In de hele regio, faciliteiten gebonden aan water en stroom– inclusief ontziltingsinstallaties – zijn beschadigd of blootgesteld aan risico’s nu de Iraanse aanvallen verder reiken dan de traditionele doelen.
Het is echter onwaarschijnlijk dat een enkele aanval de watervoorziening van de Golf zal afsluiten. Het systeem is ontworpen om geïsoleerde verstoringen op te vangen, maar aanhoudende aanvallen of aanvallen op meerdere locaties zouden het aanbod veel sneller onder druk zetten.
“In de Golf wordt ontzilting gebouwd met voldoende ademruimte, zodat het verlies van één plant niet meteen aan de kraan te merken is”, zegt Rabee Rustum, hoogleraar water- en milieutechniek aan de Heriot-Watt University Dubai.
In Koeweit vallen Iraanse drones aan hebben twee stroom- en ontziltingsinstallaties beschadigd faciliteiten en veroorzaakte branden op twee olielocaties. Andere locaties, waaronder Fujairah in de VAE, zijn geïdentificeerd als potentieel blootgesteld.
“Het slaan van ontziltingsinstallaties zou een strategische zet zijn, maar het zou ook heel dicht bij een rode lijn komen, en in sommige gevallen deze overschrijden”, zegt Andreas Krieg, hoofddocent aan de School of Security Studies van King’s College London.
Waterinfrastructuur, legt Krieg uit, valt in een aparte categorie. “Waterinfrastructuur is niet zomaar een nutsvoorziening. Op plaatsen die afhankelijk zijn van ontzilting ondersteunt het de overleving van burgers, de volksgezondheid, de ziekenhuisfunctie, sanitaire voorzieningen en de fundamentele staatslegitimiteit.”
Krieg merkt op dat het internationaal humanitair recht speciale bescherming biedt aan civiele objecten en aan objecten die onmisbaar zijn voor het voortbestaan van de burgerbevolking. “Dat is precies de reden waarom aanvallen op watersystemen zo’n groot juridisch en moreel gewicht hebben”, voegt Krieg toe.
De incidenten benadrukken een structurele realiteit: ontzilting is van cruciaal belang voor de watervoorziening in de Golf, en verstoring heeft onmiddellijke gevolgen voor het dagelijks leven.
Hoe het systeem verstoring absorbeert
Op het eerste gezicht lijkt ontzilting kwetsbaar. Sluit een fabriek en het aanbod neemt af. In de praktijk is het systeem ontworpen met redundantielagen.
Planten zijn verspreid over meerdere locaties, waardoor de productie kan worden herverdeeld als één faciliteit vertraagt. Water wordt ook op verschillende punten in het netwerk opgeslagen, waaronder centrale reservoirs en tanks op gebouwniveau, waardoor een buffer ontstaat die verstoring vertraagt.
Volgens een verklaring aan WIRED Middle East van Veolia, een milieudienstverlener wiens technologieën bijna 19 procent van de ontziltingscapaciteit in de regio voor hun rekening nemen, “is de watervoorziening in de regio gediversifieerd dankzij een netwerk van talloze faciliteiten verspreid langs de kustlijn.”
Het bedrijf voegt eraan toe dat distributiesystemen met elkaar verbonden zijn, waardoor fabrieken elkaar kunnen ondersteunen en vervangen wanneer dat nodig is, waardoor de continuïteit van de dienstverlening behouden blijft.
In de VAE beslaat de opslagcapaciteit doorgaans ongeveer een week, terwijl deze in andere delen van de regio beperkt kan zijn tot twee tot drie dagen, zegt Veolia.
In de praktijk betekent dit dat het systeem verstoringen gedurende een beperkte periode kan opvangen. Zodra de reserves zijn uitgeput, hangt de watervoorziening af van de vraag of planten voldoende water kunnen blijven produceren om aan de vraag te voldoen.
Het systeem dat water produceert
In tegenstelling tot de meeste regio’s is de Golf niet afhankelijk van rivieren of regenval. Het is afhankelijk van een netwerk van ontziltingsinstallaties langs de kustlijn die zeewater continu omzetten in drinkwater.
Zeewater wordt naar behandelingsfaciliteiten gezogen, gefilterd en verwerkt via omgekeerde osmose (waarbij het door membranen wordt gedwongen om zout en onzuiverheden te verwijderen) of via thermische methoden waarbij water verdampt en condenseert. Het resulterende aanbod wordt via pijpleidingen gedistribueerd, opgeslagen in reservoirs en afgeleverd bij huizen, ziekenhuizen en de industrie.
Dit is geen flexibel systeem. Het is ontworpen om continu te functioneren en water te produceren op een schaal die steden, industriële activiteiten en essentiële diensten ondersteunt. Golfstaten produceren ongeveer 40 procent van de ’s werelds ontzielde watermet meer dan 400 fabrieken in de hele regio.
De afhankelijkheid verschilt per land, maar is overal groot. In de VAE is ontzilting verantwoordelijk voor 41 tot 42 procent van de totale watervoorziening, terwijl het in Koeweit ongeveer 90 procent van het drinkwater levert, en in Saoedi-Arabië ongeveer 70 procent.
Wanneer disruptie zichtbaar wordt
Voor de bewoners zou de verstoring niet onmiddellijk voelbaar zijn; het water zou blijven stromen.
Rustum legt uit dat gebouwen worden ondersteund door interne opslag- en pompsystemen, wat betekent dat vroege veranderingen in het aanbod misschien niet duidelijk zijn. In veel gevallen blijft de waterdruk stabiel, zelfs als het bredere systeem zich aanpast.
