Op dit moment, terwijl u dit leest, worden Iraanse demonstranten geconfronteerd met scherpe munitie in de straten van Teheran. Vrouwen riskeren executie omdat ze hun hoofddoek afdoen. Sommige 12.000 tot 20.000 mensen Gevreesd wordt dat ze dood zijn als gevolg van het harde optreden tegen de protesten. Het regime is kwetsbaar, verzwakt door aanvallen op zijn nucleaire programma, wordt geconfronteerd met een economische ineenstorting en wordt geconfronteerd met een bevolking die herhaaldelijk de dood boven onderwerping heeft verkozen. Het venster om regimeverandering te ondersteunen is open. Maar het gaat snel dicht.
De regering-Trump heeft toezeggingen gedaan aan het Iraanse volk. Nu we op het moment van de beslissing staan, is er een verontrustende aarzeling. Dit is niet zomaar een uitdaging op het gebied van het buitenlands beleid: het is een binaire test of het Amerikaanse leiderschap nog steeds de wil bezit om te handelen volgens de vastgelegde principes. Als we hier niet slagen, bevestigen we dat de internationale betrekkingen hun morele kompas volledig hebben verloren.
Joseph Nye van Harvard leerde dat de moraliteit van het buitenlands beleid de integratie van intenties, middelen en consequenties vereist. Goede bedoelingen zonder adequate implementatie leiden tot catastrofale gevolgen. We hebben onze intenties kenbaar gemaakt. De vraag is of we de middelen zullen inzetten – of zullen toestaan dat bureaucratische voorzichtigheid en geopolitieke berekening ons verlammen totdat de kans voorbij is.
Het Iraanse regime is al 47 jaar een totalitaire theocratie die zijn bevolking heeft geterroriseerd, terrorisme van Hezbollah tot Hamas en de Houthi’s heeft gesponsord, drones aan Rusland heeft geleverd voor het doden van Oekraïense burgers en kernwapens heeft nagestreefd, terwijl het zichzelf tot de dodelijke vijand van Amerika heeft verklaard. Opperste Leider Ali Khamenei heeft bevolen dat demonstranten ‘op hun plaats moeten worden gezet’. De rechterlijke macht heeft aangekondigd dat alle deelnemers zullen worden berecht moharebeh – “vijandschap tegen God” – een halsmisdaad.
Toch blijft internationaal links opvallend stil, bevroren in machtsanalyse en identiteitspolitiek. In te veel hoofden over de hele wereld slagen Iraanse demonstranten er niet in solidariteit te genereren, omdat hun onderdrukkers – de mullahs – worden geclassificeerd als slachtoffers van het westerse imperialisme.
Dit patroon herhaalt zich wereldwijd. In Nigeria zijn dat 32 christenen naar verluidt gedood dagelijks – alleen al in de eerste 220 dagen van 2025 7.087 doden. Ruim 50.000 in vijf jaar tijd. In Soedan zijn in de eerste helft van 2025 al 3.384 burgerslachtoffers gevallen. Genocide Watch noemt het de negende fase: uitroeiing. Slechts een klein deel van de benodigde humanitaire financiering is vastgelegd. Het lijden van de Palestijnen veroorzaakt soms internationale verontwaardiging. De selectieve moraal is verwoestend en doelbewust.
Neem de Tudeh-partij – het communistische links van Iran. Terwijl demonstranten te maken krijgen met kogels, veroordelen ze de demonstraties en waarschuwen ze tegen het Amerikaanse imperialisme. Sommige progressieve Iraans-Amerikaanse academici hebben de roep om verandering afgedaan als verwesterd en onwettig. Ze gebruiken anti-imperialisme om Iraniërs het zwijgen op te leggen die hun door God gegeven rechten opeisen. Wanneer ideologie principes vervangt, krijg je morele blindheid die zich voordoet als verfijning.
