Toen Robert Downey Jr. een nominatie voor Beste Acteur verdiende voor zijn vertolking van Charlie Chaplin in Richard Attenboroughs trage biopic ‘Chaplin’ uit 1992 voelde het alsof de explosief getalenteerde zoon van satiricus Robert Downey aan de vooravond van een briljante carrière stond. Zijn brein had andere ideeën.
De filmster beleefde een ruig decennium waarin hij zelfmedicatie gebruikte met verschillende verdovende middelen om een niet-gediagnosticeerde bipolaire stoornis te behandelen. Hij had hulp nodig, maar Hollywood had zijn talent nodig. Dus bleef hij werk krijgen en kwam hij steeds in de problemen, zoals de keer dat hij het huis van een gezin binnenliep en in slaap viel in de slaapkamer van hun kind (ze dienden geen aanklacht in). Toen hij werkte (wat, ondanks zijn juridische problemen, vaak het geval was), was het talent verblindend overvloedig, maar er heerste een gevoel van niet alleen gevaar, maar ook gevaar in emotioneel geladen drama’s als ‘Two Girls and a Guy’. Hoorde deze duidelijk radeloze man voor een camera of in de psychiatrische zorg thuis?
Downey kreeg uiteindelijk de hulp die hij nodig had en is een van de meest succesvolle en gevierde acteurs ter wereld geworden (als een oude fan was het enorm bevredigend om hem de Oscar voor Beste Mannelijke Bijrol te zien winnen voor “Oppenheimer”). Dit maakt het makkelijker om de voorstellingen uit zijn wildernisperiode terug te kijken, toen het werk, ongeacht wat er in zijn leven gebeurde, ijzersterk was. Er is veel om uit te kiezen, maar één film die veel meer liefde verdient, is ‘The Gingerbread Man’ van Robert Altman, waarin de stoner-auteur een schuimige juridische thriller van John Grisham veranderde in een humeurige neo-noir achter de beat.
Robert Downey Jr. is een coole, corrupte onderzoeker in Robert Altman’s The Gingerbread Man
Grisham begon “The Gingerbread Man” te schrijven als een roman, maar vond het verhaal meer geschikt voor een scenario. Het verhaal heeft de ensembledynamiek van zijn populairste boeken (met name ‘The Rainmaker’).maar het is aanzienlijk gekker – tot het punt waarop het voelt als zelfparodie. Kenneth Branagh schittert als de grote Georgia-advocaat Rick Magruder, die verwikkeld raakt in een bizar familiedrama nadat hij naar bed gaat met Mallory Doss (Embeth Davidtz), de emotioneel radeloze dochter van de gekke bendeleider Dixon Doss (Robert Duvall). Wanneer Dixon zijn psychologische kwelling van Mallory begint op te voeren, laat Magruder Dixon arresteren en opnemen in een psychiatrische inrichting.
Dixon wordt al snel uit de faciliteit gezet door zijn vrienden (die eruit zien als de meest stinkende en minst stijlvolle motorbende ter wereld), en nu wordt Magruder het doelwit van een intimidatiecampagne. Aangezien de politie hem haat vanwege zijn succesvolle verdediging van criminelen, zijn ze niet in de stemming om hem te helpen. Gelukkig heeft Magruder een troef achter de hand in Robert Downey Jr.’s Clyde Pell, een dronken onderzoeker die nonchalant goed is in zijn werk. Downey glijdt behendig over in de ensemble-sfeer van Altmans film, minder geïnteresseerd in het stelen van scènes dan in het naar een hoger niveau tillen van de uitvoeringen van zijn medesterren. Het is jammer dat hij maar twee keer met Altman heeft samengewerkt (aan deze en aan ‘Short Cuts’), omdat de ruige esthetiek van de filmmaker past bij zijn kant-en-klare stijl.
“The Gingerbread Man” is momenteel gratis te streamen op Prime Video. Het is gemakkelijk een van de meest onderschatte films van Altman, en het is zeker de moeite waard.
