President Donald Trump is niet de eerste Amerikaanse leider die geïnteresseerd is in het veiligstellen van Groenland, het grootste eiland ter wereld.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezetten de VS Groenland wanneer Denemarken werd bezet door Duitslandmaar aan het einde van de oorlog de VS aarzelde om te vertrekken.
In 1949 sloten zowel de VS als Denemarken zich aan NAVOen in 1951 tekenden ze een verdrag dat de VS wettelijk verplichtte Groenland te verdedigen.
Dit werd in 1953 gevolgd door de Amerikaanse bouw van Thule Air Base, die vervolgens werd omgedoopt tot Pituffik Space Base.
De VS hebben daar drie belangrijke redenen voor geloven dat Groenland is van cruciaal belang voor de nationale veiligheid.
• Ten eerste: vroegtijdige waarschuwing voor ballistische raketten.
Hoewel Groenland in de poolcirkel ligt en ver ten noorden lijkt te liggen van enig rechtstreeks spoor tussen Rusland en de VS, is de aarde geen perfecte bol: de diameter aan de polen is ongeveer 43 kilometer kleiner dan aan de evenaar.
Dit betekent dat de kortste afstand tussen Rusland en de VS over Groenland loopt.
Om ballistische raketten met bestemming de VS op te sporen – en mogelijk te vernietigen – zijn dus tracking- en raketcapaciteiten op het grondgebied van Groenland nodig (wat ook verklaart waarom transatlantische commerciële vliegtuigen een grote cirkelroute vliegen die hen dichter bij de pool brengt dan bij de evenaar).
• Ten tweede de Noordelijke Zeeroute (NSR) en de Noordwestpassage (NWP).
Meer dan 90% van de wereldhandel gaat via de zee, en de komst van de opwarming van de aarde opent nieuwe handelsroutes die historisch gezien het grootste deel van het jaar bevroren en onbegaanbaar zijn geweest.
Lees meer:
Militaire actie in Groenland ‘altijd een optie’ – Witte Huis
Farage zegt dat Trump Groenland ‘niet’ zal binnenvallen
Het verzenden van goederen van Europa naar Japan is een transit van 21.000 mijl; via de NSR wordt dit echter teruggebracht tot 9.000 kilometer, wat aanzienlijke besparingen oplevert.
Het garanderen van de vrijheid van doorgang op deze nieuwe handelsroutes is een veiligheidsprobleem van de VS.
• Ten derde beschikt Groenland over aanzienlijke minerale rijkdommen, waaronder uranium, en 50 miljard vaten olie en gas; Het vijandige klimaat heeft het echter traditioneel erg moeilijk gemaakt om deze waardevolle hulpbronnen te winnen.
👉 Luister naar Sky News Daily via je podcast-app 👈
Maar welke opties zouden de VS kunnen overwegen om aan haar veiligheidseisen te voldoen?
Onderhandelen – De VS hebben al een militaire basis in Groenland en Denemarken heeft duidelijk gemaakt dat het open staat om de uitbreiding van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio te bespreken.
Het is echter duidelijk dat de VS geen vertrouwen hebben in het vermogen van Denemarken om op langere termijn de aanhoudende Russische en Chinese belangstelling voor de regio in te perken.
Aankoop – De VS hebben al vele malen geprobeerd Groenland te kopen.
In 1946 boden de VS inderdaad 100 miljoen dollar aan om het eiland te kopen (ongeveer 1,3 miljard dollar in hedendaagse valuta), maar kregen te horen dat “Groenland niet te koop is”.
Militaire actie – De VS hebben al een militaire aanwezigheid in Groenland, en de Groenlanders zelf beschikken niet over nationale militaire capaciteit.
Denemarken is verantwoordelijk voor de defensie en veiligheid van Groenland, maar zou niet opgewassen zijn tegen de Amerikaanse militaire agressie President Trump beslissen over die handelwijze.
Als Donald Trump vastbesloten is Groenland veilig te stellen, is de militaire optie op het eerste gezicht waarschijnlijk de minst risicovolle optie.
Het aanvallen van een mede-NAVO-lid zou echter vrijwel zeker het einde betekenen van de NAVO in haar huidige vorm, en zou veel Europese landen in een veiligheidscrisis storten, gezien de zeer reële dreiging die Rusland momenteel vormt.
