Het maakt niet uit of het meer is dan de som der delen, als de delen zo goed zijn.
Door Joshua Tyler
| Gepubliceerd
Precies definiëren wat Wolkenatlas is, is bijna net zo moeilijk als uitleggen waarom het zo goed werkt. Ik kan je vertellen dat de film zes afzonderlijke korte verhalen vertelt door ze samen te voegen en te proberen er verbanden mee te leggen.
Twee van die verhalen zijn harde sciencefiction. Eén daarvan betreft een toekomst waarin genetisch gemanipuleerde vrouwen als slaven worden gebruikt. De andere gaat over een nog verder weg gelegen toekomst waarin de beschaving is gevallen en de laatste overblijfselen van de mensheid proberen te ontsnappen.
Geregisseerd door The Wachowskis, het regieduo erachter De Matrix trilogie werken de verbindingen tussen alle zes de verhalen op spectaculaire wijze, hoewel de draden daartussen, afgezien van een onverklaarbaar terugkerende moedervlek en de herhaling van dezelfde acteurs die personages van verschillende leeftijden en geslachten spelen, tamelijk dun zijn. Dit zou niet moeten werken, maar het werkt wel.
Het werkt omdat elk van deze korte verhalen zo boeiend is dat de wereld die zich buiten afspeelt vervaagt op welk moment je ook bent. Het werkt ook in bredere zin, omdat Wolkenatlas heeft grotere ambities dan het simpele vertellen van verhalen. Er zijn hier grote ideeën, ideeën die te groot zijn om in slechts één verhaal verteld te worden. Helaas klinken niet al deze grote ideeën altijd waar.
Het idee dat dat wel doet, is het idee dat alle zes de verhalen het duidelijkst met elkaar verbindt. Het ding alle zes hebben ze gemeen: het idee dat mensen samenwerken om conventies te trotseren.
Of het nu een blanke man (Jim Sturgess) is die in het verleden een ontsnapte slaaf (David Gyasi) helpt, een groep oudere verpleeghuispatiënten die een complot bedenken om te ontsnappen aan een kwaadaardige verpleegster (Hugo Weaving), of een dorpeling (Tom Hanks) in een verre toekomst die de duivel trotseert (Hugo Weaving) om een bezoeker (Halle Berry) te helpen een SOS te sturen, elk verhaal volgt regelovertreders. Soms betekent het goede doen breken met de traditie.
Als dat het enige grote idee was Wolkenatlas, dan was ik misschien niet een beetje verward weggelopen. Maar het probeert zoveel grote ideeën in zijn verhalen te proppen dat die de zwakke verbindingen die de film op zichzelf vormt, kunnen vertroebelen.
Ik weet echter niet zeker of het ertoe doet dat de film nooit samensmelt tot het degelijk geconstrueerde, ideologische geheel dat ik voor ogen had. De waarheid is dat ik niet eens zeker weet of dat het is Wolkenatlas regisseurs Lana Wachowski, Lilly Wachowski en Tom Tykwer gaan voor.
Als je andere recensies van de film hebt gelezen, zul je merken dat niemand echt lijkt te begrijpen wat Wolkenatlas is. Als je ernaar kijkt, zul je dat waarschijnlijk ook niet doen.
Wat ik je kan vertellen is dat er nergens een saai moment in zit. Breng tijd door met Wolkenatlas, en je zult betoverd, opgewonden en volkomen betrokken zijn bij een van de meest ambitieuze films van zijn tijd. Het maakt niet uit of Wolkenatlas wordt uiteindelijk meer dan de som der delen als de delen zo goed zijn.
Uitgebracht in 2012, Wolkenatlas was de laatste goede film die de broers en zussen Wachowski samen maakten. Ze deden nog een poging tot samenwerking, maar het resultaat was het rampzalige 2015 sciencefiction film Jupiter stijgt. Nu werken ze afzonderlijk en lijkt hun tijd van samenwerking voorbij.
