbetwistbare monsterklassieker uit 1954, ‘Godzilla’, ook bekend als ‘Gojira’. Geregisseerd door de grote Ishirō Honda, bracht het een franchise voort die al meer dan 70 jaar bestaat en, dankzij recente hits als ‘Godzilla Minus One’ is aantoonbaar sterker dan ooit tevoren. Godzilla wordt terecht de King of the Monsters genoemd, een naam die voor het eerst verscheen in 1956’s “Godzilla, King of the Monsters!”
De film in kwestie was de eerste kennismaking met Godzilla door iemand in de VS. Het was een veramerikaniseerde versie van de originele ‘Godzilla’, maar dit gaat veel verder dan een simpele Japanse import met Engelse ondertitels. Integendeel, een bedrijf met de naam Jewell Enterprises Inc. en een team van producenten hebben de rechten op de film veiliggesteld van de Japanse producer Toho, en hebben ervoor gekozen om deze radicaal te veranderen voor het westerse publiek. Het is in veel opzichten een compleet andere film.
“King of the Monsters” draait om Steve Martin, een Amerikaanse verslaggever (gespeeld door Raymond Burr, bekend van ‘Perry Mason’) die een reeks mysterieuze rampen voor de kust van Japan onderzoekt. Vervolgens is hij getuige van een gigantisch monster dat het naoorlogse Tokio aanvalt en onderweg zijn bevindingen documenteert.
Regisseur Terry O. Morse werd ingeschakeld om nieuwe scènes met Burr te filmen, waarbij hij body doubles en slimme montagetrucs gebruikte om deze nieuwe versie samen te stellen. De “Godzilla” uit 1954 klokt af op 1 uur en 36 minuten. Slechts 60 van die minuten werden gebruikt, en nog eens 20 werden toegevoegd door Morse en de producenten. Het resultaat is een luchtige monsterfilm van 80 minuten die bijna speelt als een alternatieve kijk op de gebeurtenissen uit Honda’s film door de ogen van een Amerikaanse verslaggever.
Godzilla, koning van de monsters! brengt belangrijke wijzigingen aan in Godzilla (1954)
Honda’s film was tot begin jaren 2000 vrijwel geheel niet beschikbaar in de VS. Daarom was het zo’n groot probleem toen Criterion bracht in 2012 “Godzilla” uit op Blu-raydie ook een onversneden, geremasterde versie van “King of the Monsters” bevatte. Voor veel fans van de zogenaamde King of the Monsters was dit de manier waarop ze hem leerden kennen, in positieve of negatieve zin.
De toevoeging van Burr zorgde ervoor dat Amerikanen geen ondertitels nodig hadden om de film te begrijpen. Zijn personage Steve gebruikt een kennis om Japans te vertalen, zodat voor veel scènes geen nasynchronisatie nodig is, hoewel er nog steeds voice-over wordt gebruikt en er wat nasynchronisatie is uitgevoerd. De korte speelduur van de film maakte het gemakkelijk om te boeken als onderdeel van een dubbele speelfilm en om hem op tv te kunnen uitzenden.
Het was allemaal heel slim, maar het verwaterde ook de boodschap van de originele film. “Godzilla” bracht het Japanse publiek in 1954 letterlijk tot tranen. Het was een krachtige metafoor voor het gebruik van kernbommen op het land in de Tweede Wereldoorlog. De Amerikaanse versie lijkt zeker de anti-kernwapengevoelens van de originele film te verzachten, ook al was dat niet de bedoeling. In het boek “Apocalyps dan!” door Mike Bogue, legde producer Richard Kay uit:
“We waren niet geïnteresseerd in politiek, geloof me. We wilden alleen een film maken die zou verkopen. Destijds zou het Amerikaanse publiek niet voor een film met een volledig Japanse cast zijn gegaan. (…) We hebben het verhaal niet echt veranderd. We hebben er gewoon een Amerikaans perspectief aan gegeven.”
“King of the Monsters” schrapt een aantal scènes die specifiek verwijzen naar Nagasaki, H-bommen en vissen gevuld met straling, maar beweert dat kernproeven Godzilla in de eerste plaats hebben gecreëerd. Het was een andere tijd.
Godzilla, koning van de monsters! is speciaal gemaakt voor het Amerikaanse publiek
Het zou voor het Amerikaanse publiek moeilijk zijn geweest om een dergelijk sentiment slechts tien jaar na de Tweede Wereldoorlog te accepteren. Om nog maar te zwijgen van het feit dat internationale films op dit moment zelden hits waren in de VS. “King of the Monsters” is gemaakt met het westerse publiek van die tijd in gedachten. Het werkte buitengewoon goed, waarbij deze versie van de film niet alleen een hit werd in de VS, maar ook in veel andere landen over de hele wereld.
“Godzilla” (1954) wordt nog steeds beschouwd als een van de beste films uit de franchise. ‘King of the Monsters’ heeft daarentegen een gecompliceerde reputatie. Hoe het ook zij, veel kijkers wisten niet eens dat ze een bewerkte versie van de film te zien kregen. Het is alleen maar wat hen hielp kennis te maken met Godzilla.
“In de geweldige ‘Million Dollar Movie’ van TV draaide de film ‘Godzilla, King of the Monsters’ uit 1956 vijf keer per dag, zes dagen in één week. Als een B-52 in de doodlopende straat neerstortte, zouden alleen onze ouders het hebben opgemerkt’, schreef Larry Robinson voor het Poughkeepsie-dagboek in 2017. “Wat we toen nog niet wisten, was dat we een ‘bowdlerized’ versie zagen.”
Robinson merkte ook op: “Ik geef nog steeds de voorkeur aan ‘Godzilla, King of the Monsters’ uit 1956 op dezelfde manier als ik vereer Merian Coopers ‘King Kong’ uit 1933. Die films hadden een onschuld die de hedendaagse grotere exemplaren missen.”
In het hier en nu is “King of the Monsters” een fascinerend overblijfsel van weleer. Hoe verzacht en Amerikaans het ook werd, de film heeft er ook toe bijgedragen dat Godzilla over de hele wereld populair werd. Het is misschien niet overdreven om te zeggen dat de franchise misschien niet zou bestaan zoals nu zonder de film. Gelukkig zijn beide versies van “Godzilla” nu direct beschikbaar.
Je kunt de originele “Godzilla” op 4K van Amazon downloaden.
