Vecna van Jamie Campbell Bower was een onvergetelijke slechterik die een verfrissend uniek personage leek in een show die zo zwaar schatplichtig was aan de invloeden uit de jaren tachtig. Maar het lijkt erop dat zelfs Vecna een product was van de jaren ’80, via Stanley Kubricks Stephen King-bewerking ‘The Shining’. Het blijkt dat Bower voor zijn Vecna-optreden putte uit Jack Nicholsons vertolking van de bovennatuurlijk gestoorde Jack Torrance, wat zeker leek te werken, aangezien de acteur een van de hoogtepunten van de show was.
De finale van de serie “Stranger Things” heeft misschien een aantal grote vragen onbeantwoord gelaten en zorgde over het algemeen voor wijdverspreide controverse na de release, maar de impact die de Netflix-show heeft gehad, wordt niet ondermijnd. Er zijn zoveel elementen gebruikt om er de grootste streamingserie ter wereld van te maken, en Bowers grote slechte zaak was een van de belangrijkste.
Toen hij debuteerde in de première van het vierde seizoen, zorgde Vecna voor iets dat nog angstaanjagender was dan de Demogorgon- en Demodog-antagonisten van eerdere seizoenen. Hij was een almachtige psychopaat waar de hel op uit was… nou ja, zijn ware doel werd pas in seizoen 5 onthuld, maar hij was ronduit slecht. Hij had ook veel meer diepgang dan normaal eng “Stranger Things”-monsternadat hij ooit centraal stond in de perverse experimenten van Dr. Martin Brenner (Matthew Modine) om de psychokinetische vermogens van een jonge Henry Creel te benutten. Het was Creel die uiteindelijk Vecna werd nadat hij door Milly Bobby Brown’s Eleven naar een alternatief rijk was verbannen. Dit alles gaf Bower zeker veel om mee te werken, maar het blijkt dat hij feitelijk een aanzienlijke hoeveelheid inspiratie uit externe bronnen putte, waaronder Nicholsons onuitwisbare optreden in ‘The Shining’.
Het Vecna-optreden van Jamie Campbell Bower was een van de vele op de jaren 80 geïnspireerde elementen van Stranger Things
‘Stranger Things’ kan soms meer als pastiche aanvoelen dan als iets anders. Zelfs de makers Matt en Ross Duffer pitchten de show als “Wat als Steven Spielberg een Stephen King-boek regisseerde?” Dat vat perfect de onbeschaamde openlijke invloeden van de show samen, en hoewel het er van tijd tot tijd in slaagde die invloeden te overstijgen, valt er gewoon niet te ontkomen aan het feit dat eerbetoon en nostalgie uit de jaren 80 in het algemeen de kern vormden van ‘Stranger Things’. Maar die invloeden gaan veel dieper dan de verwijzingen naar Spielberg en King – helemaal naar beneden naar subtielere inspiraties voor de uitvoering van Jamie Campbell Bower.
Zoals de Britse artiest uitlegde Amusement wekelijksgebruikte hij ‘The Shining’ uit de jaren 80 als referentie voor zijn vertolking van Henry Creel/Vecna in seizoen 4 en 5 van ‘Stranger Things’. ‘De Kubrick-iaanse blik was duidelijk iets waar ik heel graag gebruik van wilde maken, zelfs in seizoen 4’, vertelde hij de outlet.
De beroemde “Kubrick Stare”, zoals uitgevonden door Malcolm McDowell in 1971 werd “A Clockwork Orange” een handtekening van Kubricks werk (vandaar de naam). Het is het duidelijkst te zien in ‘Full Metal Jacket’ uit 1987, wanneer Vincent D’Onofrio’s soldaat Leonard ‘Gomer Pyle’ Lawrence het gebruikt om zijn mentale achteruitgang à la Jack Nicholson over te brengen in ‘The Shining’. Nicholson maakte op dezelfde manier veel gebruik van de verwrongen blik om Jack Torrance’s eigen afbrokkelende psyche over te brengen terwijl hij in het Overlook hotel verbleef. In dat geval paste de Kubrick Stare bijna iets te goed bij de acteur, en het gebruik van datzelfde visuele signaal is heel logisch voor Henry Creel – minder voor Vecna, die het product is van laag na laag van uitgebreide protheses.
De Kubrick Stare was gewoon een onderdeel van het Vecna-optreden van Jamie Campbell Bower
Tijdens zijn Entertainment Weekly-interview ging Jamie Campbell Bower dieper in op zijn invloeden voor Vecna. In feite citeerde hij niemand minder dan ‘Grappig Games’ uit 2007, de door Naomi Watts geleide horror-remake van de gelijknamige film uit 1997, beide geregisseerd door Michael Haneke. Blijkbaar putte Bower in seizoen 4 zwaar uit die film en verklaarde dat hij probeerde “de manier waarop Brady (Corbet) en Michael (Pitt) zichzelf beschouwen” na te bootsen als de sadistische schurken van die film.
Andere invloeden waren onder meer de Seriemoordenaarthriller “Alone” uit 2020 (die in 2024 bovenaan de Netflix-hitlijsten stond) en Van Johnsons optreden in de muziekfilm “The Pied Piper of Hamelin” uit 1957. Maar misschien wel de meest onwaarschijnlijke invloed was de vriendelijke, empathische legende van een gastheer die Fred Rogers was, die een raamwerk vormde voor Bowers weergave van Henry/Vecna’s derde identiteit, Mr. Whatsit, in seizoen 5. “Mr. Rogers was een heel interessante referentie, omdat dat ook in de muziek doorsijpelde”, vertelde Bower aan EW. “Ik gebruikte Tom Hanks (die Mr. Rogers speelde) in ‘A Beautiful Day In the Neighborhood’, maar die partituur is ook echt griezelig, met enkele echte spookachtige momenten.”
Het versmelten van een griezelige Mr. Rogers-indruk met een door Jack Nicholson geïnspireerde Kubrick Stare klinkt als een geweldig recept voor een gemene uitbeelding. Het is ook een verder bewijs dat Bowers optreden in ‘Stranger Things’ een van de beste delen van de afgelopen twee seizoenen van de show blijft, zelfs nu de finale verontwaardiging blijft wekken bij fans (vooral degenen die dat wel zijn). woedend op het ogenschijnlijke lot van Elf).
Je kunt het geheel van ‘Stranger Things’ streamen op Netflix.
