‘Hamlet’-recensie: Riz Ahmed smeedt een plan als rouwende telg die uit is op wraak

Waarom kunstenaars blijf terugkeren aan William Shakespeare? Zijn toneelstukken – boordevol verkenningen van diepe menselijkheid en emotie – bieden niet alleen een raamwerk om veel verschillende werelden aan zijn woorden te hangen, maar ook het soort complexe karakters en verwrongen verhalen waar acteurs en filmmakers naar hunkeren, of het nu om tragedie, romantiek of komedie gaat. De nieuwste verfilming van een iconisch toneelstuk van Shakespeare is ‘Hamlet’, geregisseerd door Aneil Kariawaarin Riz Ahmed de verloren prins speelt die rouwt om de dood van zijn vader.

De setting is modern Londen, de taal origineel. Het scenario is aangepast door Michael Lesslie, die een veelzijdige scenarist is geworden en scripts schrijft voor alles, van Justin Kurzels versie van ‘Macbeth’ uit 2015 tot de jongvolwassen kolos “De Hongerspelen: de ballade van zangvogels en slangen.” (Hij heeft zelfs een verhaal over de goochelthriller “Now You See Me: Now You Don’t.”)

Ahmed bracht het idee om ‘Hamlet’ te heroverwegen met een Zuid-Aziatische Britse familie naar Lesslie, die het stuk van Shakespeare heeft uitgekleed en gestroomlijnd tot de emotionele essentie, terwijl regisseur Karia voor een rauwe, stijlvolle look zorgt. Ahmed laat zijn gekwelde, intelligente ogen zien om de innerlijke kwelling van deze Hamlet, de rouwende telg uit een rijke familie van vastgoedontwikkelaars, over te brengen.

Zodra het lichaam van zijn vader is verbrand, ontdekt Hamlet tot zijn schrik dat zijn oom Claudius (Art Malik) van plan is te trouwen met zijn moeder, die pas weduwe is geworden, Gertrude (Sheeba Chaddha). Een nacht vol losbandigheid met zijn oude vriend Laertes (Joe Alwyn) leidt Hamlet tot een bezoek van de geest van zijn vader (Avijit Dutt), die beweerde dat hij vermoord is en die zijn zoon aanspoort zijn dood te wreken.

Hamlet loopt uit de hand door deze onthulling, en wordt nog verergerd wanneer hij de corruptie begint bloot te leggen binnen het familiebedrijf Elsinore, dat betrokken is geweest bij het illegaal opruimen van daklozenkampen voor hun nieuwste ontwikkeling. Hamlet haalt uit en zaait chaos die varieert van ondeugend tot moorddadig, maar het eindigt altijd in een bloedige tragedie.

Deze aanpassing werkt omdat het ritueel zo ingebakken is in families als die van Lesslie en Karia op het scherm. Het is niet zo moeilijk om je voor te stellen dat wat er in 1600 van de Prins van Denemarken werd verwacht, niet zo ver afstaat van wat er van deze moderne erfgenaam wordt verwacht. Traditie, geld en familie hebben nu dezelfde macht als toen, althans in deze context.

Een groot deel van wat Shakespeare doet werken is de uitvoering, vooral wanneer het publiek door de taal heen moet werken. Ahmeds opwindende wending verlicht de tekst, zorgvuldig aangescherpt door Lesslie. Maar zijn Hamlet heeft een stevige ondersteunende cast nodig om mee te sparren, en Ahmed raakt prachtig verstrikt in de Shakespeare-veteraan Timotheüs Spalldie Laertes’ vader en familieadviseur Polonius speelt, en Morfydd Clark als een stalen maar kwetsbare Ophelia.

Karia legt ook de nadruk op filmische en visuele verhalen, en cameraman Stuart Bentley realiseert een aantal opmerkelijke composities, waarbij hij neonlichten, autokoplampen en met beton bestofte hoeken van de buitenwijken van Londen ’s nachts vastlegt. Binnen neust een handcamera in persoonlijke gesprekken, net als een andere deelnemer.

Aangedreven door de onvoorspelbare emoties van Hamlet, stormt de film richting een dansvoorstelling als middelpunt: zijn ’toneelstuk’ op de bruiloft van Claudius en Gertrude. Het is een werkelijk verbluffende uitdrukking van zijn woede en verraad – een ziedende beschuldiging – volledig verteld door middel van lichamen en gebaren. Na het toneelstuk-in-een-spel is er geen weg meer terug en vloeit het bloed als wijn of vergif.

Karia bezuinigt er niet op, maar Shakespeare deed dat ook niet, en de film is getrouw, ook al wordt hij vanwege de speelduur gesmoord en weggestopt. Het werkt voor zowel ervaren liefhebbers van de Bard als voor nieuwkomers. Wie zou niet de beroemde ’to be or not to be’-monoloog willen zien, uitgesproken door Ahmed achter het stuur van een snel rijdende auto? Het nummer blijft hetzelfde, maar het zit hem allemaal in de manier waarop je het speelt.

Katie Walsh is filmcriticus van de Tribune News Service.