Halverwege de jaren zestig, toen Gene Roddenberry voor het eerst sprak over de sciencefictiontechnologie die hij wilde gebruiken in zijn sciencefictionserie ‘Star Trek’, werd hij aangetrokken door het idee om dingen zo realistisch mogelijk te laten klinken. Het is waar dat ‘Star Trek’ boordevol onmogelijke denkbeeldige technologie zit, zoals sneller dan licht reizen, materietransporters en voedselreplicators, maar alle fantastische widgets hebben een vinger terug in de werkelijkheid, waardoor het lijkt alsof ze ooit misschien wel mogelijk zullen zijn. Roddenberry wilde dat zijn ruimtegebonden personages lasers als wapens zouden hanteren, in de veronderstelling dat ze projectielwapens zoals geweren zouden verdringen en dat ze niet-dodelijk zouden zijn. Toen Roddenberry zich echter verdiepte in moderne lasertechnologie uit de jaren 60, ontdekte hij dat veel van wat hij in zijn sciencefictionshow schreef al was uitgevonden. Als zodanig, hij veranderde de naam van de wapens van Starfleet van lasers in fasersomdat ik dacht dat dat futuristischer zou klinken.
Phasers zijn sinds het begin een veel voorkomend onderdeel van “Star Trek”, en de uitdrukking “set phasers on stun” is in het poplexicon gelekt, zelfs buiten de kringen van “Star Trek”. Het geluid dat de fasers maken – een langdurige, hoge trilling – is diep verankerd in de hersenen van Trekkies overal ter wereld. Het werd tientallen keren gebruikt tijdens de serie van 1966.
Het phaser-geluid werd ooit geanalyseerd door geluidsontwerper, redacteur en regisseur Ben Burtt, misschien wel het meest bekend om zijn geluidswerk voor “Star Wars”-films en de “Indiana Jones” -franchise (maar met tientallen credits daarnaast). Burt sprak met TrekMovie in 2009, en met de scherpste oren in de branche, kon hij vaststellen dat het phaser-geluidseffect eigenlijk een hergebruikte versie was van de geluidseffecten van het Mars-oorlogsschip uit Byron Haskin’s film ‘War of the Worlds’ uit 1953.
De fasers van Star Trek gebruikten hetzelfde geluidseffect als de Mars-schepen in War of the Worlds
Wanneer een Trekkie fragmenten bekijkt van ‘War of the Worlds’, het geluid is ongelooflijk duidelijk. Het is heel duidelijk dat de makers van “Star Trek” het geluidseffect van Mars netjes hebben gestolen. Ben Burtt wist niet alleen dat de fasers hetzelfde geluidseffect hadden, maar hij wist ook hoe het effect tot stand kwam. Hij beschreef het als volgt:
“In de originele serie was de gestage explosie van de phaser afgeleid van het zwevende geluid van de oorlogsmachines van Mars, gemaakt voor de versie uit 1953 van Paramount’s ‘Oorlog van de werelden.’ Het origineel is gemaakt met tape-feedback van een elektrische gitaar en een harp. Je kunt een vergelijkbaar geluid bereiken op een Moog-synthesizer door een stabiele sinusgolf met roze ruis te moduleren.”
Je hebt er waarschijnlijk wel eens van gehoord een Moog-synthesizer. De term ‘roze ruis’ is branchejargon voor de luide, sissende ruis die je misschien hebt gehoord van een oude tv zonder signaal. De sinusgolf, zoals deze wordt gebruikt met betrekking tot geluidsontwerp, vertegenwoordigt een stabiel, niet-fluctuerend geluid. Je kunt sinusgolven zien gevisualiseerd door een gemiddelde oscilloscoop, en ze klinken als een glijdend elektrisch gezoem, waarvan de toonhoogte wordt bepaald door de frequentie van de golf. Het lijkt erop dat je een phaser-effect kunt creëren – of beter gezegd, een Mars-oorlogsmachine-effect – met een oude synth die een constante elektrische brom kan produceren, veranderd door de ‘fuzz’ van roze ruis. Het is allemaal heel eenvoudig – tenminste voor iemand als Ben Burtt, die deze voorwerpen ongetwijfeld in huis heeft.
Burtt deed ook geluidswerk voor de opnieuw opgestarte film “Star Trek” in 2009 het vervolg, “Star Trek Into Darkness.”
