Het geluid van diepe, langzame ademhalingen echoot een bevroren trap op, gevolgd door voetstappen.
Tatiana, 70, heeft geleerd haar ademhaling onder controle te houden om de druk op haar hart te verminderen terwijl ze langzaam zigzaggend een weg baant naar de negende verdieping van een groot flatgebouw in Kievwaar ze woont.
Door een stroomstoring zijn de liften grotendeels buiten werking en heeft ze de afgelopen twee weken zonder verwarming gezeten. In plaats daarvan heeft ze een gasoven in haar keuken aangezet om wat warmte te genereren.
‘Het is gevaarlijk, maar wat kun je doen? Doodvriezen?’ zei ze.
Tatiana is een van de miljoenen mensen over de hele wereld Oekraïne die deze winter te kampen hebben gehad met stroomstoringen Rusland brengt zijn oorlog bij de mensen thuis.
Herhaald Russisch Luchtaanvallen op het energiesysteem hebben in verschillende delen van het land de verwarming, elektriciteit en water afgesloten, soms dagenlang.
‘Ik loop bibberend rond’
Sky News bezocht Tatiana’s flatgebouw om erachter te komen hoe zij en andere bewoners omgaan met wat de Oekraïense autoriteiten tot de noodtoestand in de energiesector hebben uitgeroepen, nu de temperaturen dalen tot -20°C (-4F).
‘Koud. Koud. Het is erg koud,’ zei Tatiana, gehuld in een lange jas van schapenvacht.
“Ik loop bibberend rond. Vooral ’s ochtends. Als ik wakker word, is het vreselijk.”
Daria en Misha
Daria en Misha
Het leven in Oekraïne was al zwaar genoeg gezien de dreiging van Russische raket- en drone-aanvallen die ook woonwijken troffen.
De verwarming van dit 17 verdiepingen tellende gebouw viel op 9 januari uit na een aanval op een nabijgelegen blok.
Ook de elektriciteit werd afgesloten, hoewel deze weer terugkeert.
Ook het water is getroffen: sommige van de 380 appartementen hebben nog steeds geen werkende kranen.
Terug op de trap ontmoetten we een jonge, zwangere moeder en haar tweejarige zoon op wat een eindeloze klim naar de 16e verdieping moet lijken.
“Kom op, kom op, laten we naar boven gaan”, zei Daria, 29, tegen de kleine Misha.
“We zijn er nu bijna.”
‘Het is gewoon onmogelijk’
Ze gebruikte de zaklamp op haar telefoon om de duisternis van een gang die naar hun flat leidt, binnen te dringen.
De temperatuur binnen was na de raketaanval slechts 3 graden Celsius.
“Je komt binnen en er komt letterlijk voortdurend stoom (ijzige adem) uit je mond. Met een klein kind is dat simpelweg onmogelijk”, zei Daria.
Tenten opgezet waar mensen zich kunnen opwarmen en ’s nachts kunnen slapen in Kiev. Foto: AP
Zij en haar zoon zijn tijdelijk bij familie ingetrokken, maar komen elke paar dagen terug om hun huis en de flat van de buurman te controleren.
“We kwamen gisteren en bleven maar twee of drie uur, en ik bevroor zo erg dat mijn keel pijn begon te doen,” zei Daria.
Iedereen heeft het moeilijk, maar niet alleen.
Omdat de allerjongsten en de oudsten het zwaarst getroffen zijn, sturen bewoners elkaar op hun telefoon berichten om erachter te komen wie er in nood is en wie hulp kan bieden.
Degenen die fit zijn, halen voedsel, water en medicijnen voor de minder mobiele mensen, vooral degenen die hoger in het gebouw wonen en de ijskoude trappen niet kunnen beklimmen.
Een veldkeuken bij een door de overheid beheerd humanitair hulppunt in Kiev. Afbeelding: Reuters
‘Wij proberen sterk te zijn’
Gekleed in een felroze jas woont Yeva, 23, nog steeds in haar appartement met haar vriend en hun hond.
Ze helpt met het vervoeren van spullen naar bewoners die vastzitten in hun huizen.
“We proberen sterk te zijn, we proberen te glimlachen”, zei ze, sprekend in een mengeling van Engels en Oekraïens.
“Het beste medicijn voor ons is een grapje… We maken altijd grapjes met elkaar. Het verbetert onze sfeer, ons humeur, onze kracht en helpt ons door te gaan.”
Ze liet ons zien waar een gebarsten pijp op de zevende verdieping onder water was gezet en bevroren was, waardoor een verraderlijk stuk ijs op de grond achterbleef.
Eva
Yeva stopte op de trap, glimlachte en wees naar haar voeten.
Op de vraag hoeveel paar sokken ze droeg, zei ze: “Een, twee, drie. En laarzen. Maar thuis heb ik er nog twee paar bovenop gedaan. Het is extreem koud.”
Iedereen die we tegenkwamen, was in lagen kleding gewikkeld.
“Een must-have-regel is dat broeken in sokken worden gestopt en warme truien”, zegt Yeva.
“Er zitten ook veel T-shirts in broeken. Eigenlijk sokken in sokken en zelfs korte broeken in sokken. Dat is essentieel.”
Ook van vitaal belang is een gezamenlijke inspanning om de verwarming te repareren.
Vsevolod, 34, woont op de tweede verdieping met zijn vrouw en jonge kind, hoewel ze vanwege de crisis allemaal tijdelijk zijn verhuisd.
Maar hij keert terug om hulp te bieden.
Vsevelod heeft geholpen met het ontdooien van leidingen met branders
Hij vertelde ons hoe hij en een groep buren branders gebruikten om enkele leidingen te ontdooien die de slagaders van het gebouw vormen en het water en de warmte transporteren.
‘De hulpdiensten hebben het geprobeerd,’ zei hij, terwijl hij sprak terwijl zijn ijzige adem zichtbaar was.
“Ze hebben de leidingen op de tweede verdieping verwarmd, zijn naar de derde gegaan en terwijl ze daar aan het verwarmen waren, bevroor alles daaronder weer.
“Het had totaal geen zin. Maar als er veel mensen tegelijk werken en alles achter elkaar verwarmen, krijg je resultaat.”
Toch staat de verwarming nog steeds uit en is de ijzige kou zelfs voor de sterkste karakters moeilijk te verdragen.
“Ik denk dat uitputting het moeilijkste is”, zei Yeva.
‘Elke dag moet je vechten, je moet overleven. Je leeft niet echt.
“De dagen lopen gewoon in elkaar over. Er is geen maandag, dinsdag of woensdag meer. Het is gewoon één aaneengesloten dag van overleven.”
