Als je erover nadenkt, is een cross-over tussen de X-Men en “Star Trek” best logisch. Soort van. Beiden zijn uitgevonden in de jaren zestig en beide gebruikten sciencefiction- en fantasy-stijlen om de sociale problemen van die tijd aan te pakken. Toen Stan Lee ze in 1963 uitvond, Marvel’s X-Men stonden symbool voor slachtoffers van vooroordelen. Het waren superhelden, maar de samenleving als geheel haatte de X-Men vanwege hun mutante krachten. Ze werden beschouwd als tweederangsburgers. X-Men-enthousiastelingen trekken graag parallellen tussen de leider van de X-Men, Professor X, en Dr. Martin Luther King Jr. In deze parallel zou de ideologische aartsvijand van de Professor, Magneto, de plaats in kunnen nemen van Malcolm X.
Gene Roddenberry’s originele “Star Trek” debuteerde in 1966 en speelde zich af in een toekomst waarin de aarde verenigd was en er een einde was aan vooroordelen. Kapitein Kirk (William Shatner) waarschuwde bemanningsleden die onverdraagzaamheid uitten. Maar de melkweg als geheel, ontdekte Kirk, worstelde nog steeds met ideeën over onverdraagzaamheid, en de bemanning van de USS Enterprise bleef standvastig in hun confrontatie met dergelijke ideeën. Toen Roddenberry in 1987 “Star Trek: The Next Generation” creëerde, zette hij zijn utopische idealen in een stroomversnelling, waardoor Starfleet nog vreedzamer en egalitairder werd dan voorheen.
Dus toen de bemanning van de Enterprise de X-Men ontmoette in een Marvel Comic uit 1996 genaamd “Ster TreX“het klikte behoorlijk netjes in elkaar. Het is natuurlijk nerdy AF, en bestaat alleen om de allerlaagste fanboy-instincten te kalmeren, maar conceptueel gezien is het best logisch.
“Star TreX” was zo succesvol dat het een vervolg uit 1998 rechtvaardigde waarin de X-Men snel vooruitspoelden naar de gebeurtenissen uit “Star Trek: The Next Generation”. Concreet verschenen de X-Men op de USS Enterprise-E, vrijwel onmiddellijk na de gebeurtenissen in de film ‘Star Trek: First Contact’ uit 1996. De strip kreeg de toepasselijke naam “Tweede contactpersoon.”
De X-Men en Kapitein Picard ontmoetten elkaar in Second Contact
Omdat zowel de X-Men als “Star Trek” zich bezighielden met parallelle universumverhalen, leek het logisch dat ze uiteindelijk universums zouden kruisen. In “Star TreX” voelde een X-Men-schurk genaamd Proteus, die in staat was de hele werkelijkheid naar zijn grillen te verdraaien, dat een goddelijk wezen uit “Star Trek” een goede landgenoot zou zijn. Het goddelijke wezen was Gary Mitchell (Gary Lockwood), een personage dat verscheen in de aflevering “Where No Man Has Gone Before” (22 september 1966). Gary en Proteus brachten de universums van de X-Men en “Star Trek” samen, waardoor Wolverine Kirk kon ontmoeten, enz. Nadat de X-Men en de Enterprise Gary en Proteus hadden verslagen, werden de universums opnieuw gescheiden.
Maar dat was nog niet het einde.
Trekkies zullen zich dat herinneren de film “Star Trek: First Contact” (die oorspronkelijk veel grootsere plannen had) was een tijdreisverhaal op zichzelf, waarin de USS Enterprise-E terug in de tijd werd geworpen naar het jaar 2063. Aan het einde van de film keerde de Enterprise via een tijdgat terug naar zijn eigen heden, en alles leek in orde te zijn. Het publiek zag de Enterprise echter nooit op zijn eigen tijd terugkomen, waardoor de schrijvers van “Second Contact” ruimte hadden voor een klein maas in het verhaal.
De strip toont een avontuur dat plaatsvond tijdens de terugreis, toen de Enterprise onverwachts door de tijd werd omgeleid door de Marvel Comics-schurk, Kang the Conqueror. Het schip belandde in het Marvel-universum. Wolverine herkende de uniformen uit de vorige ‘Trek’/X-Men-strip en vroeg Picard of hij een van ‘Kirk’s People’ was. (Hierdoor ontploft het hoofd van Trekkies.) De X-Men en de bemanning van de Enterprise-E moeten samenwerken om Kangs plan te stoppen om alle bekende tijdlijnen te laten samensmelten en uit te wissen.
Er was een derde hoofdstuk in de X-Men/Star Trek-saga
Nadat het conflict was opgelost in ‘Second Contact’, keerde de Enterprise-E eindelijk terug naar zijn tijdlijn, net op tijd voor de film ‘Star Trek: Insurrection’ uit 1998 (die slechts zeven maanden na de publicatie van ‘Second Contact’ werd uitgebracht).
Maar nogmaals, dat was niet het einde.
Onmiddellijk na de gebeurtenissen van ‘Second Contact’, en dezelfde maand dat het in de stripwinkels verscheen, publiceerde Pocket Books de roman van Michael Jan Friedman ‘Planeet X,” de derde en laatste installatie in de X-Men/”Star Trek” crossover-saga. Omdat het een roman is, zou “Planet X” het zich kunnen veroorloven een ingewikkelder verhaal te hebben dan de twee prequels uit de stripboeken. Op een verre planeet in het “Star Trek”-universum ontwikkelt de bevolking spontaan superkrachten, vergelijkbaar met de X-Men. Als reactie daarop worden de X-Men het “Star Trek”-universum binnengetrokken en kunnen de personages opnieuw met elkaar communiceren.
Worf en Wolverine trainen samen op het holodek. Dr. Crusher merkt een griezelige gelijkenis op tussen kapitein Picard en professor X. (“Planet X” kwam uit twee jaar voordat Patrick Stewart werd gecast als Professor X in een live-action X-Men-film, dus de grappen over hun gelijkenis waren een vroege vorm van fancasting.)
Nadat ik zowel de strips als de roman heb gelezen, kan ik zonder aarzeling zeggen dat ze allemaal zo dom zijn als ze klinken. Het is niet zozeer een intrigerend idee als wel een uit de hand gelopen ‘wat als’-gesprek. Maar het is een giller, en alle betrokken schrijvers hebben ervoor gezorgd dat het X-Men-universum en het “Star Trek”-universum effectief in elkaar grijpen. Alleen de meest fanatieke fans hoeven ernaar op zoek te gaan.
