Dolly Parton op 80-jarige leeftijd: nieuwe biografie “Ain’t Nobody’s Fool” onthult het geheime leven van een legende

Na honderden interviews met Dolly Parton te hebben gelezen, kwam biograaf Martha Ackmann tot één besef: Parton maakt verslaggevers meer het hof dan zij.

‘Ik heb zoveel verhalen gelezen toen ze de pers ontmoette voor films en muziek’, schrijft de auteur van de nieuwe levendige biografie, ‘Is not Nobody’s Fool: The Life and Times van Dolly Parton“, zegt ze tijdens een Zoom-oproep. “Ze heeft verslaggevers in de palm van haar hand. Ze geeft de informatie die ze wil dat je hebt.

Parton staat bekend om haar citeerbare oneliners en slimme grappen en maakt al lange tijd gebruik van kwinkslagen om zichzelf geliefd te maken bij velen – inclusief de media. Voorafgaand aan het vieren van haar 80ste verjaardag deze maand, vertelde Parton toen hem werd gevraagd naar de mijlpaal Mensen: “Als je jezelf toestaat oud te worden, zul je dat ook doen. Ik zeg: ‘Ik heb geen tijd om oud te worden!'”

Parton markeerde de gelegenheid door een nieuwe liefdadigheidsopname van haar klassieke nummer “Licht van een helderblauwe ochtend”, met zangers Lainey Wilson, Miley Cyrus, Queen Latifah en Reba McEntire. De staat Tennessee, ondertussen, verklaard 19 januari “Dolly Parton-dag.”

Het is vermeldenswaard dat een deel van Dolly’s beroemdheid haar weerstand is om alle delen van haar persoonlijke leven volledig te delen, ondanks haar zeer persoonlijke liedjes. Dit was de teneur van haar zeer persoonlijke relatie met haar langdurige echtgenoot Carl Dean, die de schijnwerpers volledig vermeed vorig jaar op 82-jarige leeftijd overleden. En dan was er vorig jaar een mysterieuze gezondheidscrisis, die Parton moest aankondigen publiekelijk: “Ik ben nog niet dood!”

In de levendige biografie van Ackmann krijgen we toegang tot een diepere kant van de ster, en tot enkele nieuwe onthullingen: onder meer hoe Parton er op de middelbare school op stond haar middel zo strak vast te laten zitten ‘dat het niet kon groeien’, plus hoe ze een voorliefde blijft houden voor Häagen-Dazs uit de magnetron (met het gesmolten ijs gegeten met chips).

Praten met Partons naaste familie, vrienden en buren hielpen Ackmanns verhaal vorm te geven. (Parton overwoog aanvankelijk een interview, maar ging later naar de grond.)

Het boek, dat even onderhoudend als scherpzinnig is, brengt in kaart hoe de ‘Ik zal altijd van je houden“De zangeres werd geboren in een gezin van twaalf kinderen aan de voet van de Great Smoky Mountains. Haar verarmde opvoeding is wat Ackmann gebruikt om het verhaal van Parton te verankeren. “Ik gaf er zoveel tijd en plaats aan omdat dat de bron van haar verbeelding is”, zegt Ackmann.

Verhalenvertellers en muziek hebben altijd deel uitgemaakt van Partons familiegeschiedenis. Neem bijvoorbeeld Partons overgrootmoeder, Tennessee, die haar huis open hield voor ‘zingen, prutsen en dansen’. Maar armoede zat ook in de bloedlijn, legt Ackmann uit, waarbij Parton ‘straatarm’ opgroeide in een blokhut zonder stromend water of elektriciteit. Deze houten kamer was behangen met krantenknipsels om de hitte binnen te houden. Aardappelzakken werden opnieuw gestikt als jurken voor de meisjes, terwijl lelijke brogans die niet pasten moesten volstaan ​​als schoenen.

Partons talent voor muziek werd al op jonge leeftijd gezien: als kleuter tikte ze vaak ritmes op haar veranda terwijl haar moeder bonen brak. Haar pinkstergeloof zou Parton leiden in haar verlangen om zangeres te worden; een moment dat ze contact maakte met de Heer in een verlaten kapel stimuleerde haar muzikale ambities en toekomst. Het maakte allemaal deel uit van ‘Gods plan’, zegt Parton zelf.

Auteur Martha Ackmann

(Kevin Grady/Harvard Radcliffe Instituut)

De middelbare school zelf luidde een ‘contemplatieve kant’ in, schrijft Ackmann, met eenzame sessies op begraafplaatsen en bij bruggen die fantasierijke verhalen uitlokten die later liederen zouden inspireren (zoals ‘De brug“). Parton vertrok vervolgens op 18-jarige leeftijd rechtstreeks naar Nashville en scoorde al snel haar eerste platencontract. Maar het zingen van popmuziek was nooit een comfortabele combinatie, dus keerde Parton terug naar de countrymuziek en brak later door met “The Porter Wagoner Show”. Haar songwriting zou achter de schermen doorgaan, ook al had ze moeite met het bij de hand houden van potlood en papier. Het zou tientallen jaren duren voordat Parton schrijfhulpmiddelen bij de hand had. (Ackmann meldt dat de zangeres nu een hersluitbare tas bij zich heeft.)

Partons levenslange liefde voor pruiken – en het opbouwen van een repertoire van verschillende stijlen – begon toen haar eerste platenlabel haar meenam naar de westkust. “Haar promotieman had toevallig een relatie met een actrice die een grote rol speelde in de televisieserie ‘Mr. Ed'”, zegt Ackmann. “Deze actrice nam haar mee, liet haar LA zien en ze gingen naar de Max Factor-winkel om pruiken te passen.”

Haar muzikale hoogtepunt kwam dankzij hitnummers “Jolene“, ‘Here You Come Again’ en ‘9 to 5’, het titelnummer van de film uit 1980 waarin Parton ook haar filmdebuut maakte. Daarna volgden andere carrièrestappen, zoals het openen van haar gelijknamige themapark. Dollywood in Tennessee. Het staren naar het Hollywood-bord tijdens haar eerste uitstapjes in LA vormde de inspiratie voor de branding van het park. “Ze is de hele tijd speels met woorden”, zegt Ackmann lachend.

Het boek doet ook verslag van enkele donkere momenten in het leven van de zanger: een zenuwinzinking in 1982, aangewakkerd door gezondheidsproblemen en een inzinking in zijn carrière, het dieptepunt resulterend in aanvallen van alcoholisme en korte zelfmoordgedachten. Partons toewijding aan ‘Gods plan’ hielp haar echter uit haar crisis en naar grotere hoogten – en meer geven. Haar Verbeeldingsbibliotheekdie in 1995 begon met het gratis versturen van boeken aan kinderen, blijft een hoeksteen van haar filantropie. In 2024 bereikte het een mijlpaal: 264 miljoen boeken naar kinderen verzonden.

Welke kwaliteit definieerde de entertainer, na al Ackmanns onderzoek en vele interviews? “Er is haar energie, haar harde werk, haar toewijding”, zegt ze. “Maar ik denk dat de kwaliteit waarmee ik het diepst kom, fatsoen is.”

Smith is een boeken- en cultuurschrijver.