Door Chris Snellgrove
| Gepubliceerd
Als ouder wordende millennial is een van de dingen die mij voortdurend in verwarring brengt de speciale formulering die makers van inhoud moeten gebruiken om te voorkomen dat ze worden gemarkeerd op platforms als TikTok of YouTube. Ironisch genoeg sterft een deel van mij wanneer ik iemand uitdrukkingen als ‘rioolverschuiving’ of (nog erger) ‘niet levend’ zie gebruiken om naar de zelfmoorddaad te verwijzen. Behalve dat het dom en kinderachtig klinkt, is het ook volkomen zinloos: als iedereen weet wat de code betekent, verliest deze vreemde zelfcensuur immers alle betekenis.
Ik dacht altijd dat dit fenomeen relatief recent was, maar dat is het niet. Het blijkt de streamen De platforms van vandaag zijn slechts een weerspiegeling van de restrictieve praktijken van de televisienetwerken van gisteren. Bijvoorbeeld de X-bestanden Schepper Chris Carter wilde een aflevering (“Irresistible”) bevatten met een bijzonder griezelige necrofiele slechterik. Maar Fox vertelde hem dat hij die term niet kon gebruiken, waardoor de showrunner een meer acceptabele onzinterm bedacht: ‘doodsfetisjist’.
50 tinten verval
Eerst wat context: ‘Irresistible’ was een aflevering van seizoen 2 met Donnie Pfaster, een assistent-begrafenisondernemer die iedereen de pest geeft. Hij wordt ontslagen omdat hij haar van een lijk heeft verwijderd, en uiteindelijk staat hij centraal in het onderzoek van Mulder en Scully naar wie de plaatselijke lijken heeft verstoord. Ze geloven dat Pfaster een ‘doodsfetisjist’ is die voorbestemd is om te escaleren en uiteindelijk zijn toevlucht zal nemen tot regelrechte moord in plaats van lokale begraafplaatsen te ontheiligen. Die vermoedens bleken juist: Pfaster vermoordt en verminkt een prostituee voordat hij Scully ontvoert; ze wordt ternauwernood gered van het worden van zijn laatste slachtoffer, en bezwijkt uiteindelijk in Mulders armen vanwege haar recente trauma.
Het originele script voor ‘Irresistible’ noemde Donnie Pfaster regelrecht een ‘necrofiel’. Fox verwierp het onmiddellijk op deze basis en beweerde dat een dergelijke weergave onaanvaardbaar was voor uitzendnormen. X-bestanden showrunner en afleveringsschrijver Chris Carter ging hier later dieper op in: volgens De complete X-bestandenzei hij: “Toen ik het script inleverde, was het eigenlijk voor een necrofiele aflevering, en dat ging gewoon niet. Je kunt de combinatie van seks en dood niet doen op netwerktelevisie.”
Maar in plaats van het verhaal helemaal weg te gooien, begon Carter aanpassingen aan zijn script aan te brengen. De belangrijkste aanpassing is dat het woord ‘necrofiel’ nooit wordt gebruikt: zowel in het script als op het scherm wordt Donnie Pfaster een ‘doodsfetisjist’ genoemd. Dienovereenkomstig heeft de showrunner een deel van de meer voor de hand liggende seksuele obsessie van het personage ingekort. Later, in een speciale rubriek in The X-Files: het complete tweede seizoenbeweerde Carter dat zijn kijkers slim genoeg waren om alles uit te zoeken en dat de duidelijke necrofiliefetisj van het personage ‘door het publiek wordt geïmpliceerd en begrepen’.
De dreiging die je nooit ziet aankomen
Natuurlijk heeft hij gelijk: zelfs als heel jonge man die ‘Irresistible’ bekijkt toen het voor het eerst in première ging, is het overduidelijk wat voor soort seksuele freak Donnie Pfaster is. Dat laat echter alleen maar zien hoe dom de zorgen van Fox waren. Waarom raakten ze in paniek over het gebruik van het woord ‘necrofiel’, terwijl de rest van de aflevering hem duidelijk zo afbeeldt? Bovendien is de term ‘doodfetisjist’ van Chris Carter een absoluut hilarisch alternatief. In plaats van de slechterik een woord te noemen dat betekent ‘hij voelt zich aangetrokken tot dode mensen’, noemde de showrunner hem (controleert de aantekeningen) een woord dat betekent ‘hij voelt zich aangetrokken tot dode mensen’.
Sommige schurken van The X-Files waarschuwden Mulder ooit dat het onmogelijk was om tegen de toekomst te vechten, en misschien hadden ze gelijk: de beperkingen van de kabeluitzendingen uit de jaren 90 zijn de beperkingen van moderne streamingplatforms geworden, waardoor makers van inhoud gedwongen worden echte woorden te vervangen door onzin. Eerlijk gezegd is het genoeg om mij zelf “onlevend” te maken, maar dat zal ik niet doen. Het is tenslotte niet te voorspellen wat jullie “doodsfetisjisten” in het commentaargedeelte daarna met mijn lichaam zouden doen!
