De opname door Rusland van de Oreshnik ballistische middellangeafstandsraket (IRBM) in zijn laatste raket- en drone-aanvallen op Oekraïne heeft de aandacht getrokken tot ver buiten het directe slagveld, wat urgente vragen oproept over de bredere veiligheidsimplicaties voor zowel Europa als de NAVO.
De hypersonische raket met nucleaire capaciteit werd op 8 januari gelanceerd tegen Lviv als onderdeel van een intensieve nachtelijke aanval op West-, Midden- en Zuidoost-Oekraïne, bestaande uit 278 Russische raketten en drones.
Hoewel de fysieke schade die specifiek door de Oreshnik-staking in Lviv werd veroorzaakt, grotendeels beperkt bleef tot de werkplaats van een staatsbedrijf, ligt de betekenis van deze aanval eerder in wat zij signaleert dan in wat zij vernietigt.
Met een gerapporteerd bereik van maximaal 5.500 kilometer brengt dit theoretisch een groot deel van Europa binnen bereik.
Ook de enorme snelheid van Mach 10-11 is een integraal onderdeel van het gevaar: hoe sneller een raket reist, hoe minder tijd raketafweersystemen hebben om hem te detecteren, volgen en onderscheppen.
Het Royal United Services Institute heeft eerder vastgesteld dat een IRBM die met Mach 10 reist, Groot-Brittannië binnen 10 minuten zou kunnen bereiken als het vanuit West-Rusland wordt gelanceerd.
Hoewel Oekraïne in het verleden succesvolle raketonderscheppingspercentages van 80% heeft bereikt, is dit in het laatste kwartaal van 2025 gedaald tot een nieuw dieptepunt van 54%; hypersonische ballistische raketsystemen zijn ontworpen om deze onderscheppingspercentages nog verder te verminderen.
Sommige defensieanalisten vragen zich af of Oreshnik wel zo baanbrekend is als Vladimir Poetin heeft vaak beweerd, wat suggereert dat het mogelijk een aangepaste versie is van de bestaande RS-26 Rubezh IRBM-raket.
Lees meer:
Rusland vuurt een hypersonische raket af op Oekraïne nabij de NAVO-grens
Wat we weten over de hypersonische Oreshnik-raket
Niettemin omschreef de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha Oreshnik als een “ernstige bedreiging” voor de Europese veiligheid.
Het is gemakkelijk te begrijpen waarom: de raket trof infrastructuur in de west-Oekraïense stad Lviv, ongeveer 65 kilometer van de Poolse grens.
Polen heeft zijn zenuwen uiteraard al herhaaldelijk op de proef gesteld door het Kremlin, met als meest opvallende gebeurtenis de invasie van zijn luchtruim door Russische drones in september 2025.
Fragment dat vermoedelijk deel uitmaakt van de Russische Oreshnik-raket die de regio Lviv trof. Foto: AP
Dit brengt het gebruik van een dergelijk systeem steeds dichter bij het NAVO-grondgebied dan het eerdere gebruik in november 2024, dat toesloeg in de centrale Oekraïense stad Dnipro.
Uit eerste beoordelingen blijkt dat de laatste Oreshnik-aanval, net als bij de vorige, mogelijk inerte, niet-explosieve kernkoppen heeft vervoerd, waardoor de onmiddellijke vernietiging die door de raket zelf werd veroorzaakt, werd beperkt.
Defensie-experts benadrukken echter dat het demonstreren van de mogelijkheden van de raket – snelheid, bereik en overlevingsvermogen – de echte boodschap van de Russen is.
De timing van de lancering is vooral opvallend gezien de recente veranderingen van Rusland in zijn nucleaire afschrikkingsdoctrine en de verlaging van de drempel voor een nucleaire reactie.
Nog zorgwekkender is dat dit vlak na de verhitte waarschuwing van Moskou komt dat alle Britse en Franse militaire ‘eenheden en faciliteiten’ die in het kader van een toekomstig vredesakkoord in Oekraïne worden ingezet, als legitieme doelen zouden worden beschouwd.
Gezien de reputatie van Oreshnik als raket die ondergrondse bunkers kan ‘verpulveren’, kunnen de bredere veiligheidsimplicaties voor de Oekraïense en NAVO-infrastructuur, zoals militaire en opslagfaciliteiten (om nog maar te zwijgen van hun personeel), niet worden genegeerd.
Nu Poetin zijn voornemen heeft geuit om de raket ook met meer conventionele ladingen te gebruiken, kan een frequentere verschijning van Oreshnik in de oorlog met Oekraïne niet geheel worden uitgesloten.
Maar voorlopig hebben de zeldzame verschijningen zowel de dreiging als de mystiek ervan vergroot.
Oreshnik is dus meer dan alleen een militair wapen dat tegen Oekraïne wordt ingezet: het kan ook worden gelezen als een waarschuwingsschot van het Kremlin tegen wat het ‘buitenlandse inmenging’ van de westerse bondgenoten en partners van Oekraïne noemt.
Hoewel de meest recente Oreshnik-aanval misschien geen onmiddellijke militaire dreiging vormt NAVOverhoogt het de strategische temperatuur, legt het kwetsbaarheden in de westerse raketverdediging bloot en dwingt het de NAVO-leiders om worstcasescenario’s te overwegen – wat onderstreept hoe nauw de oorlog in Oekraïne is verbonden met de Europese veiligheid in bredere zin.
