In tegenstelling tot wat nieuwkomers (begrijpelijkerwijs) zouden kunnen aannemen, is de Disney-fantasiefilm ‘Oz the Great and Powerful’ uit 2013 van regisseur Sam Raimi niet het antwoord van het Mouse House op ‘Wicked’. (Dat zou ‘Maleficent’ zijn.Ongetwijfeld was de studio op de hoogte van de door de “Wizard of Oz” geïnspireerde roman die het recordbrekende succes van de musical werd (de film ging ongeveer tien jaar eerder in première op Broadway) en had hij graag de filmrechten willen bemachtigen. Universal had Disney in die race echter ronduit verslagen, dus The House That Mickey Built moest een andere manier vinden om in te spelen op de Oz-koorts van de jaren 2010.
Nu we het daarover hebben, het is gemakkelijk om te vergeten hoeveel Oz-projecten er in de maak waren toen Raimi’s film uitkwam. Veel van deze ondernemingen gingen aan de kant (zoals ‘Surrender Dorothy’, een film over de achterkleindochter van Dorothy Gale waaraan Drew Barrymore gehecht was aan de regie en die intrigerend klonken), terwijl andere kwamen en gingen zonder veel indruk achter te laten (zoals de geanimeerde musical ‘Legends of Oz: Dorothy’s Return’ uit 2013, een film waarvan ik blijk dat ik deed het niet hallucineren als je in een theater kijkt). Wat ‘Oz the Great and Powerful’ betreft, het bracht op de een of andere manier bijna een half miljard dollar op in de theaters, grotendeels door gebruik te maken van de post-‘Avatar’-3D-vraag die op dat moment nog steeds vurig was.
Tegenwoordig kun je Raimi’s Oz-avontuur streamen op Disney+, maar is het je tijd waard? Persoonlijk ben ik een van die gekken die dol is op de nachtmerriebrandstof van Disney’s andere Oz-film, ‘Return to Oz’, een film die slechts een klein deel verdiende van wat “Oz the Great and Powerful” aan de kassa deed. Nog merkwaardiger als je kijkt naar de 56 procent frisheid en het publiek van de film Rotte Tomaten scoort, lijkt het erop dat mensen verdeeld zijn over Raimi’s film. Maar waarom?
In Oz the Great and Powerful neemt Sam Raimi het op tegen Disney
/Filmrecensie zegt het het beste toen het “Oz the Great and Powerful” een “Sam Raimi-film noemde, verpakt in een Disney-film.” In de film speelt James Franco de rol van Oscar Diggs, een oplichter en goochelaar uit het begin van de 20e eeuw in Kansas, die per ongeluk ergens boven de regenboog belandt en, voordat hij het weet, midden in een machtsstrijd tussen de strijdende heksen van Oz. Oscar is een schurk en een beetje een lothario, maar hij heeft een fatsoenlijk hart (in tegenstelling tot… een vermeende sekspest zijn, zoals Franco) – dus hoezeer hij er aanvankelijk ook een puinhoop van maakt, hij ruimt uiteindelijk zijn daad op.
Als een fantasie-avontuur van Sam Raimi over een charmante eikel die de dag redt, een belletje doet rinkelen, komt dat omdat ‘Oz the Great and Powerful’ absoluut lijkt op een gezinsvriendelijke riff op ‘Army of Darkness’ … soms. Helaas zit Raimi ook opgezadeld met een script dat grotendeels functioneert als een uiterst saaie prequel van ‘Wizard of Oz’. Daarom is er voor elk anarchistisch, griezelig moment waarop de film speelt als een ‘Evil Dead’-film met een PG-rating, een ander moment dat de achtergrondverhalen van verschillende bekende Ozians op pijnlijk oninteressante, door de studiocommissie goedgekeurde manieren uitwerkt. (Vooral de kijk in deze film op de oorsprong van de Wicked Witch of the West is oogverblindend seksistisch.) Kortom, ‘Oz the Great and Powerful’ is wat de tegenstanders ‘Wicked’ ervan beschuldigen.
Afgezien van de handige technische details (zoals de manier waarop het de kleurtoon- en beeldverhoudingsverschuivingen van ‘The Wizard of Oz’ uit 1939 repliceert, maar met moderne CGI en 3D), ziet en voelt ‘Oz the Great and Powerful’ te vaak onpersoonlijk. Zonder de scènes waarin Raimi duizelig de controle over de film terugkrijgt, is het moeilijk voor te stellen dat iemand zich deze überhaupt zou herinneren.
