Nu we 2026 ingaan, is één waarheid onmogelijk te negeren: kinderen over de hele wereld worden geconfronteerd met de grootste noden in de moderne geschiedenis – net zoals het humanitaire systeem dat bedoeld is om hen en hun toekomst te beschermen, met enkele van de grootste uitdagingen in decennia te kampen heeft.
De gebeurtenissen van 2025 markeerden een dramatische breuk in de mondiale humanitaire en ontwikkelingsinspanningen. Toen de Verenigde Staten in januari abrupt de buitenlandse hulp stopzetten, verdwenen er van de ene op de andere dag miljarden dollars. Cruciale programma’s werden opgeschort, kantoren gesloten en miljoenen verloren plotseling de toegang tot voedsel, gezondheidszorg, onderwijs en bescherming. Van de ene op de andere dag kwamen de levenslijnen waarvan gemeenschappen decennialang afhankelijk waren, in gevaar – en kinderen betaalden, zoals altijd, de hoogste prijs.
Voor internationale NGO’s was de schok onmiddellijk en ernstig. Bij Save the Children werden we gedwongen enkele van de moeilijkste beslissingen uit onze 106-jarige geschiedenis te nemen. We moesten landenkantoren sluiten, duizenden personeelsposities schrappen en levensreddende operaties stopzetten. We schatten dat ongeveer 11,5 miljoen mensen – waaronder 6,7 miljoen kinderen – de onmiddellijke gevolgen van deze bezuinigingen zouden voelen, terwijl nog veel meer mensen op de langere termijn getroffen zouden worden.
De bezuinigingen op de hulp kwamen op een moment dat kinderen wereldwijd al met grote uitdagingen werden geconfronteerd, van conflicten tot ontheemding en klimaatverandering, waarbij tientallen jaren van vooruitgang het risico liepen ongedaan te worden gemaakt.
De feiten zijn opzienbarend. In 2025 leefde één op de vijf kinderen in een actief conflictgebied waar kinderen in recordaantallen worden vermoord, verminkt, seksueel misbruikt en ontvoerd. Wereldwijd zijn ongeveer 50 miljoen kinderen uit hun huizen verdreven. Bijna de helft van de kinderen in de wereld – ongeveer 1,12 miljard – kan zich geen evenwichtig dieet veroorloven, en zo’n 272 miljoen gingen niet naar school.
Deze cijfers wijzen op een mondiale mislukking. Achter elke statistiek schuilt een kind wiens kindertijd wordt afgebroken, een kindertijd die wordt bepaald door angst, honger en verloren potentieel.
Voor kinderen was de ineenstorting van de hulp geen abstracte begrotingsbeslissing, maar een zeer persoonlijke beslissing. Gezondheidsklinieken sloten, klaslokalen sloten en beschermingsdiensten verdwenen net toen het geweld, de klimaatschokken en de ontheemding toenamen. Jaren van zwaarbevochten vooruitgang op het gebied van het overleven van kinderen, onderwijs en rechten dreigden plotseling ongedaan te worden gemaakt, waardoor miljoenen kinderen kwetsbaarder werden voor honger, uitbuiting en geweld.
De crisis heeft ook de kwetsbaarheid van het mondiale hulpsysteem zelf aan het licht gebracht. Wanneer humanitaire steun geconcentreerd is bij een handjevol overheidsdonoren, weerklinken plotselinge politieke verschuivingen rechtstreeks in de levens van kinderen. De gebeurtenissen van 2025 hebben laten zien hoe snel internationale verplichtingen kunnen uiteenvallen – en hoe verwoestend dat kan zijn voor de jongste en minst beschermde mensen.
Maar te midden van deze onrust gebeurde er iets buitengewoons.
Op veel plaatsen vonden gezinnen, leraren, gezondheidswerkers en lokale organisaties manieren om het leren gaande te houden, zorg te verlenen en ruimtes te creëren waar kinderen nog konden spelen, genezen en zich veilig konden voelen. Deze inspanningen onderstreepten een simpele waarheid: de reacties zijn het sterkst als ze dicht bij de kinderen zelf geworteld zijn.
Er waren ook momenten van vooruitgang. In een jaar dat werd gekenmerkt door tegenstand tegen de mensenrechten, hebben belangrijke juridische hervormingen de bescherming van kinderen bevorderd – van een verbod op lijfstraffen in Thailand tot de criminalisering van kinderhuwelijken en het aannemen van een wet op digitale bescherming in Bolivia. Deze verworvenheden herinnerden ons eraan dat verandering zelfs in moeilijke tijden mogelijk is, wanneer kinderrechten centraal staan in het publieke debat en beleid.
Uit de schokken van 2025 is een moment van afrekening en een kans voortgekomen: om ons aan te passen, te innoveren, naar benaderingen die duurzamer zijn, meer lokaal geleid en die meer verantwoording moeten afleggen aan de mensen waarvoor ze bedoeld zijn. Voor kinderen is deze verschuiving van cruciaal belang. Beslissingen die dichter bij de gemeenschap worden genomen, weerspiegelen waarschijnlijker de werkelijke behoeften en ambities van kinderen.
Deze periode van heruitvinding heeft ook moeilijke vragen nieuw leven ingeblazen die niet langer kunnen worden uitgesteld. Hoe kan levensreddende hulp worden geïsoleerd van politieke volatiliteit? Hoe kan de financiering worden gediversifieerd, zodat kinderen niet in de steek worden gelaten als een enkele donor zich terugtrekt? En hoe kunnen kinderen en jongeren op zinvolle wijze deelnemen aan beslissingen die hun toekomst vormgeven?
Innovatie alleen zal kinderen niet redden, maar kan wel helpen. Wanneer digitale tools, data en door de gemeenschap geleid ontwerp op verantwoorde wijze worden gebruikt, kunnen ze de toegang, verantwoordelijkheid en vertrouwen verbeteren. Als ze slecht worden gebruikt, riskeren ze dat de ongelijkheid groter wordt. De uitdaging is niet technologisch – het is politiek en ethisch.
Kinderen houden niet op met leren, spelen of dromen omdat er bommen vallen of de hulp opdroogt. In kampen, steden en verwoeste buurten organiseren ze zich, spreken ze zich uit en bedenken ze een toekomst die volwassenen niet voor hen hebben kunnen veiligstellen. Ze herinneren ons eraan waarom ons werk – en ons vermogen om ons aan te passen – zo belangrijk is.
Dit jaar ben ik in Gaza getuige geweest van de verschrikkingen waar kinderen dagelijks mee te maken hebben, nu de oorlog al meer dan twee jaar woedt en het grootste deel van de Gazastrook onder het puin ligt. Ik zag in onze gezondheidszorgklinieken kinderen die met ondervoeding kampten en hoorde hoe sommigen nu willen sterven om zich bij hun ouders in de hemel te voegen. Geen enkel kind zou ooit onder zo’n angst moeten leven dat de dood de voorkeur verdient. Het zijn kinderen en hun stem moet gehoord worden.
Als 2025 de tekortkomingen van het oude hulpmodel aan het licht heeft gebracht, moet 2026 een keerpunt worden. Er is ook een andere keuze mogelijk: een keuze die systemen opbouwt die bestand zijn tegen politieke schokken, gebaseerd zijn op lokaal leiderschap en verantwoording afleggen aan de kinderen die zij beweren te dienen. De uitdaging is nu om onze systemen zo te hervormen dat we, hoe de wereld ook verandert, kinderen altijd en overal op de eerste plaats kunnen zetten.
De standpunten in dit artikel zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs het redactionele standpunt van Al Jazeera.
