PARAMARIBO, Suriname — Voormalig president van Suriname Chandrikapersad Santokhieen ex-politiecommissaris die onderzoek deed naar de moorden in 1982 op meer dan een dozijn politieke tegenstanders die het Zuid-Amerikaanse land diep getekend hebben, is overleden. Hij was 67.
Santokhi, ook wel bekend als ‘Chan’, leidde het land als president van 2020 tot 2025, en was eerder minister van Justitie en Politie van 2005 tot 2010.
Suriname President Jennifer Geerlings-Simons bevestigde de dood van Santokhi in een verklaring op sociale media, waarin hij schreef dat “zijn jaren van dienst in verschillende publieke functies herinnerd zullen worden.”
De doodsoorzaak was niet onmiddellijk bekend.
Rob Jetten, de premier van Nederland, schreef op X dat hij “bedroefd en geschokt was door het plotselinge overlijden” van Santokhi: “Als president, en in zijn andere rollen, heeft hij veel voor Suriname betekend. Ook heeft hij zich onvermoeibaar ingezet om de banden tussen Nederland en Suriname te versterken.”
Suriname is een voormalige Nederlandse kolonie.
Caricom, een Caribisch handelsblok dat hem van juli tot december 2022 als voorzitter zag, rouwde ook om de dood van Santokhi: “De gemeenschap heeft een toegewijde regionalist verloren.”
Irfaan Ali, president van buurland Guyana, beschreef Santokhi als een ‘man met stille kracht’ die zijn volk en land ‘met toewijding en overtuiging diende’.
“De regio heeft een voortreffelijk staatsman verloren, iemand die de mantel van leiderschap met gratie en nederigheid droeg”, schreef hij op X.
Santokhi nam het failliete Suriname over van zijn voorganger, former dictator Desi Bouterseen leidde het land naar economische stabiliteit, gedeeltelijk ondersteund door een programma van het Internationaal Monetair Fonds. De sobere maatregelen die werden genomen om aan het programma te voldoen, vertaalden zich echter in grote offers voor het Surinaamse volk, waaronder de geleidelijke afschaffing van de subsidies voor brandstof, water en elektriciteit.
In februari 2023 kwamen honderden demonstranten bestormde het Surinaamse parlement om te protesteren tegen de hoge brandstof- en elektriciteitsprijzen terwijl ze het aftreden van Santokhi eisten.
Kiezers ontzegde Santokhi een tweede termijn na de algemene verkiezingen van mei 2025.
Eerder trad Santokhi als minister van Justitie en Politie hard op tegen de drugshandel en andere misdaden, wat hem de bijnaam ‘De Sheriff’ opleverde.
Voordat Santokhi de politiek inging, was hij politiecommissaris en leidde hij het onderzoek naar de zogenaamde ‘decembermoorden’, waarbij in december 1982 vijftien politieke tegenstanders van het militaire regime onder leiding van Bouterse werden doodgeschoten.
Bouterse werd geconfronteerd met een strafrechtelijk proces dat in 2007 begon, een kwart eeuw nadat de moorden plaatsvonden. Hij werd uiteindelijk veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf nadat hij tweemaal was veroordeeld voor de moorden, maar bleef voortvluchtig tot aan zijn dood eind 2024.
Bouterse had de “politieke verantwoordelijkheid” voor de moorden aanvaard, maar ontkende altijd dat hij daarbij aanwezig was.
Nog voordat het proces begon, beschuldigde Bouterse Santokhi ervan hem gevangen te willen nemen en te willen vermoorden. De twee waren felle politieke tegenstanders.
Santokhi’s succes als politieagent en later als minister maakte de weg vrij voor hem om in 2011 het voorzitterschap van de Progressieve Hervormingspartij op te eisen, na het aftreden van de toenmalige voorzitter Ramdien Sardjoe.