De inzet overstijgt Iran. Sinds het moderne natiestatensysteem in 1688 werd georganiseerd door het Verdrag van Westfalen, is staatssoevereiniteit de basis van het internationaal recht. Maar het is een schild geworden voor regimes die hun bevolking brutaliseren. De door Amerika geleide internationale orde van na 1945 ging ervan uit dat soevereine staten de fundamentele rechten van hun burgers zouden beschermen en dat de internationale gemeenschap zou optreden als zij dat niet zouden doen. We staan voor een keuze: soevereiniteit afhankelijk van de bescherming van burgers, of cynisch realisme waarbij macht het goede maakt.
Wat nodig is, is duidelijk. In de eerste plaats een ondubbelzinnige verklaring dat de VS het recht van het Iraanse volk om zijn regering te kiezen steunt en een voortzetting van de mullah-regering niet zal accepteren. In de tweede plaats zullen de escalerende sancties gericht zijn op de economische grondslagen van het regime en tegelijkertijd ervoor zorgen dat de humanitaire hulp de Iraniërs bereikt. Ten derde: robuuste ondersteuning van de communicatie-infrastructuur, zodat demonstranten ondanks pogingen tot censuur kunnen coördineren. Ten vierde: diplomatieke isolatie en coalitievorming. Ten vijfde: materiële steun voor oppositiekrachten die voldoende is om de balans te doen kantelen.
De vraag is of de regering-Trump dit als een bepalende test ziet – of ze begrijpt dat falen hier voor elk autoritair regime een signaal is dat het Westen aan vastberadenheid ontbreekt, voor elke onderdrukte bevolking dat Amerikaanse principes loze retoriek zijn, voor elke bondgenoot dat Amerikaanse verplichtingen onderhandelbaar zijn.
Als we toestaan dat het venster wordt gesloten – als bureaucratische aarzeling of angst voor oppositie ons verlamt – zal het regime zich opnieuw consolideren. Het zal de protesten met nog grotere wreedheid neerslaan. Er zullen er nog duizenden worden geëxecuteerd. En zij zal ervan overtuigd zijn dat het Westen de wil ontbeert om zich er op zinvolle wijze tegen te verzetten. Elke tegenstander zal worden aangemoedigd. Elke bondgenoot zal ons woord in twijfel trekken.
Maar als we actie ondernemen – als we doorgaan met echte steun voor het verwijderen van de mullahs – bevestigen we dat morele principes nog steeds van belang zijn in internationale aangelegenheden. Wij laten zien dat de joods-christelijke fundamenten van de Amerikaanse orde van vitaal belang en uitvoerbaar blijven. We laten zien dat de universele menselijke waardigheid nog steeds onze trouw afdwingt, dat de vrijheid nog steeds de moeite waard is om te verdedigen, ten koste van alles en met risico.
De Amerikaanse grondleggers begrepen dat rechten voortvloeiden uit de Schepper, niet uit de staat. Ze vestigden een republiek die de transcendente morele wet erkende als de basis van het menselijk recht. Thomas Jefferson erkende dat verzet tegen tirannie gehoorzaamheid aan God betekent. Het Iraanse volk vraagt ons deze principes te eren – niet abstract, maar concreet.
Demonstranten zijn in opstand gekomen ondanks dat ze de kosten kenden. Ze hebben vrijheid geëist ondanks marteling en executie. Ze hebben erop vertrouwd dat Amerika staat voor iets dat verder gaat dan geopolitieke berekening. De tijd voor een beslissing is nu. Niet volgende maand, niet na nog meer studies, niet als de omstandigheden perfect zijn. Nu. En van dat besluit hangt niet alleen het lot van Iran af, maar ook de morele geloofwaardigheid van de gehele internationale orde die wij beweren te verdedigen.
We kunnen de inspanningen van het Iraanse volk steunen om de mullahs te verwijderen, of we kunnen een nieuwe kans op vrijheid zien wegglippen terwijl we aarzelen. De geschiedenis zal vastleggen welke wij kozen.
Daniel J. Arbess is oprichter van Xerion Investments, levenslang lid van de Council on Foreign Relations en medeoprichter van Geen etiketteneen politieke groepering die samenwerking tussen beide partijen bevordert.
