Superhelden zijn alomtegenwoordig in Amerikaanse stripboeken, vooral die met de merknaam Marvel of DC. Beide bedrijven waren een pionier op het gebied van het gedeelde universum-vertellingsmodel, wat een ingenieuze zakelijke zet is: lezers worden geen fans van een of twee boeken, maar fans van je hele publicatielijn. Ik ben een levenslange fan van Marvel en DC, en dus een levend bewijs van het succes van dat model.
Hoewel mijn liefde voor Marvel of DC nooit helemaal is vervaagd, heeft de leeftijd mij bewuster gemaakt van hun beperkingen. Personages en verhalen in Marvel of DC bevinden zich niet in een boog, maar in een cyclus, en dat maakt afnemende opbrengsten onvermijdelijk. Maar naarmate ik groeide, realiseerde ik me ook dat stripboeken veel meer zijn dan Marvel of DC. De meest bevredigende ervaring die ik ooit heb gehad met een Amerikaanse stripreeks? Je leest Mike Mignola’s ‘Hellboy’-serie van voor tot achter, van de openingsminiserie ‘Seed of Destruction’ tot het plechtige ‘Hellboy in Hell’.
Hellboy, opgeroepen uit, nou ja, Hell in 1944, is een paranormaal onderzoeker bij het Bureau for Paranormal Research and Defense (BPRD). Hellboy, een zachtaardige demon, jaagt samen met andere excentrieke collega’s op echt kwaadaardige monsters, zoals de visman Abe Sapien. of de vuurstarter Liz Sherman. Sinds “Seed of Destruction” in 1994 door Dark Horse Comics werd gepubliceerd, had Hellboy het gevoel dat het het publiek een kijkje gaf in een wereld met een donkere en grootse geschiedenis. In de dertig jaar daarna heeft Mignola weinig stenen onberoerd gelaten.
Hoewel Dark Horse decennia na Marvel en DC begon, heeft ‘Hellboy’ hen een universum gegeven dat de reikwijdte van de grote twee kan evenaren. Een spin-off ‘BPRD’-strip is een secundaire ruggengraat van deze ‘Mignolaverse’, die ook de thuisbasis is van de pulpburgerwacht Lobster Johnson uit de jaren dertig, de Victoriaanse bovennatuurlijke detective Edward Gray, ook bekend als Witchfinder, de vervloekte Russische krijger Koshchei the Deathless, schurken van Nimue the Blood Queen tot de ondode Black Flame, en zelfs een versie van Frankensteins Monster.
In tegenstelling tot Marvel of DC heeft Hellboy een unieke creatieve visie
De belangrijkste personages van DC zijn gemaakt door verschillende artiesten, en het samenvoegen ervan in een gedeelde setting kwam tot stand als gevolg van bedrijfsconsolidatie. Het Marvel-universum was opgevat als een gedeelde setting, maar het is verder gegroeid dan architecten als Stan Lee, Jack Kirby en Steve Ditko.
‘Hellboy’ leeft en sterft echter samen met Mike Mignola. Let op het label ‘Mignolaverse’: de instelling is synoniem met de oorspronkelijke maker. Een belangrijke reden dat “Hellboy” voor het eerst opviel, is de unieke kunststijl van Mignola. Hij gebruikt minimalistische composities, dikke zwarte kleuren om de illusie van echte duisternis te creëren, gedecomprimeerde verhalen van paneel tot paneel en achtergronden vol skeletten, monsters en/of onheilspellende beelden.
Dark Horse-strips
Mignola sneed zijn tanden door Marvel- en DC-superhelden zoals Batman te tekenenen zijn invloeden variëren van de spookverhalen van Henry James tot de maker van “Conan the Barbarian”, Robert E. Howard, tot filmmaker James Whale (“Frankenstein” en “Bride of Frankenstein”) tot de eerder genoemde Jack Kirby. Verschillende niches van het “Hellboy” -universum lieten hem prioriteit geven aan verschillende invloeden.
Marvel en DC worden bij elkaar gehouden door wisselende teams voor ingehuurd werk, maar Mignola heeft de handen in elk ‘Hellboy’-universumproject – met hulp van medewerkers. “BPRD” is evenzeer het werk van schrijver John Arcudi en kunstenaar Guy Davis. Andere artiesten in de Mignolaverse-selectie zijn Duncan Fegredo, Ben Stenbeck en Max Fiumara. Toch brengt iedere kunstenaar ook zijn eigen stijl mee; er is esthetische consistentie, maar geen uniformiteit.
In plaats van doorlopende series met honderden nummers, bestaat de Mignolaverse voornamelijk uit op zichzelf staande one-shots en korte miniseries. Dit maakt de toegangsdrempel lager dan bij Marvel of DC; je kunt een van Hellboy’s korte avonturen lezen, zoals ‘The Corpse’ of ‘The Wolves of Saint August’, en tevreden weglopen. Als je daarna meer wilt, wacht er een hele wereld.
Mike Mignola begreep dat Hellboy’s epos een einde nodig had
Hoewel de Mignolaverse een strikte chronologie heeft, stuiteren nieuwe strips rond die tijdlijn. Neem hoe Lobster Johnson in 2001 als geest debuteerde in de miniserie ‘Hellboy: Conqueror Worm’, waardoor de deur open bleef voor later gepubliceerde strips over de misdaadbestrijding van de Lobster in de jaren dertig.
Ondanks deze niet-chronologische omwegen kent het verhaal van Hellboy een lineair verloop. In de eerste reeks verhalen leert hij steeds meer over zijn apocalyptische lot om de wereld te beëindigen, met als hoogtepunt “Conqueror Worm” wanneer hij de BPRD verlaat om een zwerver te worden. Dat volgende hoofdstuk van Hellboy’s leven eindigt met de dood van Nimue, wat op zijn beurt leidt naar de epiloog ‘Hellboy in Hell’.
Het vertrek van Hellboy bij het Bureau opende de deur voor de strip “BPRD”, waarin hij laat zien hoe zijn oude partners tijdens zijn afwezigheid omgaan met de monsterjacht. De serie is verdeeld in drie secties: ‘Plague of Frogs’, ‘Hell on Earth’ en ‘The Devil You Know’, terwijl een apocalyps zich opstapelt en de BPRD deze nauwelijks kan tegenhouden.
In tegenstelling tot Marvel of DC blijft een held die sterft in “BPRD” bijna altijd dood. De enige uitzondering? Hellboy, die terugkeert uit de hel voor een laatste hoera in “The Devil You Know.” Mignola zorgde voor een melancholisch einde voor Hellboy in ‘Hellboy in Hell’, terwijl ‘The Devil You Know’ een actievoller einde is (dat ook de langgezaaide voorspelling van heksengodin Hecate dat Hellboy samen met haar zou sterven, waarmaakte).
Een verhaal kan geen epos zijn zonder einde. Terwijl de helden en schurken van Marvel en DC in het ongewisse worstelen, sluit “The Devil You Know” de Mignolaverse zo definitief mogelijk af. Nieuwe Mignolaverse-strips kijken in plaats daarvan achteruit. Hellboy’s 70-jarige jaren op aarde hebben genoeg gaten om te ontdekken, en weten hoe het allemaal eindigt, doet niets af aan het griezelige plezier.
