Ongelooflijk, als je erover nadenkt, gevestigd in de VS durfkapitaal is al een halve eeuw structureel onveranderd gebleven. Het bekende model draait om de 10-jarige levenscyclus van een fonds, de 2-en-20-vergoedingenstructuur en de meedogenloze drang naar groei en buitensporige rendementen. Beslissingen zijn op mysterieuze wijze gemaakt en zijn bekend als vol vooroordelen tegen oprichters die niet in een bepaald patroon passen. Maar zelfs als rivieren van investeringen stromen naar alles wat aanraakt AIkan er nog een ironische wending volgen.
Durf investeren gaat gepaard met optionele en machtswetten. Zeer weinig investeringen zullen enig rendement opleveren, maar de sector gaat uit van het idee dat er binnen elke portefeuille slechts een paar startups zullen zijn die een spectaculaire exit zullen realiseren, via een beursintroductie of door te worden overgenomen door een gevestigde onderneming met diepe zakken. VC’s wedden op hun vermogen om de zeldzame winnaars op te sporen te midden van een zee van potentiële startups. Maar in veel opzichten is het een verschrikkelijke zaak.volgens sommige rekeningen 95% van het totale rendement van de sector wordt gegenereerd door minder dan 5% van de bedrijven. Niettemin is risicokapitaal stevig verankerd in de economie en in het publieke bewustzijn als de manier waarop innovaties worden gefinancierd en bedrijven kunnen groeien.
Voor velen ondernemers Het nemen van durfkapitaalgeld wordt gezien als een ereteken en een financiële impuls voor snelle groei. Toch zijn er een willekeurig aantal klachten die oprichters hebben met betrekking tot hun investeerders, variërend van misplaatste verwachtingen tot ongewenst advies tot flagrant oneerlijke bedrijfspraktijken met betrekking tot het eigen vermogen en de controle die de bedrijven verkrijgen. Dus waarom zou u zich tot een durfkapitalist wenden? Vooral omdat er problemen waren die geen enkele oprichter alleen of met kapitaal dat voorhanden was, kon aanpakken.
De logica van durfkapitaal was altijd gebaseerd op schaarste. Kapitaal was schaars. Technisch talent was schaars. De infrastructuur om een technologieproduct te bouwen, testen en distribueren was schaars. VC’s bestonden om die hiaten te overbruggen – om de middelen te verschaffen die een veelbelovend team nodig had voordat de markt kon bewijzen dat ze gelijk hadden. In ruil daarvoor kregen ze aandelen, bestuurszetels en invloed op de strategie. Het was een redelijk koopje, tot stand gekomen in de omstandigheden van de jaren zeventig en verfijnd door de personal computer-, internet- en mobiele revoluties.
AI ontmantelt al deze schaarste.
De instortende kosten van de schepping
Bedenk eens wat het eigenlijk kost om vandaag een technologiebedrijf te starten. Een oprichter die vijf jaar geleden twee miljoen dollar en achttien maanden nodig had om een minimaal levensvatbaar product te bouwen, kan het nu in zes weken alleen doen voor de kosten van een paar cloudabonnementen. Tools als Cursor, Lovable en Replit, aangedreven door grote taalmodellen, hebben de softwareontwikkelingscyclus zo dramatisch gecomprimeerd dat technische medeoprichters – die lang als verplicht werden beschouwd – steeds meer optioneel zijn. Eén solo-oprichter, Maor Shlomo, bouwde geheel alleen een AI-startup genaamd Base44, bereikte 300.000 gebruikers en $3,5 miljoen aan jaarlijkse terugkerende inkomsten, en verkocht het aan Wix voor $ 80 miljoen in contanten– over zes maanden.
Dat is geen buitensporig verhaal. Het is een opkomend sjabloon. Sterker nog, 80% van de bedrijven die naar de beurs gaan doe dit zonder risicofinanciering. Ruim de helft van de succesvolle startups verliet vorig jaar het bedrijf werden bereikt door solo-oprichters. Het minimaal levensvatbare team voor het opbouwen van een significant technologiebedrijf is gedaald tot één.
Wanneer de kosten van creatie zo ver dalen, begint de fundamentele waardepropositie van een durfkapitalist – wij geven u het geld om te bouwen in ruil voor de toezegging om ons uw eerstgeborene te geven – zijn grip te verliezen. Je hebt het geld niet meer nodig om tot een eerste product, een echte gebruikersbasis of zelfs betekenisvolle inkomsten te komen. Waar je geld voor nodig hebt is distributie, verkoop en schaalgrootte. En die behoeften komen veel later in het leven van het bedrijf naar voren, op welk punt de onderhandelingspositie van de oprichter dramatisch is toegenomen.
Kapitaal in de uitersten
Waar investeringsdollars in de economie stromen lijkt op een halter. Aan de ene kant een ongekende concentratie van kapitaal in een handvol AI-infrastructuurbedrijven – OpenAI, Anthropic, xAI, Databricks – die het soort rekeninvesteringen vereisen dat meer op projectfinanciering lijkt dan op traditionele durfkapitaalsteun. Dit zijn geen startups in enige betekenisvolle zin; het zijn kapitaalinfrastructuurprojecten en ze absorberen het grootste deel van de durfdollars. 41% van al het durfkapitaalgeld dat in 2025 werd geïnvesteerd, ging naar slechts tien startups. volgens Pitchbook.
