Decennia lang is formatieve toetsing een stille motor voor leren geweest, waardoor inzichten ontstonden over de voortgang van leerlingen en de bereidheid van medewerkers. Maar laten we eerlijk zijn: in een wereld waar technologie sneller evolueert dan menselijke vaardigheden, is het tijd om vragen te stellen over traditionele onderwijs- en leermodellen, en deze in veel gevallen te moderniseren.
Laten we het dus hebben over formatieve beoordeling in het tijdperk van AI. Formatieve beoordeling is het voortdurende proces dat docenten en werkplektrainers gebruiken om te begrijpen waar leerlingen zich bevinden in hun leerproces en hoe ze de instructie dienovereenkomstig kunnen aanpassen, door middel van huiswerk, essays, quizzen en korte schrijfopdrachten. Tachtig procent van de docenten vindt formatieve toetsing extreem of zeer belangrijk. Helaas, maar begrijpelijk, heeft de komst van generatieve AI het voor docenten moeilijk gemaakt om te bepalen wat studenten echt begrijpen, omdat AI-tools onmiddellijk gepolijst werk kunnen opleveren.
DE TOEKOMST VAN BEOORDELINGSONTWERP
Hoewel administratief beleid oneigenlijk AI-gebruik kan helpen aanpakken, komt het echte potentieel voor vooruitgang voort uit het evoluerende beoordelingsontwerp zelf. Wanneer beoordelingen worden gebouwd om prioriteit te geven aan het denkproces in plaats van alleen aan het product, wordt AI veel minder ontwrichtend en veel nuttiger. Door leerlingen te vragen hun denken zichtbaar te maken – door middel van reflecties, herzieningen of korte uitleg over hoe ze een taak hebben aangepakt – wordt het instructiesignaal hersteld dat AI anders zou kunnen vertroebelen. Voor docenten betekent dit dat ze misvattingen eerder kunnen opmerken, feedback nauwkeuriger kunnen afstemmen en de ondersteuning kunnen differentiëren zonder de werkdruk te verhogen.
Deze verschuiving gaat niet over het toevoegen van complexiteit. Het gaat in ieder geval om het toevoegen van duidelijkheid. En het is een kans om de beoordeling te moderniseren op een manier die aansluit bij de wereld waarin studenten terechtkomen. In de meeste professionele omgevingen is AI-hulp niet alleen toegestaan; het wordt verwacht. Succes komt voort uit het weten hoe je deze tools op verantwoorde wijze kunt gebruiken: het controleren van bronnen, het bekritiseren van de kwaliteit van de gegenereerde resultaten en het aanpassen van inzichten aan nieuwe contexten. Beoordelingen die de nadruk leggen op redeneren, analyseren en het vermogen om kennis toe te passen op nieuwe situaties, weerspiegelen deze eisen uit de echte wereld beter. Ze bereiden leerlingen niet alleen voor op het voltooien van taken, maar ook op het denken met AI op manieren die hun leervermogen en beoordelingsvermogen verbeteren.
VOORDELEN VOOR LERAAR
Voor docenten kan het doordacht integreren van GenAI in formatieve beoordeling ook de wrijving verminderen. Goed ontworpen tools kunnen repetitieve taken automatiseren, zoals het genereren van gevarieerde oefenitems, het voorstellen van gerichte feedbacktaal of het geven van voorbeelden op verschillende vaardigheidsniveaus. Hierdoor kunnen docenten meer tijd besteden aan waardevolle interacties die het leerproces verdiepen en geïndividualiseerde ondersteuning bieden. In een tijdperk van stijgende verwachtingen en beperkte capaciteit is die verschuiving van belang.
Er is nog een voordeel dat vaak over het hoofd wordt gezien: inzicht. Wanneer AI patronen in het werk van leerlingen aan het licht brengt, geeft het docenten een duidelijker startpunt voor instructie. Met een betere zichtbaarheid wordt het lesgeven adaptiever en wordt het leren persoonlijker. Dit is vooral krachtig in grote klassen, hybride formats of virtuele leeromgevingen waar realtime inzicht moeilijker toegankelijk kan zijn. Recent Pearson-onderzoek onthult strategieën voor onderwijzers en docenten in het hoger onderwijs om hun formatieve beoordelingen te ontwikkelen in een GenAI-tijdperk.
Uiteraard gebeurt dit allemaal niet automatisch. Er is gedurfde, gezamenlijke actie nodig van leidinggevenden op scholen en in het hoger onderwijs, bestuurders en beleidsmakers om ervoor te zorgen dat formatieve toetsing zich op zinvolle en duurzame wijze ontwikkelt. Samen spelen deze groepen een cruciale rol bij het bieden van een duidelijke AI-strategie, het ondersteunen van de opleiding van docenten en het vormgeven van een ecosysteem dat curriculum, instructie en beoordeling op één lijn brengt met verantwoordelijk GenAI-gebruik.
Deze transitie vereist ook beoordelingen die bedachtzaamheid boven oppoetsen, redeneren boven routine en toepassing boven replicatie belonen. En het vereist een gedeeld begrip dat AI geen kortere weg naar leren is, maar een katalysator voor inzicht – een katalysator die de kwaliteit van het lesgeven kan verhogen als het doelbewust wordt gebruikt.
EEN KIJK VOORUIT
De toekomst van formatieve toetsing gaat niet over het te slim af zijn van AI of doen alsof het niet bestaat. Formatieve toetsing moet van fundamenteel belang blijven voor goed onderwijs en effectief leren.
Door ervoor te zorgen dat AI reflectie, feedback en begrip versterkt, kan het een partner worden in plaats van een vervanging van leren. Met doordachte actie kan de integratie van AI in het lesgeven en leren ons dichter brengen bij wat het onderwijs altijd al heeft willen bereiken: dieper leren, een beter begrip en betere resultaten voor elke leerling.
Tom ap Simon is president van hoger onderwijs en virtueel leren bij Pearson.
