‘Disneyland Handcrafted’ op Disney+ onthult ongelooflijke vroege parkbeelden

Tegenwoordig is Disneyland zo volledig gevormd dat het als vanzelfsprekend wordt beschouwd. We bespreken de ticketprijzen en de druktekalenders, waarbij we een strategie bepalen voor de optimale bezoektijd.

De nieuwe documentaire “Disneyland Handcrafted” zet dit allemaal op scherp.

De film van regisseur Leslie Iwerks, samengesteld uit ongeveer 200 uur grotendeels ongezien beeldmateriaal, neemt de kijker mee terug naar het nabije begin en volgt de grotendeels onmogelijke creatie van het park vanaf een jaar vóór de opening.

“Kun je je LA voorstellen zonder Disneyland?” vraagt ​​Iwerks mij tijdens een interview.

Om die vraag te kunnen beantwoorden, wordt ingegaan op het belang van ‘Disneyland Handcrafted’, dat donderdag in première gaat op Disney+. Want hoewel Disneyland eigendom is van en beheerd wordt door bedrijven, is het park een culturele instelling geworden, een weerspiegeling van de verhalen en mythen die Amerika hebben gevormd. Disneyland verschuift met de tijdmaar de film van Iwerks toont ons het Walt Disney-sjabloon, een sjabloon dat tegen de tijd dat het park op 17 juli 1955 werd geopend, zo op zijn plaats was dat het spoedig een bedevaartsoord zou worden, een voormalig sinaasappelboomgaard in Anaheim waar generaties mensen het zouden bezoeken als een overgangsritueel.

Iwerks komt uit een familie van Disney-royalty’s. Haar grootvader, Ub, was een legendarische animator die een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van Mickey Mouse. Haar vader, Don, was een tovenaar op het gebied van film en speciale effecten die aan talloze Disney-attracties werkte, waaronder de film ‘Captain EO’ met Michael Jackson in de hoofdrol. Als documentairemaker heeft Iwerks Disney eerder verkend als regisseur van “The Imagineering Story” en heeft hij een lange carrière van films die niet alleen Hollywood raken, maar ook politiek en milieukwesties.

Hier onthult Iwerks hoe kwetsbaar de creatie van Disneyland was.

1

2

3

1. Een arbeider brengt gouden details aan op de sierlijke torenspitsen van het Kasteel van Doornroosje, wat de elegantie en precisie laat zien die het middelpunt van Disneyland Park definieerde. 2. Een vakman brengt verf aan op de stenen gevel van het Kasteel van Doornroosje. 3. Een glimp van het Kasteel van Doornroosje in aanbouw. (Disney+)

Nu ik de film al meerdere keren heb gezien, zijn er veel kleine momenten die me bijblijven. Een arbeider bijvoorbeeld die enkele maanden voor de opening zorgvuldig het beton van het Kasteel van Doornroosje aan het bewerken is, terwijl een verteller spreekt over de stijgende kosten van het park. Een bouwvoertuig kantelt en de bestuurder ontsnapt aan een levensveranderend ongeval door er net op tijd uit te springen, terwijl Disney zelf vertelt dat er maar heel weinig ongelukken zijn gebeurd. En de fouten, zoals verwoed leren – en falen – hoe je een rivier moet bouwen.

Dat Disneyland vandaag de dag nog net zo populair is als in 1955, dat blijkt uit de film meer dan 900 miljoen mensen het park hebben bezocht – is geen toeval. We leven in stressvolle tijden die verdeeldheid zaaien, en Disneyland is niet alleen uit zo’n moment voortgekomen, maar ook voor hen gebouwd. In 1955 arriveerde het Amerika in een Amerika van na de Tweede Wereldoorlog dat zich aan het aanpassen was aan meer geïnternaliseerde, minder openlijk zichtbare angsten. Het schrikbeeld van een nucleaire vernietiging was nu voor altijd een realiteit, en de Koude Oorlog versterkte het gevoel van onzekerheid.

Een nepwereld geïnspireerd door een echte wereld die nooit heeft bestaan. Verwar Disneyland niet met nostalgie. Disneyland probeert zich te heroriënteren, een betere, optimistischere wereld te laten zien die alleen bestaat als we blijven dromen – door ons bijvoorbeeld een beloopbare straat voor te stellen met aan het einde een sprookjeskasteel. Disneyland is niet zozeer een ontsnapping uit onze wereld als wel een plek waar we naartoe gaan om er betekenis aan te geven, een werk van live theater waar wij, de gasten, op een podium staan ​​en geïdealiseerde versies van onszelf kunnen spelen.

