De Epstein-bibliotheek op de website van het ministerie van Justitie staat een voorbeeld van desorganisatie. Begin december bladerde Keller door de tienduizenden pagina’s met documenten in de bibliotheek en voelde zich ‘gefrustreerd ongeloof’ door de chaos: bestanden die honderden pagina’s lang konden zijn, tekst die soms wazig of zijdelings was, een overboeking zonder context, een e-mailketen waarvan de helft van de namen zwart was gemaakt, een vluchtlogboek met alleen initialen. “Het is desoriënterend”, zegt hij. “Je leest fragmenten van iets enorms en probeert erachter te komen welke fragmenten er toe doen en hoe ze met elkaar in verband staan.”
Op een nacht was hij ongeveer vier uur bezig met het traceren van de naam van één persoon in zo’n dertig documenten in het archief. “Ik stopte gewoon en dacht: ik doe met de hand wat een database in milliseconden kan doen”, zegt hij. Als bouwer van database-infrastructuur bij een middelgroot bedrijf wist hij precies wat hij vervolgens moest doen. “Ik opende een code-editor en begon met bouwen. Om drie uur ’s nachts had ik een eenvoudig zoekprototype dat werkte met een paar honderd documenten”, zegt hij.
Rond die tijd belde een site Jmail.wereld maakte furore als een hulpmiddel waarmee mensen de e-mails van Epstein konden lezen alsof ze een Gmail-interface gebruikten. Het werd medio november gelanceerd en gebouwd door een groep technisch onderlegde vrijwilligers en is sindsdien uitgegroeid tot onder meer zijn foto’s, vluchten en Amazon-aankoopgeschiedenis, ook weergegeven alsof de lezer de eigen accounts van Epstein bekijkt. Keller gebruikte de tool en vond het leuk. “Jmail was het bewijs dat de gemeenschap betere tools kon bouwen dan de overheid aanbood,” vertelde hij me.
Het hielp hem ook zijn eigen project aan te scherpen. “In plaats van na te denken over één categorie documenten, begon ik na te denken over het netwerk”, zegt hij. “Hoe koppel je een persoon die in een e-mail verschijnt aan een vlucht waarop ze zaten, aan een bankoverschrijving, aan een verklaring die ze hebben afgelegd? Dat kruisverwijzingsprobleem is wat ik wilde oplossen.”
Vervolgens gaf het ministerie van Justitie op 19 december zijn eerste grote tranche vrij, waardoor honderdduizenden nieuwe documenten aan het bestaande archief werden toegevoegd. Onmiddellijk steeg de werkdruk van Keller naar een recordhoogte. Het prototype dat hij eerder deze maand had gebouwd, werd de basis voor de verwerking ervan.
De meeste nachten werkte hij tot drie of vier uur ’s nachts, terwijl hij koude koffie dronk terwijl hij door een zee van open tabbladen navigeerde.
Vanwege zijn jeugd, zegt hij, “toen de eerste documenten begonnen te vallen, kon ik niet wegkijken. Ik begreep op gevoelsniveau wat er in die bestanden werd beschreven.” ’s Avonds kwam hij thuis van zijn dagelijkse werk en als iedereen in zijn gezin in bed lag, verschoof hij zich in zijn thuiskantoor en bracht uren door met het scrollen door gedownloade pdf’s.
Veel documenten werden als afbeeldingen gepost, en hij liet elke pagina door softwarelagen lopen om ze om te zetten in doorzoekbare tekst. Soms slaagde één systeem er niet in de tekst te converteren en liet hij het door een tweede of derde lopen. Vervolgens gebruikte hij een ander systeem om belangrijke details te extraheren, zoals namen, organisaties, datums en locaties. Hij zou hash-verificatie uitvoeren – een proces dat controleert of er met de bestanden van het ministerie van Justitie is geknoeid – en redactieanalyses uitvoeren om te scannen op inconsistenties in de manier waarop de overheid informatie heeft verborgen. Hij hield al zijn werk bij in een nauwgezet, digitaal, kleurgecodeerd grootboek. “Er worden geen bestanden geüpload”, zegt hij. “Het reconstrueert een plaats delict op basis van twee miljoen bewijsfragmenten.”
