Akira Kurosawa was een van de meest gevierde filmmakers ter wereld toen hij halverwege de jaren zestig besloot zijn geboorteland Japan te verlaten en naar Hollywood te gaan. De meester die verantwoordelijk was voor klassiekers als ‘Seven Samurai’, ‘Ikiru’ en ‘Yojimbo’ had zich jarenlang verzet tegen de verleiding om aan een studiofilm met een groot budget te werken, maar toen de Japanse filmindustrie in financiële moeilijkheden verkeerde, gaf hij uiteindelijk toe. De ervaring verwoestte hem en speelde een grote rol bij het aanzetten tot een zelfmoordpoging in 1971.
Kurosawa was oorspronkelijk van plan om de actiefilm “Runaway Train” (in 70 mm!) te maken voor Embassy Pictures. Helaas had de Japanse regisseur moeite met de communicatie met zijn Engelssprekende medewerkers, en de film werd uiteindelijk geschrapt (hoewel de Russische filmmaker Andrei Konchalovsky het idee van Kurosawa in 1985 op volle kracht en bevroren leven zou brengen met sterren Jon Voight en Eric Roberts).
Kurosawa ging vervolgens verder met het ambitieuze “Tora! Tora! Tora!” een epische film uit de Tweede Wereldoorlog voor 20th Century Fox die de aanval op Pearl Harbor vanuit zowel Amerikaans als Japans perspectief zou weergeven. Kurosawa zou de tweede helft van het verhaal voor zijn rekening hebben genomen, terwijl de ervaren studioveteraan Richard Fleischer het Amerikaanse deel zou aanpakken. De worstelende studio had $25 miljoen te besteden aan “Tora! Tora! Tora!”, en Fox-president Darryl F. Zanuck had geen enkele interesse in het humoriseren van Kurosawa’s sui generis creatieve proces. De studio versterkte de maestro en stuurde hem naar een arts die de diagnose neurasthenie bij hem stelde (een inmiddels verouderde medische term voor zwakte van de zenuwen). Dit leidde tot zijn ontslag.
Terug in Japan probeerden Kurosawa’s creatieve collega’s de creatieve ijver van hun vriend nieuw leven in te blazen door zijn drama ‘Dodes’ka-den’ te financieren, maar de film voldeed niet aan de kritische en commerciële verwachtingen, waardoor Kurosawa in een suïcidale spiraal terechtkwam. Hij overleefde het, maar hij vreesde dat zijn filmcarrière voorbij was.
George Lucas redde het leven van Akira Kurosawa door 20th Century Fox te dwingen Kagemusha mede te financieren
Aan het eind van de jaren zeventig gebruikte George Lucas, die het werk van Kurosawa aanbad (The Hidden Fortress van de Japanse regisseur had een enorme invloed op ‘Star Wars’), zijn nieuwe invloed in de studio om medefinanciering van 20th Century Fox veilig te stellen voor het epische ‘Kagemusha’ van de filmmaker. Hij redde de carrière van zijn held, en mogelijk zelfs zijn leven.
“Kagemusha”, uitgebracht in 1980, is het drie uur durende Japanse historische epos dat Kurosawa weer internationale bekendheid bezorgde. Speelt zich af rond de Slag om Nagashino in 1575, de film is eigenlijk een tragische versie van Ivan Reitmans ‘Dave’. Wanneer de geliefde Daimyo Takeda Shingen (Tatsuya Nakadai) wordt vermoord, neemt een laag aangeschreven dief, die als zijn dubbelganger heeft gediend, de controle over Takeda’s clan over, waardoor zijn heerschappij behouden blijft. Het is een film waarin een schurk een doel vindt en (spoiler) belangeloos zijn leven geeft. De enorme veldslagen voorspellen de majestueuze botsingen in Kurosawa’s meesterwerk ‘Ran’ uit 1985. Het was een opwindende terugkeer naar vorm van een regisseur die, in bijna fatale mate, het vertrouwen in zijn kunst had verloren na een moeilijke periode in Hollywood.
“Kagemusha” won de even briljante “All That Jazz” van Bob Fosse voor de Gouden Palm op het filmfestival van Cannes in 1979 en verdiende twee Academy Award-nominaties. De steun van Lucas en Francis Ford Coppola achter de schermen was van cruciaal belang, maar de film was te goed om te ontkennen. Geweldig? Ik kan er niet helemaal heen. Het is Kurosawa’s ‘Jurassic Park’. Hij baant zich een weg terug naar zijn vorm, maar het geweldige werk ‘Ran’ is de bestemming. Lucas en Coppola slaagden erin hem weer in de sportschool te krijgen, en hij explodeerde met een absoluut epos in ‘Ran’. “Kagemusha” is een essentiële Kurosawa-film. Het is een brug naar een meesterwerk. En “Ran” zou nooit zijn gebeurd zonder Lucas en Coppola.
