James Mangolds film “Identity” uit 2003 is een leuke riff Agatha Christie’s vaak aangepaste moordmysterieroman uit 1939, ‘And Then There Were None’. In Christie’s roman arriveren acht personages op een afgelegen eiland, uitgenodigd door de mysterieuze, onzichtbare meneer en mevrouw Owen. Ze worden vergezeld door een butler en een huishoudster, die een opgenomen bericht afspelen van de Owens waarin ze allemaal worden beschuldigd van moord. Wanneer een van de gasten omvalt van het gif, is het spel begonnen. Gast na gast wordt vermoord door een onbekende aanvaller. Omdat het eiland zo geïsoleerd ligt, is één van de aanwezigen beslist de moordenaar. Het is een van de beroemdste moordmysteries ooit geschreven. Zorg ervoor dat u ernaar verwijst met de huidige titel; De twee originele titels van Christie zijn nogal aanstootgevend, afgeleid van een racistisch volksliedje.
“Identity” updatet de locatie van “And Then There Were None” naar een afgelegen, regenachtig motel. De telefoonlijnen zijn uitgevallen en er is in de wijde omtrek geen mens te bekennen. Tien vreemden uit alle lagen van de bevolking arriveren tegelijkertijd in het hotel, elk gespeeld door een opmerkelijke beroemdheid. De hoofdpersoon is Ed (John Cusack), een limousinechauffeur en voormalig agent die goed is toegerust om met een moordmysterie om te gaan. Zijn passagier is een scherpe filmster, gespeeld door Rebecca DeMornay. Jake Busey speelt een gevaarlijke moordenaar die door Ray Liotta naar een nieuwe gevangenis wordt vervoerd. Clea DuVall speelt een van de twee pasgetrouwden, en de geweldige Amanda Peet speelt een rondreizende sekswerker. John Hawkes speelt de motelmanager. Er zijn DuVall’s echtgenoot (William Lee Scott), nog een stel (John C. McGinley, Leila Kenzle) en daarnaast hun jonge zoon (Bret Loehr).
Natuurlijk is er een moord in het motel. En de vele geheimen van de film beginnen zich nu pas te ontvouwen.
De geheimen van Identiteit zitten diep
De opruiende moord is zeer schokkend, wat aangeeft dat dit niet zomaar een ongeluk of een misdaad uit hartstocht was. Het personage Rebecca DeMornay wordt onthoofd en haar hoofd wordt in een wasdroger gegooid. Omdat het motel zo afgelegen ligt, weet iemand daar natuurlijk niet. En natuurlijk is de moordenaar nog niet klaar met het beledigen van mensen, en beginnen de personages – zoals in de roman van Christie – één voor één te worden beledigd, en niet noodzakelijkerwijs in de volgorde van de facturering van hun acteurs. Wat is de identiteit van de moordenaar?
Vreemd genoeg blijft de actie beperkt tot een verafgelegen proces tegen een seriemoordenaar, gespeeld door de wonderbaarlijk betrouwbare karakteracteur Pruitt Taylor Vince. Zijn karakter wordt ondervraagd door een advocaat, gespeeld door Alfred Molina. Het zal pas halverwege de film duidelijk worden hoe de personages van Vince en Molina mogelijk verband houden met de belangrijkste whodunnit-actie van ‘Identity’. Onnodig te zeggen dat je het verband onmogelijk kon voorspellen. Ook laat in de film is er een opmerkelijke plotwending over de identiteit van de motelmoordenaar, die de loop van de actie dramatisch verandert. Scenarist Michael Cooney en regisseur James Mangold kunnen worden geprezen omdat ze het drama en de spanning hoog hielden, zelfs na de dramatische onthulling. Het moordmysterie moet nog opgelost worden, en er staat nog veel op het spel.
Ik zou er niet aan denken om de vele wendingen van de film hier te onthullen, omdat ik zou willen dat de kijker ze zelf ontdekt. Als je niet weet wat de wendingen zijn, smeek ik je om ‘Identity’ niet op te zoeken op Wikipedia of IMDb, omdat je dan potentiële spoilers tegenkomt. Ga zo koud mogelijk naar binnen.
Identiteit was een bescheiden hit
Het beste aan ‘Identity’ is dat het 90 minuten duurt. Ze proppen zoveel in zo weinig, en elke acteur krijgt de juiste hoeveelheid schermtijd, zelfs als hij al vroeg wordt vermoord. En de toon van de film is wonderbaarlijk somber en doet denken aan het begrafenismysterie van een aflevering van “The X-Files” (die in mei vorig jaar eindelijk uit de lucht was gegaan).
Critici vonden “Identity” alleen maar goed, aangezien de film een goedkeuringsscore van 63% heeft op Rotten Tomatoes (gebaseerd op 171 recensies). Veel critici waren gecharmeerd van de wendingen, ook al vonden sommigen de centrale onthulling oogverblindend verzonnen. Roger Ebert schreef dat de film pas op het einde echt in een hogere versnelling kwam, wat, naar zijn ervaring, het tegenovergestelde was van hoe films gewoonlijk voor hem werken. Soms vervallen films in luie climax-actie voor hun derde bedrijf, terwijl ‘Identity’ een aantal nieuwe perspectieven biedt die Ebert niet zag aankomen. Het publiek was ook dol op ‘Identity’ en verdiende het aan de kassa een respectabele $ 90 miljoen, gebaseerd op het middenbudget van $ 28 miljoen. “Identity” was ook een van die films die een tweede leven vond op kabeltelevisie en op homevideo, waardoor het publiek zich kon uitbreiden. Vraag iemand die tussen 2003 en 2005 een tiener was, en het is waarschijnlijk dat ze ‘Identity’ per ongeluk hebben gezien, en zich het nu herinneren als een van die ‘Oh ja, ik herinner me dat die behoorlijk goed was’-films.
zei James Mangold een interview uit 2023 met Cinephilia Beyond dat hij nog steeds trots was op de film en zichzelf – dankzij het uitgangspunt – toestond een beetje gek te worden met de stijl. Hij merkte op dat er grappen werden gemaakt over het uitgangspunt van ‘Identity’ in Charlie Kaufman’s ‘Adaptation.’, dat slechts een paar maanden eerder uitkwam. De twee films zijn echter niet gerelateerd.
