Google en Meta ontkennen beide de aantijgingen in de klacht. “Jongeren een veiligere, gezondere ervaring bieden is altijd de kern van ons werk geweest”, zegt Google-woordvoerder José Castañeda in een verklaring. “In samenwerking met deskundigen op het gebied van de jeugd, de geestelijke gezondheidszorg en het ouderschap hebben we diensten en beleid ontwikkeld om jongeren ervaringen te bieden die bij hun leeftijd passen, en ouders robuuste controles.”
“Al meer dan tien jaar luisteren we naar ouders, werken we samen met experts en wetshandhavingsinstanties en doen we diepgaand onderzoek om inzicht te krijgen in de zaken die er het meest toe doen”, zegt Meta-woordvoerder Stephanie Otway in een verklaring. “We gebruiken deze inzichten om betekenisvolle veranderingen door te voeren, zoals de introductie van tieneraccounts met ingebouwde beveiliging en het bieden van tools aan ouders om de ervaringen van hun tieners te beheren.”
De Bellwether-zaak
KGM begon op 6-jarige leeftijd naar YouTube te kijken, had een Instagram-account toen ze 11 was, stapte op 13-jarige leeftijd op Snapchat en een jaar later op TikTok – waarbij elke app naar verluidt ‘haar spiraal naar angst en depressie zou bevorderen, aangewakkerd door een laag zelfbeeld en lichaamsdysmorfie’. volgens haar advocaat, Joseph VanZandt. Zij heeft, samen met haar moeder Karen Glenn, een rechtszaak aangespannen tegen Meta, Google’s YouTube, Snap en TikTok, waarbij ze beweerde dat functies als ‘autoplay’ en ‘infinite scroll’ hebben bijgedragen aan haar verslaving aan sociale media en dat het gebruik van sociale media heeft bijgedragen aan haar angst en depressie, waardoor ze zich onzekerder over zichzelf voelde. (Snap en TikTok hebben de zaak vóór de rechtszaak met KGM afgehandeld. De voorwaarden zijn niet bekendgemaakt.)
Glenn vorig jaar getuigde dat ze zich niet realiseerde welke schade deze platforms haar dochter konden aandoen en dat ze haar geen telefoon zou hebben gegeven als ze eerder van deze schade had geweten. Bergman zegt dat de rechtszaak van KGM als doorslaggevende zaak is gekozen omdat zij “representatief is voor zoveel andere jonge vrouwen die ernstige schade aan de geestelijke gezondheid en emotionele kwalen en verstoringen hebben geleden als gevolg van sociale media.”
“Het doel van de advocaten die deze zaken aanhangig maken, is niet alleen om de overhand te krijgen en compensatie te ontvangen voor hun individuele cliënten”, zegt Benjamin Zipursky, hoogleraar rechten aan de Fordham University School of Law. “Ze streven ernaar een reeks overwinningen te behalen in deze steekproef van zogenaamde bellwether-processen. Vervolgens zullen ze proberen de bedrijven onder druk te zetten tot een massaschikking waarin ze mogelijk miljarden dollars uitbetalen en ook overeenkomen hun praktijken te veranderen.”
Het KGM-proces is het eerste van 22 van dergelijke rechtszaken die zullen worden gehouden in het hogere gerechtshof van Los Angeles, hoewel dat aantal zou kunnen veranderen. Een positieve uitkomst in het voordeel van de eiser zou de ongeveer 1.600 overgebleven procederende partijen een aanzienlijke invloed kunnen geven – en technologiebedrijven mogelijk kunnen dwingen nieuwe waarborgen te omarmen. De proef belooft ook een breder bewustzijn te vergroten over bedrijfsmodellen en -praktijken op het gebied van sociale media. “Als het publiek een zeer negatieve reactie heeft op wat naar voren komt, of op wat een jury vindt, dan kan dit van invloed zijn op de wetgeving op staats- of federaal niveau”, voegt Zipursky eraan toe.
Bergman, die 25 jaar lang asbestslachtoffers heeft bijgestaan, zegt dat dit proces voelt als een herhaling van wat er in het verleden is gebeurd. “Toen Frances Haugen voor het Congres getuigde en voor het eerst onthulde wat socialemediabedrijven weten dat hun platforms doen om kwetsbare jongeren te bereiken, besefte ik dat dit weer asbest was”, zegt Bergman.
Verdeellijnen
In een poging parallellen te trekken uit productaansprakelijkheidszaken tegen Big Tobacco en de auto-industrie, is het belangrijkste argument dat de aanklagers beweren dat grote technologiebedrijven hun sociale-mediaplatforms op een nalatige manier hebben ontworpen, wat betekent dat ze geen redelijke stappen hebben ondernomen om het veroorzaken van schade te voorkomen. “Concreet beweren de aanklagers dat ontwerpkenmerken zoals oneindig scrollen en autoplay bepaalde verwondingen bij minderjarigen veroorzaakten, waaronder eetstoornissen, zelfbeschadiging en zelfmoord”, zegt Mary Anne Franks, hoogleraar rechten aan de George Washington University.
Aan de andere kant zullen de technologiebedrijven zich waarschijnlijk concentreren op causaliteit en verdediging van de vrijheid van meningsuiting. “De gedaagden zullen betogen dat het de inhoud van derden was die de verwondingen van de eisers veroorzaakte, en niet de toegang tot deze inhoud die door de platforms werd geleverd”, zegt Franks. De bedrijven zullen waarschijnlijk ook betogen, zegt ze, “dat voor zover de besluitvorming van bedrijven over contentmoderatie erbij betrokken is, dat de besluitvorming wordt beschermd door het Eerste Amendement”, daarbij verwijzend naar de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof uit 2024 in Moody tegen Netchoice.
