Dit bericht bevat spoilers voor ‘Inception’ en ‘Paprika’.
“Inception” is zowel ingewikkeld als vermakelijk. De sci-fi-actie van Christopher Nolan uit 2010 maakt geweldig gebruik van de waanzinnig gestapelde cast en tilt het centrale droom-in-een-droommotief naar duizelingwekkende hoogten. Het is een overvalfilm met meer dan één onstuimige twist, waarin professionele dief Dom Cobb (Leonardo DiCaprio) de taak krijgt om beginnenof implanteer een idee in iemands geest. “Inception” put bewust uit genrestijlen die verband houden met droomlogica en herverpakt met klassieke Nolan-ismen, maar de film heeft een duidelijke link met een animatiefilm onder leiding van visionair regisseur Satoshi Kon. De film in kwestie is de sci-fi ‘Paprika’ uit 2006, die de grens tussen fantasie en realiteit vervaagt, net als Kon’s verbazingwekkende psychologische horror, ‘Perfect Blue’.
Kon baseerde “Paprika” op de gelijknamige roman van Yasutaka Tsutsui en zet een conflict op tussen een mysterieuze droomterrorist met het vermogen om nachtmerries te veroorzaken en onderzoekspsycholoog Atsuko Chiba. Ze is niet de enige in haar poging om psychiatrische patiënten te helpen, want ze deelt haar gedachten met een detective-alter-ego genaamd Paprika, die haar toestaat de droomwereld te betreden. Dit klinkt helemaal niet als de plot van “Inception”, maar de overeenkomsten liggen in de thematische en visuele nuances die Kon met levendig enthousiasme etst.
Als we shot-voor-shot-recreatie beoefenen, Nolans zwaartekracht tartende ganggevecht is identiek aan de terugkerende nachtmerrie van rechercheur Toshimi, waarin hij zijn vriend niet kan redden omdat de zwaartekracht hem tegenwerkt. Sommige visuele details voelen aan als een eerbetoon (Ariadne van Elliot Page raakt een spiegeloppervlak aan om het te zien versplinteren), ook al heeft Nolan Kon niet als regelrechte inspiratiebron genoemd. Deze films tegen elkaar plaatsen is een oefening in nutteloosheid. “Paprika” is een unieke ervaring die de film van Nolan verrijkt, dus het is logischer om zowel de verhalen als de eindeloze mogelijkheden die ze bieden te omarmen.
Satoshi Kon’s Paprika verzet zich tegen een eenvoudige interpretatie
Inception past precies in het blockbuster-model, ondanks de gelaagde benadering van de kernthema’s. Het is een film die constante aandacht vraagt, aangezien Nolan minutieus broodkruimels voor ons neerlegt om een relatief abstract uitgangspunt te begrijpen. Wat op het eerste gezicht verwarrend lijkt, is volkomen logisch als je het einde van dit strakke verhaal bereikt, en er is genoeg spektakel om ons te ondersteunen als de zaken een beetje ingewikkeld worden. Maar ‘Paprika’ presenteert zijn ingewikkelde verhaal door een puur surrealistische lens – de logica komt hier op de achterbank, omdat het de bedoeling is dat we ons volledig onderdompelen in Kon’s complexe postmoderne wereld. Als jij Doen Als je ‘Paprika’ in de conventionele zin wilt begrijpen, biedt Tsutsui’s roman een meer psychologisch uitgewerkte interpretatie van Atsuko en de droomdubbelganger die voortkomt uit haar onderdrukte verlangens.
Een nadere blik op Kon’s oeuvre maakt zijn diepe liefde voor abstracte symboliek duidelijk. Zijn ‘Millennium Actress’ houdt zich ook bezig met de tweedeling tussen werkelijkheid en droom: hier herbeleeft een gevierde acteur genaamd Chiyoko haar verleden via de films waaraan ze heeft deelgenomen. De film is een prachtig staaltje handgetekende animatie, waarin verlangens zich manifesteren in nostalgische stadsgezichten, om vervolgens te worden verbrijzeld door de grillige randen van de koude, harde realiteit. “Paprika” behandelt hetzelfde thema met overdreven vloeibaarheid, waarbij het zich verdiept in de zorgen van een wereld die te afhankelijk is van technologie (waardoor de werkelijkheid Dus onverteerbaar dat psyches zich splitsen in alter ego’s). Wanneer deze onderdrukte zelfaspecten overgaan in de realiteit, creëert Kon een verbluffend spektakel in de vorm van een parade waarin kinderspeelgoed en snuisterijen het gevoel krijgen om door de straten te marcheren.
Het verbijsterende karakter van ‘Inception’ is oplosbaar, maar ‘Paprika’ tart vaste interpretaties. Kon’s werk is bedoeld om gevoeld te worden, als een slepende droom die je niet helemaal kunt ontcijferen.
