Eén bemanningslid werd vrijdag gered nadat een Amerikaans vliegtuig was neergeschoten in Iran, volgens een Amerikaanse en een Israëlische functionaris, die beiden op voorwaarde van anonimiteit spraken om gevoelige lopende militaire operaties te beschrijven.
De redding vond plaats terwijl het Amerikaanse leger een zoek- en reddingsoperatie uitvoerde, volgens drie bekende mensen die op voorwaarde van anonimiteit spraken om de gevoeligheid van de situatie te bespreken. Israël helpt de Verenigde Staten bij de operatie.
Volgens een e-mail van het Pentagon, verkregen door The Associated Press, zei het Amerikaanse leger dat het een melding had ontvangen van “een vliegtuig dat wordt neergeschoten” in het Midden-Oosten. Meer details gaf de e-mail niet.
Perssecretaris van het Witte Huis, Karoline Leavitt, zei in een eerdere verklaring dat president Donald Trump was geïnformeerd, maar gaf geen aanvullende informatie.
Het was de eerste keer dat de VS vliegtuigen kwijtraakten op Iraans grondgebied en vormt een dramatische escalatie van de oorlog sinds deze vijf weken geleden begon.
Iran heeft vrijdag op doelen in het Midden-Oosten geschoten, terwijl Teheran de druk op Israël en zijn buurlanden in de Golf-Arabië bleef uitoefenen, ondanks aandringen van de VS en Israël. De militaire capaciteiten van Iran zijn vrijwel vernietigd.
De aanvallen van Iran op de energie-infrastructuur van de Golf en haar stevige grip op de Straat van Hormuzwaardoor een vijfde van de olie- en aardgastransporten in de wereld in vredestijd de aandelenmarkten in beroering hebben gebracht, de olieprijzen omhoog hebben doen schieten en hebben gedreigd de kosten van veel basisgoederen, waaronder voedsel, te zullen verhogen.
Amerikaanse drones en helikopters gespot boven bergachtig gebied
Voorafgaand aan het bericht over de redding lieten beelden op sociale media zien dat Amerikaanse drones, vliegtuigen en helikopters over het bergachtige gebied vlogen, waar een tv-zender aangesloten bij de Iraanse staatstelevisie eerder vrijdag had gezegd dat ten minste één piloot uit het straaljager was gesprongen.
Een anker op de zender spoorde de bewoners aan om elke ‘vijandelijke piloot’ aan de politie te overhandigen en beloofde een beloning.
Het aantal bemanningsleden aan boord was niet onmiddellijk bekend. Het Pentagon en het Amerikaanse Centrale Commando reageerden niet onmiddellijk op verschillende berichten waarin om commentaar werd gevraagd.
Gedurende de oorlog heeft Iran een reeks beweringen gedaan over het neerschieten van bestuurde vijandelijke vliegtuigen, die niet waar bleken te zijn. Vrijdag was de eerste keer dat Iran op televisie het publiek aanspoorde op zoek te gaan naar een vermoedelijk neergehaalde piloot.
Een crawl op het scherm riep eerder het publiek op om ‘ze neer te schieten als je ze ziet’, verwijzend naar de beelden op sociale media die circuleren van Amerikaanse vliegtuigen in het gebied. De zender toonde tijdens de aankondiging metaalresten achter in een pick-up, maar gaf geen andere directe details.
Iran richt zich op een ontziltingsinstallatie en een raffinaderij
De claim kwam nadat de Koeweitse olieraffinaderij Mina al-Ahmadi door Iran werd aangevallen, en het staatsbedrijf Kuwait Petroleum Corp. zei dat brandweerlieden bezig waren verschillende branden onder controle te krijgen.
Koeweit zei ook dat een Iraanse aanval “materiële schade” heeft veroorzaakt aan een ontziltingsinstallatie. Dergelijke installaties zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van het drinkwater voor de Golfstaten, en zijn een belangrijk doelwit in de oorlog geworden.
Ook in Bahrein klonken sirenes, Saoedi-Arabië zei dat het verschillende Iraanse drones had vernietigd, en Israël meldde inkomende raketten.
