Het valt niet te ontkennen de aantrekkingskracht van buitenaardse artefacten. Sciencefiction wordt overspoeld met de materiële overblijfselen van buitenaardse beschavingendie overal in voorkomen, van de klassieke boeken van Arthur C. Clarke tot gamefranchises zoals Massa-effect En Buitenste wildernis.
De ontdekking van de eerste interstellaire objecten in het zonnestelsel in het afgelopen decennium heeft daartoe aanleiding gegeven speculatie dat het buitenaardse artefacten of ruimteschepen zouden kunnen zijn, hoewel de wetenschappelijke consensus blijft dat alle drie deze bezoekers een natuurlijke verklaring hebben.
Dat gezegd hebbende, anticiperen wetenschappers al sinds het begin van het ruimtetijdperk op de mogelijkheid om buitenaardse artefacten tegen te komen.
“In de geschiedenis van technosignaturen bestaat de mogelijkheid dat er artefacten in het zonnestelsel zouden kunnen zijn al heel lang”, zegt Adam Frank, hoogleraar astrofysica aan de Universiteit van Rochester.
“We hebben hier al tientallen jaren over nagedacht. We hebben gewacht tot dit zou gebeuren”, vervolgt hij. “Maar verantwoordelijke wetenschappers zijn, betekent vasthouden aan de hoogste normen van bewijsmateriaal en ook niet huilen.”
Dat roept enkele prikkelende vragen op: wat is de beste manier om naar buitenaardse artefacten te zoeken? En wat moeten we doen als we er daadwerkelijk een identificeren? Gegeven het feit dat deze technosignaturen kunnen variëren van kleine legeringsvlekken tot kolossale ruimteschepen – of misschien materiaal dat onvoorstelbaar is voor aardbewoners – is het moeilijk om te weten wat je kunt verwachten.
Om deze uitdaging aan te gaan, werken onderzoekers momenteel aan een reeks technieken om te zoeken naar tekenen van buitenaardse overblijfselen in ons zonnestelsel, ook in een baan rond de aarde.
Beatriz Villarroel, assistent-professor astronomie aan het Nordic Institute for Theoretical Physics, heeft zich bijvoorbeeld geconcentreerd op een grotendeels onaangeboorde observatiebron: historische beelden van de hemel gemaakt vóór het menselijke ruimtetijdperk.
Door archieffotografische waarnemingen te bestuderen die door telescopen zijn vastgelegd vóór de lancering van de Spoetnik in 1957, heeft Villarroel een portret gemaakt van de hemel voordat deze bezaaid was met onze satellieten. Als leider van het project Vanishing & Appearing Sources tijdens een eeuw van observaties (VASCO) was ze aanvankelijk op zoek naar enig bewijs dat sterren of andere natuurlijke objecten op deze archiefplaten zouden kunnen verdwijnen.
In plaats daarvan ontdekte Villarroel onverklaarbare ‘transiënten’ die op kunstmatige satellieten in een baan rond de aarde lijken, lang vóór de lancering van de Spoetnik, die zij en haar collega’s meldden in 2021.
“Toen besefte ik dat dit eigenlijk een fantastisch archief is, niet voor het zoeken naar verdwijnende sterren, maar voor het zoeken naar artefacten”, zegt ze.
Vorig jaar publiceerden Villarroel en haar collega’s nog drie onderzoeken over de zoektocht naar buitenaardse artefacten in de buurt van de aarde. De publicaties van de Astronomy Society of the Pacific, Maandelijkse mededelingen van de Royal Astronomical SocietyEn Wetenschappelijke rapporten die tot een levendig debat onder wetenschappers hebben geleid. Onderzoekers hebben gesuggereerd een reeks alternatieve verklaringen voor de transiënten, die instrumentele fouten, meteoren of puin van kernproeven kunnen inhouden.
Het mysterie zou mogelijk kunnen worden opgelost met een speciale missie om te zoeken naar artefacten in een geosynchrone baan, een omgeving ongeveer 35.000 kilometer boven de aarde. Villarroel betwijfelt echter of een dergelijke missie op korte termijn het groene licht zou krijgen van een federale ruimtevaartorganisatie, vanwege de controversiële aard van het onderwerp.
“Er rust zoveel taboe op dat niemand zulke resultaten ooit serieus zal nemen totdat je zo’n onderzoek neerhaalt”, voegt ze eraan toe.
Frank zegt dat hij het ermee eens is dat de stigmatisering van de zoektocht naar buitenaardse artefacten – en de zoektocht naar buitenaards leven in bredere zin – contraproductief is. Maar hij ziet de tegenwerking op onderzoek naar buitenaardse artefacten als een gezond en natuurlijk onderdeel van wetenschappelijk onderzoek.