Aan de andere kant staan duizenden kleine, kapitaalefficiënte AI-toepassingsbedrijven die heel weinig geld nodig hebben en snel een betekenisvol rendement genereren. Cursor bereikte een jaarlijks terugkerende omzet van $500 miljoen met minder dan 50 medewerkers bedraagt nu ongeveer 2 miljard dollar. Midjourney, het bedrijf voor het genereren van AI-beelden, heeft met ongeveer 40 mensen een omzet van $200 miljoen behaald en heeft dat ook gedaan helemaal geen risicofinanciering ontvangen. Een startup met 28 personen genaamd Gamma’s oprichter, Grant Lee, wijst actief uitnodigingen af van potentiële VC’s. Deze bedrijven hebben geen VC nodig (en willen dat in veel gevallen ook niet) op hun cap-tafel en in hun bestuur
Het midden is aan het instorten. Het klassieke ondernemingsmodel van Series A-, B- en C-rondes die de voortgang van een startup van idee naar schaal financieren, wordt minder relevant voor een groeiende categorie bedrijven. Door AI aangedreven bedrijven bereiken eerder winstgevendheid, groeien sneller en hebben in elke fase minder kapitaal nodig. Dat melden sectoranalisten dat AI-startups tot vier maanden sneller een jaarlijkse omzet van $1 miljoen bereiken dan vergelijkbare SaaS-bedrijven een paar jaar geleden dezelfde mijlpaal bereikten.
De poortwachterspremie
Er is een diepere uitdaging voor durfkapitaal, een die verder gaat dan deal-economie. Tientallen jaren lang fungeerden durfkapitaalinvesteringen als poortwachters van een netwerk van hulpbronnen waar oprichters zelf geen toegang toe hadden: introducties bij zakelijke klanten, relaties met talentrecruiters, connecties met mede-investeerders en het geloofwaardigheidssignaal van de steun van een vooraanstaand bedrijf. Die toegangspremie rechtvaardigde de aandelenkosten.
AI erodeert die premie ook. Machine learning-tools kunnen nu potentiële klanten identificeren, concurrentielandschappen analyseren, talent aan het licht brengen en marktkansen sneller voorspellen dan welke junior medewerker dan ook. Oprichters kunnen AI gebruiken om hun eigen statistieken diepgaand te begrijpen, de juiste investeerders voor hun fase te identificeren en hun eigen due diligence uit te voeren op potentiële partners. De informatie-asymmetrie die VC’s ooit onmisbaar maakte (ze wisten dingen die de oprichters niet wisten) is aan het afvlakken.
Enkele vooraanstaande investeerders hebben dit openlijk erkend, met het argument dat de toekomst van venture kleinere teams zal betrekken die betere tools gebruiken in plaats van enorme platforms met legers van analisten en medewerkers. Het risicokapitaalbedrijf van 2030 zal minder op een financiële intermediair lijken en meer op een krachtig adviesnetwerk, een netwerk dat waarde toevoegt door middel van oordeelsvermogen en relaties in omstandigheden van echte onzekerheid, in plaats van door kapitaalinzet en informatievoordelen.
Wat overleeft
Niets van dit alles betekent dat durfkapitaal verdwijnt. De grensverleggende AI-bedrijven – degenen die fundamentele modellen bouwen en trainen – hebben kapitaal nodig op een schaal die geen enkele oprichter zelf kan financieren. Antropische’s meest recente financieringsronde bedroeg $30 miljard en waardeerde het bedrijf op $380 miljard. Deze investeringen lijken minder op een onderneming in een vroeg stadium en meer op het soort geduldig infrastructuurkapitaal dat ooit spoorwegen en elektriciteitsnetwerken aanlegde. Zij zullen grote toewijzingen blijven aantrekken.
En er zullen altijd bedrijfscategorieën zijn waar schaalgrootte nog steeds voordeel oplevert – waar netwerkeffecten, regelgevingsgrachten of kapitaalintensieve fysieke infrastructuur ervoor zorgen dat een goed gefinancierde gevestigde exploitant een magere concurrent kan overweldigen. In deze sectoren behoudt het traditionele venture-model zijn logica.
Maar het universum van bedrijven waar deze logica van toepassing is, wordt steeds kleiner. Elk jaar worden meer categorieën waardevolle economische activiteiten toegankelijk voor kleine, kapitaalarme teams met AI-inzet. Elk jaar wordt de veronderstelling dat je miljoenen dollars en de zegen van een durfkapitaalfonds nodig hebt om iets belangrijks op te bouwen, minder verdedigbaar.
De laatste durfkapitalisten zullen niet degenen zijn die zonder geld komen te zitten. Zij zullen degenen zijn die geen oprichters meer hebben die ze nodig hadden.