Autoriteiten in de Verenigde Arabische Emiraten hebben een gasveld afgesloten nadat een raketonderschepping er naar verluidt puin op had laten regenen en brand had veroorzaakt.
Activisten maakten melding van stakingen rond Teheran en de centrale stad Isfahan, maar het was niet meteen duidelijk wat er precies werd getroffen. Een dag eerder zei Iran dat de VS een grote brug hadden geraakt, die nog in aanbouw was. acht mensen vermoord.
In Libanon, waar Israël een grondinvasie heeft gelanceerd in zijn gevecht met de pro-Iraanse militante groep Hezbollah, heeft een Israëlische drone-aanval op gelovigen die het vrijdaggebed verlieten in de buurt van Beiroet twee mensen gedood, aldus het door de staat gerunde National News Agency.
Sinds de oorlog op 28 februari begon met Amerikaanse en Israëlische aanvallen zijn in Iran ruim 1.900 mensen om het leven gekomen. In een vrijdag vrijgegeven recensie zei de Armed Conflict Location and Event Data, een in de VS gevestigde groep, dat zij ontdekte dat burgerslachtoffers zich concentreerden rond aanvallen op veiligheids- en staatsgerelateerde locaties “in plaats van willekeurige bombardementen” op stedelijke gebieden.
In de Golfstaten en de bezette Westelijke Jordaanoever zijn ruim twintig mensen om het leven gekomen, in Israël zijn negentien doden gevallen en in de VS zijn dertien doden gevallen. leden van de dienst zijn gedood.
Ruim 1.300 mensen zijn gedood en meer dan 1 miljoen ontheemden in Libanon. Ook zijn daar tien Israëlische soldaten omgekomen.
Iran houdt de Straat van Hormuz in een wurggreep
Wereldleiders hebben geworsteld een einde te maken aan de wurggreep van Iran op de zeestraat, die verreikende gevolgen heeft gehad voor de wereldeconomie en grootste strategische voordeel in de oorlog.
De VN-Veiligheidsraad was dat wel verwacht de zaak op zich te nemen op zaterdag.
Trump heeft geaarzeld over de rol van Amerika in de zeestraat, waarbij hij afwisselend Iran bedreigt als het land de waterweg niet openstelt en andere landen opdraagt ‘je eigen olie te gaan halen’. Vrijdag zei hij in een post op sociale media: “Met een beetje meer tijd kunnen we gemakkelijk de straat van HORMUZ OPENEN, DE OLIE NEMEN EN EEN FORTUIN VERDIENEN.”
Spotprijzen van Brent-oliede internationale standaard, bedroeg vrijdag rond de $109, een stijging van meer dan 50% sinds het begin van de oorlog, toen Iran het verkeer door de zeestraat begon te beperken.
De voormalige topdiplomaat van Iran stelt voorwaarden voor om de oorlog te beëindigen
De voormalige Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif – een diplomaat met lange ervaring in de onderhandelingen met het Westen en die dicht bij een pragmatische vleugel van het Iraanse leiderschap blijft – schreef vrijdag in Buitenlandse Zaken tijdschrift dat de tijd is gekomen om een einde te maken aan wat hij een patstelling noemde.
De VS en Iran hebben duelplannen voorgesteld, en het voorstel van Zarif bevatte elementen van beide, een teken dat een deel van de Iraanse leiding bereid zou kunnen zijn om te onderhandelen.
Iran “zou moeten aanbieden om grenzen te stellen aan zijn nucleaire programma en de Straat van Hormuz te heropenen in ruil voor een einde aan alle sancties – een deal die Washington voorheen niet zou aanvaarden, maar die hij nu wel zou kunnen accepteren”, schreef hij.
Het is niet duidelijk hoeveel we moeten lezen in het voorstel van Zarif, die geen officieel standpunt heeft in de Iraanse regering, maar een dergelijk stuk waarschijnlijk niet zou hebben gepubliceerd zonder op zijn minst enige toestemming van senior leiders.
—Door Jon Gambrell, Sam Mednick en Konstantin Toropin, Associated Press
Associated Press-schrijvers Sylvie Corbet, Sarah El Deeb, Tong-hyung Kim, Michelle L. Price, Lisa Mascaro en Seung Min Kim hebben bijgedragen aan dit rapport.
