Door Robert Scucci
| Gepubliceerd
Hoe vaker ik klassieke antiheldenverhalen opnieuw bekijk, hoe meer ik besef dat ze vaak om de verkeerde redenen worden gevierd. De hoeveelheid gespannen twintigers die zet Patrick Bateman en Tyler Durden op een voetstuk heeft de neiging het punt volledig te missen. Deze personages zijn voorwerpen van satire, waarschuwende verhalen die zijn ontworpen om precies te laten zien hoe je je niet moet gedragen. Hetzelfde geldt voor William Foster van Michael Douglas Naar beneden vallen. Ook al voelt zijn woede af en toe begrijpelijk, hij reageert nog steeds als een complete Karen op zijn omgeving. Het beste voorbeeld van de ergste soort antiheld om te vieren is echter Travis Bickle in het meesterwerk van Martin Scorsese uit 1976. Taxichauffeur.
Laat dit niet verdraaien. Ik hou van elke film die ik zojuist noemde, en ik denk dat ze allemaal op hun eigen verwrongen manieren cultureel belangrijk zijn. Het probleem is hoe mensen over hen praten. Gesprekken drijven altijd af op hoe ‘badass’ deze hoofdrolspelers zijn, wat niet verder van de waarheid kan zijn. Er is een serieuze incel-energie verbonden aan hoe Taxichauffeur wordt ingekaderd in deze discussies, en het mist volledig de bedoeling. Dit is geen burgerwachtvervulling. Het is het portret van een diep trieste man die het volwassen leven niet aankan en uithaalt naar de samenleving, terwijl anderen in vergelijkbare omstandigheden proberen ermee om te gaan zonder alles plat te branden.
Travis Is Een beetje intens
Taxichauffeur draait om Travis Bickle (Robert DeNiro), een eervol ontslagen marinier die nu ’s nachts werkt als taxichauffeur in New York City. Hij kiest de baan omdat deze past bij zijn slapeloosheid en isolement. Zijn vrije tijd brengt hij door tussen bioscopen voor volwassenen en diners met andere taxichauffeurs buiten dienst. De belangrijkste figuur in deze losse cirkel is Wizard (Peter Boyle), die net zo gedesillusioneerd is door het verval van de stad, maar het eerder als een ongelukkige realiteit accepteert dan als iets om tegen te woeden.
Travis daarentegen heeft een permanente chip op zijn schouder zonder enig echt verlangen om zijn situatie te verbeteren, totdat hij uiteindelijk overkookt. Hij begint een korte romance met Betsy (Cybill Shepherd), die onmiddellijk instort als hij besluit dat het een gepast date-idee is om haar mee te nemen naar een van zijn favoriete X-rated films. Spoiler alert: iemand die je nauwelijks kent meenemen naar een middernachtelijke skin flick is geen gepast date-idee.
Verslagen, leeggelopen en steeds moedelooser trekt Travis zich verder in zichzelf terug. Dit is waar de incel-energie echt grip krijgt. Travis is niet onaantrekkelijk. Hij verdient behoorlijk geld. Maar als hij romantisch uitpakt, is zijn reactie geen zelfreflectie. Het is wrok. Na zijn ruzie met Betsy koopt hij vuurwapens en begint zich te gedragen als een stoere kerel, compleet met het nu iconische ‘you talkin’ to me?’ routine.
Travis heeft een uitlaatklep nodig voor zijn woede, maar hij komt niet over als het type dat lange wandelingen maakt of meditatie probeert. Geweld wordt de weg van de minste weerstand. Hij weet dat hij iemand pijn wil doen. De aanhoudende spanning binnen Taxichauffeur ligt in wie die iemand zal zijn, en of enig deel van zijn denken ooit gerechtvaardigd zou kunnen worden.
Inwisselen of niet inwisselen? Dat is de vraag
Taxichauffeur eindigt met een opzettelijk dubbelzinnige toon die de neiging heeft te blijven hangen, vooral bij een eerste bezichtiging. Aan de ene kant is het verontrustend eenvoudig te begrijpen hoe isolatie en obsessie iemand naar een psychologisch breekpunt kunnen duwen. Aan de andere kant fungeert de film als een masterclass over hoe je je precies moet gedragen als de wereld zich vijandig voelt.
Ditzelfde contrast zagen we in 1993 Naar beneden vallen via William Foster en rechercheur Prendergast. Beide mannen krijgen een harde hand. Men reageert met een gewelddadige razernij. De ander grondt zichzelf op verantwoordelijkheid en gemeenschapwat tot veel betere resultaten leidt. De dynamiek van Taxichauffeur weerspiegelt dit via Travis en Wizard. Ze delen dezelfde baan en dezelfde eenzaamheid, maar hun perspectieven sturen hen in de richting van radicaal andere paden.
Dit is geen argument tegen het vieren van deze films. Integendeel. Taxichauffeur Het blijft een vernietigende aanklacht tegen waar ongecontroleerde mannelijke eenzaamheid toe kan leiden als het gepaard gaat met gelijkheid en woede. De films verdienen een feestje. De karakters niet. Patrick Bateman, Tyler Durden, William Foster en Travis Bickle waren nooit bedoeld als rolmodellen. Het zijn vakkundig geconstrueerde waarschuwingen, onderzocht door meesterfilmmakers om de gevolgen te illustreren van een spiraal zonder verantwoordelijkheid.
Taxichauffeur wordt momenteel gestreamd op Max.