“Waarom kan het ons schelen? Waarom doet het ertoe?” vraagt ​​Iwerks. “Ik denk dat het voor Disneyland van belang is dat Walt zich ten doel stelde om de gelukkigste plek op aarde te creëren. Precies daar, door die inzet in de grond te steken. Dat is zo indrukwekkend. Dat is zo riskant. En toch deed hij dat door de pure overtuiging dat hij wilde dat families samenkwamen en een plek zouden ervaren waar ze keer op keer naar terug konden keren, een plek die zou blijven groeien en altijd zou evolueren door culturen, door de tijd, door generaties heen.”

De voorpoorten van Disneyland in aanbouw.

(Disney+)

Wat de film zo aangrijpend maakt, is dat Iwerks feitelijk uit de weg gaat. De beelden zijn in eerste instantie gemaakt in opdracht van Disney en opgenomen voor gebruik in de toenmalige wekelijkse ABC-serie van het bedrijf, die het park financierde. Sommige clips zijn verschenen in afleveringen van ‘Walt Disney’s Disneyland’, maar dat zijn er maar heel weinig. Voor die show verkocht Disney het publiek op het park. Nu het publiek al lang verkocht is, kan Iwerks ons het park in puin laten zien, een onverhard pad dat een met bos bezaaid Frontierland binnengaat, terwijl Harper Goff, destijds art director van Disneyland, spreekt over een gefrustreerde Disney die klaagt dat de helft van het geld van het park weg is en dat het niets anders is dan een hoop rotzooi.

“Dit is wat zorgen zijn”, zegt Goff in het verhaal.

“Wat naar de oppervlakte kwam, was hoeveel druk er gedurende dit ene jaar was”, zegt Iwerks. “Het was onmogelijk. Het was het bouwen van wat uiteindelijk een ministad zou zijn in minder dan een jaar, waarbij al die bouwvakkers samenkwamen, al die mensen die dit hele park in recordtijd met de hand hadden gemaakt met behulp van hun eigen vaardigheden, kunstenaarschap en verhalen.”

Iwerks voegt eraan toe: “Je kunt je keuken nu niet binnen een jaar verbouwen.”

Omdat de film een ​​lichte cinéma vérité-stijl heeft, geeft Iwerks geen redactioneel commentaar over hoe het allemaal tot stand is gekomen. Maar we zien bijvoorbeeld werknemers in Tomorrowland zonder ondersteuning over balken heen staan, wat duidelijk maakt dat dit een tijdperk was met minder regels. Iwerks wijst zelf op de ABC-financiering en erkent dat de regeling simpelweg noodzakelijk maakte dat het park binnen een jaar voltooid zou zijn. Maar toen het openging, was het nog lang niet klaar. De problemen van Disneyland op de openingsdag zijn al lang geleden gemythologiseerdOf het nu gaat om verhalen over zwak asfalt of loodgietersrampen.

Een vakman werkt aan de gele sierlijst van King Arthur Carousel in Fantasyland.

(Disney+)

Iwerks is meer geïnteresseerd in het laten zien van de race tegen de klok, vooral voor een park dat afweek van de lichte thema’s en eenvoudige attracties van pretparken uit die tijd. Gedurende de anderhalf uur durende speelduur van de film voert Iwerks het argument aan dat Disneyland simpelweg niet praktisch was. Twee maanden voor opening zien we een betonloze Main Street terwijl ons wordt verteld dat er een debat gaande is over de vraag of Disneyland de geplande datum in juli moet uitstellen. Er werd besloten om dat niet te doen, omdat het park bijna geen geld meer had en de angst bestond dat elke poging het uiteindelijk zou doden.

En in sommige opzichten is het een verrassing dat we dit allemaal zien. Iwerks merkt op dat de film jaren geleden is voltooid, maar op de plank heeft gelegen. Ze crediteert Disney-directeur Jason Recher voor het doorzetten ervan. “Ik liet hem een ​​link zien en hij zei: ‘Dit moet je gezien hebben.’ Er is iemand met een visie voor nodig om te zien dat dit naar buiten kan komen en gewaardeerd kan worden door het publiek”, zegt Iwerks. “Ik dacht dat dit nooit het daglicht zou zien.”

Het eindresultaat is een film die waarschijnlijk gekoesterd zal worden door Disney-fans, maar ook bewonderd zal worden door iedereen die geïnteresseerd is in het maken van een Amerikaanse klassieker. Een van de meest opvallende momenten in de film is dat van de auto’s van de Disneyland Railroad die op vrachtwagens langs het stadhuis van de binnenstad worden vervoerd, een herinnering dat Disneyland, ongeacht zijn invloeden, zijn rentmeesters of zijn veranderingen, een origineel uit Zuid-Californië is.